Inleiding

    Gedurende de Tweede Wereldoorlog werd vier keer een Heeresgruppe B geformeerd. Heeresgruppe B werd ingezet tijdens de strijd in het Westen, aan het Oostfront, in Italië en wederom aan het Westfront. Tijdens de campagne in het Westen aan het begin van de Tweede Wereldoorlog en aan het Oostfront stond Heeresgruppe B onder bevel van het Oberkommando des Heeres. In Italië stond het onder bevel van de Oberbefehlshaber Süd. Ten slotte stond het aan het Westfront onder bevel van de Oberbefehlshaber West en derhalve onder het Oberkommando der Wehrmacht.


    Kenteken voor de Duitse Heeresgruppe Bron: Wilco Vermeer collection

    Definitielijst

    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.

    12 oktober 1939 - 22 juni 1941

    Na de Poolse Campagne werd de Heeresgruppe Nord overgeplaatsts naar het westen. Heeresgruppe Nord werd op 12 oktober 1939 omgevormd tot Heeresgruppe B. Heeresgrupe B vormde de noordelijkste aanvalsgroep tijdens operatie Fall Gelb, de opmars in het westen vanaf 10 mei 1940. De voornaamste doelen hierbij waren Nederland en België. Bij aanvang van Fall Rot, het vervolg op Fall Gelb, waarbij de volledige Duitse aanval zich op het verslaan van Frankrijk ging richten, vormde Heeresgruppe B de meest westelijke aanvalsgroep. Op 16 augustus 1940 volgde een overplaatsing naar Oostpruissen, ter voorbereiding op Operatie Barbarossa, de veldtocht tegen de Sovjet-Unie. Ten tijde van de aanval op de Sovjet-Unie werd de Heeresgruppe B op 22 juni 1941 weer omgevormd, ditmaal tot Heeresgruppe Mitte.


    Generalfeldmarschall Fedor von Bock achter zijn schrijftafel. Bron: Bundesarchiv, Bild 183-1986-0226-500

    Heeresgruppe B, 12 oktober 1939 - 22 juni 1941



    Oberbefehlshaber:
    Generalfeldmarschall Fedor von Bock
    12 oktober 1939 - 22 juni 1941
    Chefs des Generalstabes:
    General der Infanterie Hans von Salmuth
    Generalmajor Hans von Greiffenberg
    12 oktober 1939 - 9 mei 1941
    20 mei 1941
    1. Generalstabsoffizier (Ia):
    Oberst im generalstab Wilhelm Hasse
    Oberstleutnant im Generalstab Hans Speidel
    Oberst iim Generalstab Bruno Reh
    Oberstleutnant im Generalstab Henning von Tresckow
    12 oktober 1939 - mei 1940
    5 juni 1940 - 14 juni 1940
    14 juni 1940 - 1 december 1940
    1 december 1940
    Ersatztruppen stab:
    Infanterie-Ersatz-Bataillon 67




    Heeresgruppen-Truppen:

    Heeresgruppen-Nachrichten-Regiment 537

    Truppen: 4. Armee
    6. Armee
    18. Armee
    november 1939

    6. Armee
    18. Armee
    mei 1940

    4. Armee
    6. Armee
    9. Armee
    Panzergruppe Kleist
    juni 1940

    4. Armee
    7. Armee
    juli 1940

    4. Armee
    6. Armee
    7. Armee
    augustus 1940

    4. Armee
    6. Armee
    18. Armee
    september 1940

    4. Armee
    17. Armee
    18. Armee
    Panzergruppe 2
    Militärbefehlshaber im Generalgouvernement
    januari 1941

    4. Armee
    9. Armee
    mei 1941




    Definitielijst

    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    Generalgouvernement
    Dat deel van het Poolse gebied dat sinds september 1939 door de Duitsers was bezet. Was een autonoom deel van Grossdeutschland. In augustus 1941 werd Oost-Galicië aan het Generalgouvernement toegevoegd. Het werd door uitsluitend Duitsers bestuurd onder leiding van Generalgouverneur Hans Frank. Het zou uiteindelijk een volwaardige Duitse provincie moeten worden bevolkt door Duitse kolonisten.
    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    operatie Fall Gelb
    Codenaam voor de Duitse invasie van Nederland, België, Luxemburg en Frankrijk in mei 1940.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

    9 juli 1942 - 9 februari 1943

    Op 9 juli 1942 werd ten gevolge van Fall Blau, het zomeroffensief in de Sovjet-Unie, Heersgruppe Süd gesplitst in een Heeresgruppe A en een Heeresgruppe B. Hierbij werd Heeresgruppenkommando Süd omgevormd tot Heeresgruppenkommando B. Heeresgruppe B en begon in het zuiden van de Sovjet-Unie het offensief tegen Stalingrad en de Wolga. Het front van Heeresgruppe B werd tijdens operatie Uranus, op 21 november 1942, door de Sovjets doorbroken, waarbij het 6.Armee en het 4. Rumänische Armee bij Stalingrad werden omsingeld. Uiteindelijk werd op 9 februari 1943 het restant van de Heersgruppe B van het front teruggetrokken. De restanten werden ondergebracht bij de Heeresgruppe Mitte en de nieuw gevormde Heeresgruppe Don.


    Generalfeldmarschall Maximilian Freiherr von Weichs (rechts) tijdens een bespreking in het veld Bron: Bundesarchiv, Bild 101I-082-3327-18A / Nieberle

    Heeresgruppe B, 9 juli 1942 - 9 februari 1943



    Oberbefehlshaber:
    Generalfeldmarschall Maximilian Freiherr von Weichs
    15 juli 1942 - 10 juli 1943
    Chefs des Generalstabes:
    General der Infanterie Georg von Sodenstern
    9 juli 1942 - 20 mei 1943
    1. Generalstabsoffizier (Ia):
    Oberst im Generalstab August Winter
    Oberst im generalstab Ulrich Bürker
    9 juli 1942 - februari 1943
    februari 1943 - juli 1943
    Heeresgruppenarzt:
    Generalstabsarzt Hermann Grosse
    10 september 1942 - 5 december 1942
    Heeresgruppenveterinär:
    Generalstabsveterinär Philipp Fritsch
    9 juli 1942 - 12 februari 1943
    Kommandierender General der Sicherungstruppen /
    Befehlshaber Heeresgebiet B
    General der Infanterie Karl von Roques
    20 juli 1942 - 31 december 1942
    Ersatztruppen stab:
    Infanterie-Ersatz-Bataillon 19/Grenadier-Ersatz-Bataillon 19




    Heeresgruppen-Truppen:
    Eisenbahn-Nachrichten-Regimentsstab 514
    Heeresgruppen-Nachrichten-Regiment 570
    Nachrichten-Regiment z.b.V. 604
    1942 - 1943
    10 juli 1942 - 1 juli 1943
    1942
    Truppen:
    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    4. Panzerarmee
    6. Armee
    8. Italienische Armee
    XXIX. Armeekorps
    augustus 1942

    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    4. Panzerarmee
    6. Armee
    8. Italienische Armee
    september 1942

    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    3. Rumänische Armee
    4. Panzerarmee
    4. Rumänische Armee
    6. Armee
    8. Italienische Armee
    oktober 1942

    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    8. Italienische Armee
    december 1942

    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    8. Italienische Armee
    Armeeabteilung Fretter-Pico
    januari 1943

    2. Armee
    2. Ungarische Armee
    8. Italienische Armee
    Armeeabteilung Lanz
    februari 1943




    Definitielijst

    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    offensief
    Aanval in kleinere of grote schaal.
    operatie Uranus
    Het Russische winteroffensief van 19 november 1942 in de zuidelijke sector van het Oostfront, waarbij het Duitse Zesde Leger te Stalingrad werd omsingeld.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

    19 juli 1943 - 26 november 1943

    Op 19 juli 1943 werd in München onder Wehrkreis VIII opnieuw een Heeresgruppe B geformeerd. Hiervoor werden Heeresgruppenkommando B en Arbeitsstab Rommel samengevoegd. De staf werd aanvankleijk aangeduid als "OKW/Auffrischungsstab München" en zou als "Sonderstab Rommel" in Italië ingezet worden. Tot 28 juli 1943 werd in München eveneens de "Abteitsstab München" ondergebracht welke in feite het Heeresgruppenkommando B voorstelde. Op 1 augustus 1943 werden beide staven formeel samengevoegd en naar Italië bevolen als Heeresgruppe B.
    Na de overgave van de Italianen aan de geallieerden werd de Heersgruppe B op 26 november 1943 opgeheven en gebruikt voor de formatie van de Stab Oberbefehlshaber Südwest. Een klein deel van het Heeresgruppenkommando B, met Erwin Rommel aan het hoofd, werd als Heeresgruppenstab z.b.V. aangezwezen ter verdediging van de kust van Denemarken tot Frankrijk en zou een nieuwe Heeresgruppe B formeren.

    Heeresgruppe B, 19 juli 1943 - 26 november 1943



    Oberbefehlshaber:
    Generalfeldmarschall Erwin Rommel
    14 juli 1943 - 26 november 1943
    Chefs des Generalstabes: Generalleutnant Alfred Gause
    20 mei 1943 - 15 april 1944
    1. Generalstabsoffizier (Ia):
    Oberst im generalstab Ulrich Bürker
    Oberstleutnant im Generalstab Wilhelm Huhs
    Oberst im Generalstab Hans-Georg Tempelhoff
    februari 1943 - juli 1943
    augustus 1943 - oktober 1943
    15 oktober 1943 - september 1944
    Ersatztruppen stab:
    Grenadier-Ersatz-Bataillon 19




    Heeresgruppen-Truppen:


    Truppen:
    II. SS-Panzerkorps
    LI. Gebirgs-Armeekorps
    LXXXVII. Armeekorps
    september 1943






    Generalfeldmarschall Erwin Rommel tijdens een inspectie aan de kanaalkust, 11 maart 1944 Bron: Bundesarchiv 101l-298-1758-13

    Definitielijst

    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.

    26 november 1943 - april 1945

    Op 26 november 1943 werd wederom een Heeresgruppe B geformeerd, ditmaal aan de Kanaalkust. Na D-Day vormde de gehele Heeresgruppe B het noordfront van de Duitse verdediging in het westen en vormde de voornaamste verdedigingslinie van de Duitsers tijdens operatie Market Garden. Ten tijde van het Ardennenoffensief werd de Heeresgruppe B ingezet in het midden van de aanval. Na de ineenstroting van de Duitse verdediging volgde de capitulatie van de Heersgruppe B in Ruhrkessel op 17 april 1945.


    Generalfeldmarschall Günther von Kluge Bron: Wilco Vermeer collection

    Heeresgruppe B, 26 november 1943 - 17 april 1945



    Oberbefehlshaber:
    Generalfeldmarschall Erwin Rommel
    Generalfeldmarschall Günther von Kluge
    SS-Obergruppenführer Paul Hausser
    Generalfeldmarschall Walter Model
    26 november 1943 - 17 juli 1944
    19 juli 1944 - 15 augustus 1944
    15 augustus 1944 - 17 augustus 1944
    17 augustus 1944
    Chefs des Generalstabes: Generalleutnant Alfred Gause
    Generalleutnant Hans Speidel
    General der Infanterie Hans Krebs
    Generalmajor Carl Wagener
    20 mei 1943 - 15 april 1944
    15 april 1944 - 5 september 1944
    5 september 1944 - 17 februari 1945
    20 februari 1945
    1. Generalstabsoffizier (Ia):
    Oberst im Generalstab Hans-Georg Tempelhoff
    Oberstleutnant im Generalstab Hubert Werner
    Oberst im Generalstab Günther Reichhelm
    15 oktober 1943 - september 1944
    september 1944
    30 september 1944 - april 1945
    Ersatztruppen stab:
    Grenadier-Ersatz-Bataillon 19




    Heeresgruppen-Truppen:
    Heeres-Flakartillerie-Brigade 503
    Heeresgruppen-Nachrichten-Regiment 605
    15 januari 1945
    21 oktober 1944
    Truppen:
    7. Armee
    15. Armee
    Wehrmachtbefehlshaber Niederlande
    mei 1944

    7. Armee
    15. Armee
    Panzergruppe West
    Wehrmachtbefehlshaber Niederlande
    juni 1944

    1. Armee
    5. Panzerarmee
    7. Armee
    15. Armee
    Wehrmachtbefehlshaber Niederlande
    augustus 1944

    1. Fallschirm-Armee
    7. Armee
    15. Armee
    september 1944

    5. Panzerarmee
    7. Armee
    Armeegruppe Student
    november 1944

    5. Panzerarmee
    7. Armee
    december 1944

    5. Panzerarmee
    6. Panzerarmee
    7. Armee
    15. Armee
    januari 1945

    5. Panzerarmee
    7. Armee
    15. Armee
    februari 1945

    5. Panzerarmee
    15. Armee
    Armeeabteilung Lüttwitz
    april 1945





    SS-Obergruppenführer Paul Hausser tijdens een bespreking in het veld Bron: Wilco Vermeer collection

    Generalfeldmarschall Walter Model met SS-Brigadeführer Heinz Harmel in bespreking tijdens Market Garden Bron: Bundesarchiv Bild 183-J27784

    Definitielijst

    Armee
    Bestond uit meestal tussen de drie en zes Korps en andere ondergeschikte of onafhankelijke eenheden. Een Armee was ondergeschikt aan een Heeresgruppe of Armeegruppe en had in theorie 60.000 - 100.000 man.
    Armeegruppe
    Bestond meestal uit twee of drie aangrenzende Armeen, mogelijk een Duitse en een Geallieerde. 1 Armee-hoofdkwartier (meestal de Duitse) werd tijdelijk de bevelhebbende van de andere Armeen. Een Armeegruppe was altijd ondergeschikt aan een Heeresgruppe. Later in de oorlog varieerde de grootte van een Armeegruppe of een Panzergruppe veel meer. Een Armeegruppe kon vanaf 1943 de grootte van een Armee of zelfs maar van een Korps hebben.
    Bataillon
    Maakte meestal deel uit van een Regiment en bestond meestal uit een aantal Kompanien. In theorie bestond een Bataillon uit 500 - 1.000 man.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    capitulatie
    Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
    D-Day
    De dag dat de invasie van West-Europa plaatsvond op 6 juni 1944. Na een lange misleidingsoperatie vielen de geallieerden op vijf plaatsen op de Normandische kust de stranden binnen om zo hun opmars naar Nazi-Duitsland te beginnen. Hoewel D-Day vaak als Decision Day wordt gezien, is dit niet geheel correct. De D staat in dit geval gewoon voor Day, in het militaire jargon wordt namelijk gesproken van een operatie op Dag D, beginnend op Uur U.
    Heeresgruppe
    Was de grootste Duitse grondformatie en was direct ondergeschikt aan het OKH. Bestond meestal uit een aantal Armeen met weinig andere direct ondergeschikte eenheden. Een Heeresgruppe opereerde in een groot gebied en kon een paar 100.000 man groot worden.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.