Inleiding

    Het 15. Armee werd op 15 januari 1941 in Frankrijk opgesteld onder bevel van Generaloberst Kurt Haase. Aanvankelijk ingesteld als bezettingsleger in Frankrijk, werd het 15. Armee belast met de verdediging van de Atlantikwall tussen Zeeland en Le Havre. Na de geallieerde landingen in Normandië, trok het leger zich terug via Zeeland, Brabant, naar Duitsland en streed tot het laatst in het gebied rond de rivieren de Ruhr en de Rijn. Op 18 april 1945 capituleerde het 15. Armee.


    Kurt Haase (rechts) met Generalfeldmarschall Erwin von Witzleben, Mei 1941. Bron: Bundesarchiev Bild 101I-224-0044-17

    Definitielijst

    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.

    Geschiedenis

    Op bevel van het Oberkommando des Heeres (Ob.d.H.Gen.d.H./Org.Abt. (181) I Nr. 1988/40 g.Kdos) van 7 december 1940, werd het Armee Oberkommando 15 (AOK 15) ingesteld. Op 20 december 1940 werd de opstelling van het AOK 15 (bevelvoering 15. Armee) opgedragen aan het Heeresgruppenkommando D (bevelvoering Heeresgruppe D). Tot 15 januari 1941 stelde het AOK 15 met vestiging in Tourcoing zich op als gemotoriseerde eenheid. De Oberquartiermeister-Abteilung bevond zich hierbij nog in Nürnberg. In deze periode viel het AOK 15 onder direct bevel van het Oberkommando des Heeres. Tussen 8 januari 1941 en 15 januari 1941 werd de structuur van het 15. Armee vormgegeven. Vanaf 23 februari 1941 nam de Heeresgruppe A het bevel op zich van het 15. Armee. Het werd geformeerd om te dienen als bezettingsleger in Frankrijk waarbij het vanaf 15 april 1941 het gebied van het 16. Armee in Noord-Frankrijk overnam. De dag ervoor was het bevel over het leger al overgegaan naar Heeresgruppe D. De belangrijkste taak van het 15. Armee werd al spoedig de verdediging van de Atlantikwall. De te verdedigen sector van het 15. Armee liep hierbij van de monding van de rivier de Schelde tot aan Le Havre in Frankrijk. Hierbij werd Calais als belangrijkste steunpunt gekozen terwijl het hoofdkwartier werd gevestigd in Lille. Tot 12 januari 1944 zou het 15. Armee onder bevel van de Heeresgruppe D blijven staan, waarna de Heeresgruppe B het bevel op zich nam. Van 10 november 1944 tot 15 december 1944 viel het 15. Armee tijdelijk onder bevel van de Heeresgruppe H, waarna het tot het eind van de oorlog onder Heersgruppe B bleef vallen.

    De kern van het 15. Armee, werd gedurende het grootste gedeelte van haar bestaan in Nederland, Frankrijk en België, gevormd door vier legerkorpsen. Het LXXXIX. Armeekorps met haar hoofdkwartier in Antwerpen vormde de noordelijke sector van het verantwoordelijkheidsgebied van Zeeland tot Koksijde in België. Daaronder lag het LXXXII. Armeekorps met haar hoofdkwartier in Aire-sur-la-Lys. Haar sector liep van Kokseide tot Berck aan de Franse kust. Hieronder lag het LXVII. Armeekorps tussen Berck en Dieppe met haar hoofdkwartier in Naours. De zuidelijke sector werd gevormd door het LXXXI. Armeekorps van Dieppe tot vlak bij Caen. Dit legerkorps had haar hoodkwartier in Rouen.

    De eerste bevelhebber van het 15. Armee was Generaloberst Kurt Haase. Op 30 november 1942 nam General der Panzertruppen Heinrich von Vietinghoff tijdelijk het bevel op zich. Hij werd op 9 februari 1943 formeel als bevelhebber aangesteld. Hij werd op 1 augustus 1943 tijdelijk vervangen door Generaloberst Hans von Salmuth. Vanaf 20 november 1943 nam General der Panzertruppen Adolf Kuntzen het bevel over. Hans von Salmuth verving hem tussen 5 december 1943 en 13 april 1944. Op 23 april 1944 kreeg Generaloberst Hans von Salmuth definitief het bevel over het 15. Armee. Toen deze echter op 25 augustus 1944 werd ontslagen, kreeg General der Infanterie Gustav von Zangen het bevel.


    General der Panzertruppen Heinrich von Viettinghoff. Bron: Bundesarchiv Bild 101I-313-1019-14

    Generaloberst Hans von Salmuth. Bron: Wilco Vermeer collection

    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).

    Bevelstructuur

    15. Armee bevelstructuur

    Kommandant:

    Generaloberst Kurt Haase
    General der Panzertr. Heinrich von Vietinghoff
    Generaloberst Hans von Salmuth
    General der Panzertruppen Adolf Kuntzen
    Generaloberst Hans von Salmuth
    General der Panzertruppen Adolf Kuntzen
    Generaloberst Hans von Salmuth
    General der Infanterie Gustav von Zangen
    15 februari 1941 - 30 november 1942
    30 november 1942 - 1 augustus 1943
    1 augustus 1943 - 20 november 1943
    20 november 1943 - 5 december 1943
    5 december 1943 - 13 april 1944
    13 april 1944 - 23 april 1944
    23 april 1944 - 25 augustus 1944
    25 augustus 1944 - 16 april 1945

    zbV des OB (Führer Panzespäh- und Pakzug):


    Oberleutnant Pfättisch


    Generalstab:
    Chef des Generalstabes:


    Oberst im Generalstab Maximilian Grimmeiss
    Generalmajor Heinz Ziegler
    Generalmajor Rolf Wuthmann
    Generalleutnant Rudolf Hofmann
    Oberst im Generalstab Wolf von Kahlden
    Oberst im Generalstab Walter Reinhard
    15 januari 1941 - 21 november 1941
    9 december 1941 - 1 april 1942
    1 april 1942 - 30 april 1942
    1 mei 1942 - 6 november 1944
    6 november 1944 - 10 maart 1945
    15 maart 1945 - 18 april 1945

    z.b.V. des Chef des Generalstabes:


    Oberleutnant Colombara


    1. Generalstabsoffizier (Ia):


    Oberst im Generalstab Werner Ehrig
    Oberstleutnant im Generalstab Werner Wolff
    Oberst im Generalstab Georg Metzke
    Oberst im Generalstab Hans-Heinrich Kuban
    Oberst im Generalstab Albert Jaster
    15 januari 1941 - 15 november 1942
    15 november 1942 - 24 oktober 1943
    24 oktober 1943 - 10 januari 1945
    10 januari 1945 - 5 maart 1945
    5 maart 1945 - 18 april 1945

    Ia/Mess:


    Hauptmann Teller


    Stabsoffizier für Gasabwehr (Ia/Gabo):


    Major Georg Stieler


    Zweiter Generalstabsoffizier, Oberquartiermeister (Ib):


    Oberstleutnant Robert Bader
    Oberst Johannes Gittner
    Oberstleutnant/Oberst Walter Knauff
    15 januari 1941 - 10 november 1941
    tot 20 mei 1943
    tot april 1945

    Dritter Generalstabsoffizier (Ic):


    Oberstleutnant Hessig
    Major von Albert
    Major Moll
    Oberstleutnant Helmut Meyer
    Rittmeister von Klitzing
    1941 - 1942
    1943
    februari 1944



    Vierter Generalstabsoffizier (Id):


    Hauptmann Müller


    Fünfter Generalstabsoffizier, Quartiermeister 2 (Ie):


    Hauptmann Lehmann


    Hilfsoffizier:


    Oberleutnant von Mitzlaff
    Oberleutnant Volke


    Dolmetscher:


    Leutnant Lochner
    Sonderführer Mihokowitsch
    Sonderführer Geiss
    Sonderführer Schlenker


    Abwehr:


    Oberleutnant Michahelles


    Sachbearbeiter:


    Leutnant Altmann


    Zensuroffizier (Heer):


    Oberleutnant Grunert


    Zensuroffizier (Luft):


    Hauptmann Müggenburg


    Ausbildungsoffizier:


    Major Rühmenard
    Major Otto Förster
    1942

    Generalstabsoffizier:


    Oberstleutnant Robert Bader
    Major Klaus Miller
    Major Siegfried Lehmann


    Stabsoffizier für Fahrzeuginstandhaltung:


    Oberstleutnant Walther Bock


    Stabsoffizier für Reit- und Fahrwesen/ Fahrtruppen:


    Hauptmann Bank
    Major Paul Heinrich
    1941
    tot juni 1943

    Offizier der Kartenstelle:


    Kapitän Paul Jorke


    Kommandeur des Armeehauptquartiers:


    Rittmeister Major Wilderich Graf von Spee
    Oberstleutnant Lentze


    Hilfsoffizier:


    Leutnant Paul


    Verpflegungsoffizier:


    Oberleutnant Ulbricht







    Führer Kraftfahrzeugstaffel
    Leutnant Vögele


    O1:


    Oberleutnant Hoffmann


    O2:


    Oberleutnant Hausmann


    O3:


    Oberleutnant Seeger
    Hauptmann Friedrich von Krane


    O4:


    Oberleutnant Schröder


    O5:


    Oberleutnant von Bezard


    O6:


    Leutnant Brenner


    O7:


    Leutnant Wortmann


    Adjutantur:
    1. Adjutant (IIa):


    Oberstleutnant Schrader
    Oberstleutnant Norbert Goerke

    2. Adjutant (IIb):


    Hauptmann Richter
    Oberstleutnant Adolf Preissler

    Wehrmachtsfürsorgeoffizier


    Oberstleutnant Joachim von Albert
    tot juni 1943

    III (Armeegericht):
    Oberstkriegsgerichtsrat:


    Oberkriegsgerichtsrat Riemann

    Kriegsgerichtsrat:


    Kriegsgerichtsrat von Canstein (Richter)
    Kriegsgerichtsrat Neth (Richter)

    Heeresjustizoberinspektor:


    Heeresjustizoberinspektor Schmidt

    Feldjustiz-inspektor:


    Feldjustiz-inspektor Proft


    Quartiermeisterabteilung (Ib):
    Oberquartiermeister/Mun, Sachbearbeiter für Munition:


    Hauptmann Struve

    Oberquartiermeister/Pi, Sachbearbeiter f. Pioniergerät:


    Major Herrmann

    Oberquartiermeister L/AHG, Sachberabeiter f. allgemeines Heergerät:


    Major Otto

    OQu/Gas, Sachbearbeiter f. Gasschutz- und Nebelgerät:


    Kriegsverwaltungsinspektor Schmikale

    Ordonnanzoffizier für Oberquartiermeister:


    Oberleutnant Promm

    Buro-Offizier:


    Leutnant Scherdel

    Oberquartiermeister/Reg, Hauptbüro Registrator und Leiter:


    Assistent Gutekunst


    Armeeintendant (IVa):
    Intendant:


    Generalintendant Scheer

    Adjutant:


    Major Dold

    Oberstabsintendant:


    Oberstabsintendant Dr. Ohmann

    Oberintendanturrat:


    Oberintendanturrat Hostmann

    Kriegsverawltungsrat:


    Kriegsverawltungsrat Heine

    Stabszahlmeister:


    Stabszahlmeister Klappenberger
    Stabszahlmeister Wolf

    Oberzahlmeister:


    Oberzahlmeister Schmaus
    Oberzahlmeister Lippert
    Oberzahlmeister Rieger
    Oberzahlmeister Rechel

    Kriegsverwaltungsinspektor:


    Kriegsverwaltungsinspektor Rudel


    Armeearzt (IVb):
    Arzt:


    Generalarzt Günther

    Sanitätsoffizier z.b.V.:

    Adjutant
    Oberartzt Brand




    Oberstabsarzt Lichti

    Hygieniker:


    Oberfeldarzt Hornung

    Sanitätsoffizier für Gas:


    Assistentarzt Krainick

    Fachbearbeiter Apotheker:


    Oberfeldapotheker Müller


    Armeeveterinär (IVc):
    Generalveterinär:


    Generalveterinär Höfer

    Adjutant:


    Oberveterinär Neumann

    Veterinäroffizier:


    Stabsveterinär Kottner
    Stabsveterinär Bretschneider


    Armeepfarrer - evangelisch (IVd/e):


    Wehrmachtoberpfarrer Herfurth

    Armeepfarrer - katholisch (IVd/k):


    Wehrmachtoberpfarrer Frings


    Zahlmeisterei (IVz):


    apl. Zahlmeister Holzmann

    Feldkasse:


    Stabszahlmeister Freymith

    Armeekasse:


    Zahlmeister Windschiegl


    Voorts stonden onder bevel van het Armeeoberkommando:

    Armeenachrichtenführer:


    Generalmajor Friedrich Kersten
    Oberst Karl-Albert Mugge
    tot 15 september 1943
    - Adjutant:


    Leutnant Bächle

    - Funksachbearbeiter:


    Hauptmann Becher

    - Fernsprechsachberabeiter:


    Major Nicks

    - Berater, Beamter d. höh. Dienstes (Post T):


    Postrat Sommerfeld

    - Beamt. d. geh. techn. D. (N):


    Amtmann Hercher

    - Schlüsseldienst:


    Leutnant Zillich
    Leutnant Rahn


    Armeepionierführer:


    Generalmajor Adolf Bordihn
    Oberst Ziebe
    Oberst Kurt Lehnert
    tot 1 mei 1943
    vanaf 1 mei 1943
    - Offizier der Pioniere:


    Oberst Richter

    - Sachbearbeiter:


    Hauptmann Quandt

    - Adjutant:


    Oberleutnant Teich


    Armeekraftfahroffizier / Kommandeur der Kraftfahrtruppen /
    Höherer Offizier f.d. Kraftfahrwesen:


    Oberst/Generalmajor Alfred Gutknecht
    21 april 1941 - 29 april 1944
    - Sachbearbeiter f. Kraftfahrwesen:


    Major Todtenhöfer




    Kommandeur der Feldgendarmerie:


    Oberst Johannes Stoss
    tot april 1942

    Stabsoffizier der Armeekraftfahrpark:


    Oberst Walther Hey


    Kommandeur der Armeenachschubtruppen:


    Oberst Gerhard von Klitzing


    Stabsoffizier für Artillerie / Höherer Artilleriekommandeur:


    Major/Oberstleutnant Oskar Roosen
    Oberst Friedrich Althoff
    Oberst Leofrid von Hertlein

    1943
    - Adjutant:


    Hauptmann Siegele


    Fliegerverbindungsoffizier (Flivo):


    Major Fischer


    Kommandeur des Heeresstreifendienstes:


    Oberstleutnant Hahndorf


    Bevollmächtigter Transportoffizier:


    Major Emmenthal
    Major Müller

    - Adjutant und Dolmetscher:


    Leutnant Schmidt

    - Sachberabeiter für Truppentransporte:


    Hauptmann Sodmak

    - Sachberabeiter für Nachschubtransporte:


    Hauptmann Walter

    - Mitarbeiter für Nachschubtransporte:


    Oberleutnant Baade


    Kommandeur Wehrmachtsstreifendienst AOK15:


    Oberstleutnant Hahnberg
    Hauptmann Bruns
    tot 29 juni 1944
    vanaf 29 juni 1944

    Stabsoffizier für landeseigene Hilfskräfte / Stabsoffizier für Hilfswillige:


    Hauptmann Giel


    Führer der Nachrichtenaufklärungsabteilung beim AOK 15:


    Hauptmann Wiese


    Nationalsozialistischer Führungsoffizier:


    Major Krämer


    Armeebetreuungsoffizier:


    Rittmeister von Klitzing


    Stabsoffizier für Panzerbekämpfung:


    Oberstleutnant Pührer


    Festungspionierkommandeur XVIII:


    Generalleutnant Ernst Otto
    Oberst Schultz
    Oberst Erich Nasolowski
    Oberst Reinhold Oefinger
    Oberst Otto Gajer
    Oberst Rudolf Bläss
    15 december 1941 - 20 april 1942
    20 april 1942 - 17 mei 1942
    18 mei 1942 - 24 juni 1942
    25 juni 1942 - 19 oktober 1942
    20 oktober 1942 - 30 juli 1943
    1 augustus 1943 - 1944

    Armeetruppen:


    Wachbattalion (Sturmbattalion Armeewaffenschule AOK 15)
    Feldpostprüfstelle AOK 15
    Armeewaffenschule AOK 15
    Feuerwehrbereitschaft 3
    Heeresbaudienststelle 56
    Slächtereikompanie 92
    Slächtereikompanie 93
    Gruppe Geheime Feldpolizei 131
    Kraftfahrzeuginstandsetzungskompanie 131
    Höherer Artillerie-Kommandeur 320 (HArko 320)
    Armeebriefstelle 503
    Armee-Nachrichten-Abteilung 509
    Armee-Nachrichten-Regiment 509
    Armee-Kartenstelle 515
    Heereskraftfahrpark 522
    Kampffahrzeuginstandsetzungspark 522
    Armee-Nachschubführer 590
    Kommandeur der Armee-Nachschubtruppen 590
    Armeenachschubabteilung 590
    Propaganda-Kompanie 593
    Nachschubkolonne 595
    Heeresverpflegungsdienststelle 600
    Heeresverpflegungsdienststelle 601
    Vermessungs und Kartenabteilung 613
    Propaganda-Kompanie 695
    Propaganda-Kompanie 698
    Armeewaffenschule für Unteroffiziere
    Dienststelle Feldpost no. 43.800
    Armeebriefstelle no. 38841
    Kriegslazarett 3/617
    Feldgendarmerie
    Abwehrnebenstelle












    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Artillerie
    Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
    Führer
    Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Kompanie
    Maakte meestal deel uit van een Bataillon of een Abteilung en bestond uit een aantal Züge. In theorie bestond een Kompanie uit 100 - 200 man.
    Propaganda
    Vaak misleidende informatie die gebruikt wordt om aanhangers / steun te winnen. Vaak gebruikt om ideele en politieke doelen te verwezenlijken.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

    Noord Frankrijk 1941 - 1944

    Het 15. Armee was verantwoordelijk voor de verdediging van het gebied rond Dieppe, waar op 19 augustus 1942 een geallieerde landing plaatsvond.

    15. Armee, samenstelling Noord Frankrijk

    XXIII. Armeekorps
    mei 1941 - juni 1941
    XXXVIII. Armee-Korps
    mei 1941
    XXXXII. Armeekorps
    13 april 1941 - 13 juni 1941
    LXXXI. Armeekorps
    juni 1942 - augustus 1944
    LXXXII. Armeekorps
    25 mei 1942 - augustus 1944
    LXXXIX. Armeekorps
    25 oktober 1942 1942 - november 1944
    Generalkommando Y / Generalkommando Schelde (Korps Schelde)
    2 augustus 1942 - 25 oktober 1942
    Höheres Kommando z.b.V. XXXII
    mei 1941 - 27 mei 1942
    Höheres Kommando z.b.V. XXXVII
    mei 1941 - 27 mei 1942
    Höheres Kommando z.b.V. LX
    mei 1941 - 27 mei 1942
    2. Panzer-Division
    22 december 1943 - 5 januari 1944
    9. SS-Panzergrenadier-Division "Hohenstaufen"
    mei 1943 - 1 juni 1943
    10 Panzer-Division
    juli en november 1942
    24. Panzer-Division
    2 april 1943 - 5 augustus 1943
    26. Panzer-Division
    14 september 1942 - mei 1943
    44. Infanterie-Division
    17 februari 1943 - 1 juni 1943
    711. Infanterie-Division
    juli 1941 - januari 1942
    Panzer-Abteilung 205
    1941- 1944




    General der Panzertruppen Adolf Kuntzen. Bron: Bundesarchiv Bild 101I-300-1862-22A

    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).

    Normandië en Noord Frankrijk mei - augustus 1944

    Na de geallieerde landingen in Normandië, liet Adolf Hitler het op dat moment sterke 15. Armee liggen in de buurt van Calais. Het zwakkere 7. Armee moest de geallieerde inval weerstaan.

    15. Armee, samenstelling rond operatie Overlord

    LXVII. Armeekorps
    februari 1944 - december 1944
    LXXXI. Armeekorps
    juni 1942 - augustus 1944
    LXXXII. Armeekorps
    25 mei 1942 - augustus 1944
    LXXXIX. Armeekorps
    2 augustus 1942 - november 1944
    LXIV. Reservekorps
    12 juni 1944 - 15 juni 1944
    1. SS Panzer-Division "Leibstandarte SS Adolf Hitler"
    juni 1944
    6. Fallschirmjäger-Division
    juli 1944
    19. Luftwaffen-Feld-Division
    juli 1943 - mei 1944
    84. Infanterie-Division
    februari 1944 - augustus 1944
    85. Infanterie-Division
    februari 1944 - augustus 1944
    116. Panzer-Division
    15 juli 1944 - 17 juli 1944
    326. Infanterie-Division
    februari 1944 - augustus 1944
    346. Infanterie-Division
    mei 1944 - juni 1944
    182. Reserve-Division
    11 maart 1944 - juli 1944
    Panzer-Abteilung 205
    1941- 1944


    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Fallschirmjäger
    Duitse parachutisten van de Luftwaffe.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    operatie Overlord
    De overkoepelende strategische planning voor de Geallieerde landing op de Normandische kust in juni 1944 t/m 90 dagen na D-Day.

    Westfront, september 1944 - december 1944

    Na de strijd in Normandië, dreigde de 15. Armee afgesloten te worden van de rest van de Duitse strijdkrachten. Nadat de Britten op 3 september 1944 Brussel bevrijde, maakte het 15. Armee plannen om Brussel aan te vallen en zo te ontsnappen in oostelijke richting. Het Oberkommando der Wehrmacht beval echter dat leger de nog in handen zijnde kanaalhavens bleef verdedigen. Dieppe moest worden prijsgegeven, maar Le Haver, Boulogne en Duinkerken hielden stand. Het grootste gedeelte van het 15. Armee wist, toen de Britten op 4 september 1944 Antwerpen innamen, te ontsnappen via Breskens en Vlissingen naar Brabant. Hierdoor kon een gat in de Duitse verdediging worden gedicht. Het 15. Armee speelde hierdoor een belangirjke rol tijdens het weerstaan van operatie Market Garden. Le Havre moest ondertussen op 12 september 1944 worden prijsgegeven en Boulogne op 22 september 1944. Calais kon tot 1 oktober 1944 worden behouden en Duinkerken zelfs tot 8 mei 1945.

    Na Market Garden hield Het 15. Armee de Scheldemonding bezet, waardoor de geallieerden het bevrijdde Antwerpen niet konden gebruiken. Na Market Garden besloten de geallieerden de Scheldemonding in te nemen. Tijdens de eerste fase van de strijd werd west Brabant aangevallen en kon op 16 oktober 1944 Woensdrecht worden ingenomen. Hierdoor waren de restanten van het 15. Armee in Zeeland afgesneden van de rest van het leger. Op 21 september 1944 begon het Canadian 1st Army met het vrijmaken van Zeeuws Vlaanderen. Pas op 3 nomvember waren de laatste verzetshaarden bij Breskens opgeruimd. Op 6 november 1944 wist men het eiland Walcheren te veroveren en was Zeeland vrij en de Antwerpse haven kon worden gebruikt.

    15. Armee, samenstelling eind 1944

    XII. SS-Armeekorps
    december 1944 - maart 1945
    XXX. Armeekorps
    november 1944
    LXVII. Armeekorps
    februari 1944 - december 1944
    LXXIV. Armeekorps
    december 1944, januari 1945 en april 1945
    LXXXI. Armeekorps
    16 december 1944 - april 1945
    LXXXVI. Armeekorps
    september 1944
    LXXXIX. Armeekorps
    2 augustus 1942 - november 1944
    LXXXVIII. Armeekorps
    oktober 1944 - januari 1945
    Korps Felber
    december 1944 -
    Sturm-Mörser-Kompanie 1000
    december 1944
    Sturm-Mörser-Kompanie 1001
    december 1944
    Panzerjäger-Abteilung (mot.Z) 682
    december 1944
    719. Infanterie-Division
    oktober - december 1944




    General der Infanterie Gustav von Zangen Bron: Wilco Vermeer collection

    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Kompanie
    Maakte meestal deel uit van een Bataillon of een Abteilung en bestond uit een aantal Züge. In theorie bestond een Kompanie uit 100 - 200 man.

    Strijd om Duitsland, 1945

    Voor de verdediging van Duitsland werd operatie Wacht am Rhein opgezet. Het 7. Armee en het 5. Panzerarmee werden bij Aken teruggetrokken van de frontlinie en vervangen door het 15. Armee. Het Amerikaanse leger lanceerde op 15 december 1944 aanvallen om de rivier de Ruhr te bereiken. Hierbij kwam het 15. Armee onder grote druk te staan. Deze druk nam af door het door de Duitsers gelanceerde Ardennenoffensief. Toen uiteindelijk op 25 januari 1945 dit offensief volledig was neergeslagen, konden de geallieerden weer in het tegenoffensief gaan. Het US 9th Army lnceerde op 1 maart 1945 Operatie Lumberjack. Hierbij braken de Amerikanen door de linies van het 15. Armee en bereikten de rivier de Rijn. Op 7 maart 1945 konden ze de intacte brug bij Remagen innemen. Hierdoor zat een deel van het leger gevangen op de linker Rijnoever en gaf men zich over. Nadat de geallieerden de Rijn overstaken, omsingelden ze de rest van het 15. Armee en het 5. Panzerarmee in de Ruhrkessel. Op 18 april 1945 capituleerde het 15. Armee formeel.


    15. Armee, samenstelling 1945

    XII. SS-Armeekorps
    december 1944 - maart 1945
    LXXIV. Armeekorps
    december 1944, januari 1945 en april 1945
    LXXXI. Armeekorps
    16 december 1944 - april 1945
    Panzer-Abteilung (Tiger/Fkl) 301
    april 1945


    Notitie: De samenstellingen zijn momentopnamen, gebaseerd op diverse bronnen. Op bepaalde momenten tussen of gedurende de tijdperioden kan de samenstelling anders zijn geweest. Daar waar deze te achterhalen is wordt deze aangevuld.

    Definitielijst

    Abteilung
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond uit een aantal Kompanien. De Abteilung was de kleinste eenheid die individueel kon opereren en zichzelf kon handhaven. In theorie bestond een Abteilung uit 500 - 1.000 man.
    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
    offensief
    Aanval in kleinere of grote schaal.
    Operatie Lumberjack
    Geallieerd offensief ten noorden van de rivier de Moezel in het gebied dat de Eifel en de steden Koblenz, Bonn en Keulen omvat. Doel van de aanval was het zuiveren van dit gebied van de vele ingesloten Duitse eenheden, 1- 7 maart 1945.
    operatie Wacht am Rhein
    Codenaam voor het Ardennenoffensief welke begon op 16 december 1944