De website is nu nog groter en beter geworden! Go2War2.nl is vanaf nu volledig samengevoegd met TracesOfWar.nl. Vanaf nu is de sectie Artikelen ook beschikbaar. Veel meer informatie in een groter jasje!

Inleiding

    Inleiding
    De Poolse Republiek (Rzeczpospolita Polska) zoals wij die nu kennen is ontstaan na de Tweede Wereldoorlog met als uitgangspunt de Tweede Poolse Republiek zoals deze in 1921 was ontstaan uit de as van het Oostenrijks-Hongaarse rijk. Al in 1919 werden de eerste verkiezingen gehouden voor de Sejm, een volksvertegenwoordigende raad. Vanaf dat allereerste begin was het jonge land in oorlog met andere naties. Achtereenvolgens kreeg het te maken met de Pools-Oekraďense oorlog, De Pools-Sovjet oorlog, de Pools-Litouwse oorlog en grensconflicten met het eveneens nieuw ontstane Tsjechoslowakije. Pas in november 1922 kwam er wat rust in de omgeving. Het zou echter nog tot 1932 duren voordat met de Sovjet-Unie een non-agressiepact (25 juli 1932) werd gesloten. Ook met Duitsland werd op 26 januari 1934 een non-agressiepact gesloten.

    Toen op 23 augustus 1939 het non-agressiepact tussen Duitsland en de Sovjet-Unie werd gesloten, ook bekend als het Molotov-Ribbentrop Pact, werd duidelijk wat de eerdere pacten tussen Polen en die landen waard waren. Op 1 september 1939 viel Duitsland Polen ("Fall Weiß") binnen; dat was het formele begin van de Tweede Wereldoorlog. Enige tijd later viel ook de Sovjet-Unie Polen binnen, hiermee haar woord houdend in het kader van de geheime afspraken binnen het Molotov-Ribbentrop Pact. Ondanks de Duitse en Sovjet-bezetting gaven de Polen zich niet over, maar vestigden zij een regering in ballingschap in Londen. Na de Duitse inval in de Sovjet-Unie zouden ook daar de Polen weer van zich doen spreken.

    Ook het Poolse leger bleef gedurende de gehele Tweede Wereldoorlog bestaan en wel op drie plaatsen. Binnen Polen als een ondergronds thuisleger (Armia Krajowa), binnen de ondergrondse “Staat” (Polskie Panstwo Podziemne), de door de Sovjets gesteunde Unie van Poolse Patriotten (Zwiazek Patriotów Polskich), met Poolse troepen in het Sovjetleger (Armia Ludowa) en de troepen van de Poolse regering in ballingschap in Londen (Polskie Siły Zbrojne).

    Definitielijst

    non-agressiepact
    Niet-aanvalsverdrag. Overeenkomst waarin de partijen beloven elkaar niet te zullen aanvallen.
    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

    Afbeeldingen

    Het Poolse Schild Bron: Wikimedia Commons.
    De Poolse president Ignacy Mościcki en de Poolse opperbevelhebber Edward Rydz-Śmigły Bron: Wikimedia Commons.

    September 1939

    Het Poolse Leger tijdens de september-oorlog
    Op 1 september 1939 viel Duitsland Polen binnen. De strijd die ontstond staat bekend als de septembercampagne of in het Pools Wojna obronna 1939 roku .
    Polen had in de jaren tussen 1936 en 1939 veel geďnvesteerd in haar industriële ontwikkeling. Bij deze industrie werd terdege rekening gehouden met een mogelijke Duitse inval in de toekomst. Hoewel de industrie dus heel modern was ingericht, was de productie nog verre van op peil en bij de productie van militaire middelen werd rekening gehouden met op zijn vroegst een conflict in 1942. De Poolse strijdmacht zou op haar hoogtepunt van de mobilisatie uit een miljoen manschappen bestaan, maar telde ten tijde van de Duitse inval op 1 september 1939 nog maar net de helft.

    Door de ervaringen in de strijd na de Eerste Wereldoorlog was de Poolse landmacht zeer beweeglijk opgezet. Cavalerie maakte nog een belangrijk deel uit van het leger en het denken over de inzet van pantsermiddelen was vergevorderd. De cavalerie of kawaleria , zou zelfs tegen de Duitse legers nog hier en daar successen behalen. De Poolse tanks konden zeker tot de beste ter wereld gerekend worden, maar waren veel te weinig in aantal. De luchtmacht was nog sterk verouderd en pas kort met modernisering bezig. Kwalitatief behoorden de Poolse piloten tot de besten ter wereld. Goed getraind en zeer vastberaden, maar ook te weinig in aantal. De kleine Poolse marine was op geen enkele wijze in staat om de Duitsers het hoofd te bieden, maar waren al voor de oorlog voorbereid om Polen te verlaten en zich naar het Westen te begeven.
    Desondanks wist dit Poolse leger het de Duitse en Sovjet-aanvallers op sommige plaatsen nog heel lastig te maken. Langs allerlei wegen wisten Poolse strijders de Duitsers te ontlopen en na de strijd zouden zij door blijven vechten, ondergronds in Polen, vanuit het westen binnen het Britse en Canadese leger of vanuit het oosten binnen het Sovjetleger.

    Definitielijst

    Cavalerie
    In het Engels Calvary. Oorspronkelijk een aanduiding voor bereden troepen. In de Tweede Wereldoorlog de aanduiding voor gepantserde eenheden. Belangrijkste taken zijn verkenning, aanval en ondersteuning van infanterie.
    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    mobilisatie
    Een leger in staat van oorlog brengen, dus eigenlijk de overgang van vredestoestand naar oorlogstoestand. Het Nederlandse leger werd gemobiliseerd op 29 augustus 1939.

    Afbeeldingen

    Duitse troepen "verwijderen" de Poolse grens Bron: Wilco Vermeer.

    Poolse landmacht tijdens de strijd in september 1939

    "Plan Zachód" ( Plan "West )
    Opperbevelhebber Marszalek Polski Edward Rydz-Smigly 11-11-1936 tot
    27-10-1939
           
           
    Armia Karpaty Bevel: General brygadi Kazimierz Fabrycy 11-06-1939
      Locatie: Karpatisch Berggebied    
           
           

    2 Brygada Górska - 2e Berg Brigade
      3 Brygada Górska - 3e Berg Brigade
      Karpacka Pólbrygada On - Karpatische half-Brigade van Nationale Verdediging
      2 Regiment Korpus Ochrony Pogranicza - 2e Regiment Grenstroepen
      1e Gemotoriseerde Artillerie Regiment    
      9e Zware Artillerie Regiment    
      Kaw Groep
     
      - Warzawa Gemechaniseerde Brigade
    - 46ste Lichte Artillerie
    - 47ste Lichte Artillerie
      Tarnow Groep
     
      - 22 Dywizja Piechoty Górskiej - 22e Infanterie Divisie
    - 36 Dywizja Piechoty Górskiej - 36e Infanterie Divisie
           
           
    Armia Kraków Bevel: General Antoni Szylling 23-03-1939
      Locatie: Centrale Verdediging    
           
           
      6 Dywizja Piechoty - 6e Infanterie Div. - Bevel: General Bernard Mond
      7 Dywizja Piechoty - 7e Infanterie Div. - Bevel: General brygadi Janusz Gasiorowski
      Krakowska Brygada Kawalerii - Krakowka Kavalerie Brigade
        Bevel: General brygadi Zygmunt Piasecki
      10 Brygada Kawalerii Zmotoryzowanej - 10 Gemotoris. Cav. Brig.
      Bevel: Pulkownik Stanislaw Maczek
      Slask Operationele Groep - Bevel: General Jan Jagmin-Sadowski
      - 23 Dywizja Piechoty - 23e inf. Div
      Bevel: Pulkownik Wladyslaw Powierza
    - 55 Dywizja Piechoty - 55e Inf. Div.
      Bevel: Pulkownik Stanislaw Kalabinski
      Bielsko Operationele Groep - Bevel: General Mieczyslaw Boruta-Spiechowicz
      - 21 Dywizja Piechoty Górskiej - 21e Berg Infanterie Divisie
      Bevel: General Józef Kustron
    - 1 Brygada Górska - 1e Berg Brigade
        Bevel: Pulkownik Janusz Galadyk
           
           
    Armia Lublin Bevel: General brigady Tadeusz Piskor 04-09-1939
      Locatie: Lublin , Sandomierz en de boven-Vistula
           
           
      Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa - Warschau Gep. Gemot. Brigade
      Diverse Kleinere eenheden
           
           
    Armia Lódz Bevel: General Juliusz Rómmel 23-03-1939
      Locatie tussen Armia "Kraków" en "Poznan"
           
      2 Dywizja Piechoty Legionów - 2e Legioen Infanterie Divisie
      10 Dywizja Piechoty - 10e Inf. Div.
      18 Dywizja Piechoty - 18e Inf. Div.
      30 Dywizja Piechoty - 30e Inf. Div.
      Kresowa Brygada Kawalerii - Kresowa Kavalerie Brigade
      Wolynska Brygada Kawalerii - Wolynska Kavalerie Brigade
      Sieradzka Brygada Obrony Narodowej - Sieradzka Nationale Verd. Brig.
           
           
    Armia Modlin Bevel: General brygadi Emil Krukowicz-Przedrzymirski 23-03-1939
      Locatie: Noordelijke verdediging van Warschau
           
           
      8 Dywizja Piechoty - 8e Inf. Div.
      20 Dywizja Piechoty - 20e Inf. Div.
      Nowogródzka Brygada Kawalerii - Novogrodzka Kavalerie Brigade
      Mazowiecka Brygada Kawalerii - Mazowiecka Kavalerie Brigade
      Warszawska Brygada Obrony Narodowej - Warschau Nat. Verd. Brig.
           
           
    Armia Pomorze Bevel: General dywizji Wladyslaw Bortnowski 23-03-1939
      Locatie: verdediging van Torun en Bydgoszcz
           
           
      9 Dywizja Piechoty - 9e inf. Div. - Bevel: Pulkownik Józef Werobej
      15 Dywizja Piechoty - 15e Inf. Div. - Bevel: General Waclaw Przyjalkowski
      27 Dywizja Piechoty - 27e Inf. Div. - Bevel: General brygadi Juliusz Drapella
      Pomorska Brygada Obrony Narodowej - Pomeraanse Nat. Verd. Brig.
      Chelmska Brygada Obrony Narodowej - Chelm Nat. Verd. Brig.
      Oost Operationele Groep - Bevel: General Mikolaj Boltuc
      - 4 Dywizja Piechoty - 4e inf. Div.
        Bevel : Pulkownik Rawicz-Myslowski
      - 16 Dywizja Piechoty - 16e inf. Div.  
        Bevel: Pulkownik Zygmunt Szyszko-Bohusz
      Czersk Operationele Groep - Bevel: General brygadi Stanislaw Grzmot-Skotnicki
      - Pomorska Brygada Kawalerii - Pomorska Kavalerie Brigade
      - Oddzialy Wydzielone "Chojnice" i "Koscierzyna"
      - Onafhankelijke Eenheden Chojnice en Koscierzyna
           
           
    Armia Poznan Bevel: General brygadi Tadeusz Kutrzeba
      Locatie: Flankverdediging en rivier de Warta
           
           
      14 Dywizja Piechoty - 14e Inf. Div.
      17 Dywizja Piechoty - 17e Inf. Div.
      25 Dywizja Piechoty - 25e Inf. Div.
      26 Dywizja Piechoty - 26e Inf. Div.
      Wielkopolska Brygada Kawalerii - Wielkopolska Kavalerie Brigade
      Podolska Brygada Kawalerii - Podolska Kavalerie Brigade
           
           
    Armia Prusy
    Bevel: General Stefan Dab-Biernacki zomer 1939
      Algemene Reserve    
           
           
      39 Dywizja Piechoty - 39e Inf. Div. - Bevel: Pulkownik Brunon Olbrycht
      44 Dywizja Piechoty - 44e Inf. Div. - Bevel: Pulkownik Eugeniusz Zongollowicz
      Noordelijke Groep - Bevel: General Stefan Dab-Biernacki
      - 13 Dywizja Piechoty - 13e Inf. Div.  
      Bevel: Pulkownik Wladyslaw Zubosz-Kalinski
      - 19 Dywizja Piechoty - 19e Inf. Div.  
      Bevel: General Józef Kwaciszewski
      - 29 Dywizja Piechoty - 29e Inf. Div.  
      Bevel: Pulkownik Ignacy Oziewicz
      - Wilenska Brygada Kawalerii - Wilenska Kavalerie Birgade
      Bevel: Pulkownik Konstanty Drucki-Lubecki
      - 1 batalion czolgów - 1e Tank Bataljon  
     

    Zuidelijke Groep - Bevel: General Stanislaw Skwarczynski

        - 3 Dywizja Piechoty Legionów - 3e Legioen Infanterie Divisie
      Bevel: Pulkownik Marian Turowski
        - 12 Dywizja Piechoty - 12e Inf. Div.  
      Bevel: General Gustaw Paszkiewicz
        - 36 Dywizja Piechoty - 36e Inf. Div.  
      Bevel: Pulkownik Michal Ostrowski
           
           
    Armia Warszawa Pulkownik Walerian Czuma onder supervisie General Juliusz Rómmel
    10-09-1939
      Locatie Warschau en Fort Modlin    
           
      Fort Modlin - Bevel: General Wiktor Thommée
        - 2 Dywizja Piechoty Legionów - 2e Legioen Infanterie Divisie
      Bevel: Pulkownik Antoni Staich
        - 8 Dywizja Piechoty - 8e Inf. Div.  
      Bevel: Pulkownik Tadeusz Wyrwa-Furgalski
        - 28 Dywizja Piechoty - 28e Inf. Div.  
      Bevel: Pulkownik Broniewski
        - 30 Dywizja Piechoty - 30e Inf. Div.  
          Bevel: General Leopold Cehak
      Westelijke Toegang - Bevel: Pulkownik Marian Porwit
        - 13 Dywizja Piechoty - 13e Inf. Div.  
          Bevel: Pulkovnik Wladyslaw Zubosz-Kalinski
        - 15 Dywizja Piechoty - 15e Inf. Div.  
          Bevel: General Zdzislaw Przyjalkowski
        - 25 Dywizja Piechoty - 25e Inf. Div.  
          Bevel: General Franciszek Alter
        - Zbiorcza Brygada Kawalerii - Gecombineerde Kavalerie Brigade
          Bevel: General Roman Abraham
      Oostelijke Toegang - Bevel: General Juliusz Zulauff
        - 5 Dywizja Piechoty - 5e Inf. Div.  
          Bevel: General Juliusz Zulauff
        - 8 Dywizja Piechoty - 8e Inf. Div.  
          Bevel: Pulkownik Tadeusz Wyrwa-Furgalski
        - 20 Dywizja Piechoty - 20e Inf. Div.  
          Bevel: Pulkownik Wilhelm Liszka-Lawicz
        - 44 Dywizja Piechoty - 44e Inf. Div.  
          Bevel: Pulkownik Eugeniusz Zongollowicz
        - 1 pulk piechoty Obronców Pragi - 1e "Verdedigers van Praag" Inf. Reg.
          Bevel: Pulkownik Stanislaw Milian
        - 2 pulk piechoty Obronców Pragi - 2e "Verdedigers van Praag" Inf. Reg.
          Bevel: Pulkownik Stefan Kotowski
     
     
     
     
    Operationele Groepen    
           
    Operationele Groep Wyszków    
      1 Dywizja Piechoty Legionów - 1e Legioen Infanterie Divisie
      35 Dywizja Piechoty - 35e Inf. Div.  
      41 Dywizja Piechoty - 41e Inf. Div.  
           
    Onafhankelijke Operationele Groep Narew    
      18 Dywizja Piechoty - 18e Inf. Div.
      33 Dywizja Piechoty - 33e Inf. Div.  
      Podlaska Brygada Kawalerii - Podlaska Kavalerie Brigade
      Suwalska Brygada Kawalerii - Suwalska Kavalerie Brigade

    Definitielijst

    Artillerie
    Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    Divisie
    Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

    Afbeeldingen

    Opperbevelhebber Edward Rydz-Śmigły Bron: Wikimedia Commons.
    7TP Lichte tank Bron: Wikimedia Commons.

    Poolse luchtmacht tijdens de strijd in september 1939

    Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog fungeerde er een aantal Poolse eskaders bij de geallieerden. Toen Polen een onafhankelijke staat werd kwamen deze gelijk naar Polen. Langzaam maar zeker wist men in Polen een bescheiden luchtmacht op te bouwen.
    Bij het uitbreken van de strijd in september 1939 had het land 771 toestellen van verschillende, maar veelal verouderde typen tot haar beschikking. De gehele luchtstrijdkrachten waren gemobiliseerd toen de strijd uitbrak.

    De toestellen waren verdeeld over de Luchtstrijdkrachten, de Marine Luchtvaart en de Legerondersteuning.

    De commandostructuur kende naast twee Luchtbrigades die in reserve werden gehouden (een bommenwerperbrigade en een verkennersbrigade) een opbouw gebaseerd op de volgende verdeling:
    - Luchtvaart Regiment: pulk lotniczy , meestal opgebouwd uit 4 squadrons.
    - Luchtvaart Squadron: dywizjon lotniczy, meestal opgebouwd uit 2 escadrilles.
    - Luchtvaart Escadrille: eskadra lotnicza , meestal bestaand uit 8 tot 12 toestellen.

    Op basis van hun taak konden de eskadrilles een bepaalde benaming toebedeeld krijgen met een nummer. Men kende:
    - Bommenwerp Escadrilles: eskadra bombowa
    - Jacht Escadrilles: eskadra mysliwska
    - Observatie Escadrilles: eskadra obserwacyjna
    - Verkenner Escadrilles: eskadra rozpoznawcza
    - Staf Escadrilles: eskadra sztabowa

    Opperbevelhebber Marszalek Polski Edward Rydz-Smigly
      Strategische Reserve, 2 Luchtbrigades rond Warschau en enkele verbindings eskaders en wel:
           
    Hoofdkwartier  
      Pluton lacznikowy nr 1 - Verbindings Peloton No 1
      Pluton lacznikowy nr 2 - Verbindings Peloton No 2

    16 eskadra obserwacyjna - 16e Observatie Eskader
      eskadra sztabowa - Staf Eskadrille
       
    Jacht Brigade
      III/1. Dywizjon Mysliwski - 1e Jager Squadron van het 3e Lucht Regiment
        111 Eskadra Mysliwska - 111e Jager Escadrille
     
    112 Eskadra Mysliwska - 112e Jager Escadrille
    IV/1 Dywizjon Mysliwski - 1e Jager Squadron van het 4e Lucht Regiment
        113 Eskadra Mysliwska - 113e Jager Escadrille
      114 Eskadra Mysliwska - 114e Jager Escadrille
        123 Eskadra Mysliwska - 123e Jager Escadrille
           
    Bommenwerper Brigade
      X Dywizjon Bombowy - 10e Bommenwerper Squadron
      211. Eskadra Bombowa - 211e Bommenwerper Escadrille
      212. Eskadra Bombowa - 212e Bommenwerper Escadrille
      XV Dywizjon Bombowy - 15e Bommenwerper Squadron
      216. Eskadra Bombowa - 216e Bommenwerper Escadrille
      217. Eskadra Bombowa - 217e Bommenwerper Escadrille
      II Dywizjon Bombowy - 2e Bommenwerper Squadron
      21. Eskadra Bombowa - 21e Bommenwerper Escadrille
      22. Eskadra Bombowa - 22e Bommenwerper Escadrille
      VI Dywizjon Bombowy - 6e Bommenwerper Squadron
      64. Eskadra Bombowa - 64e Bommenwerper Escadrille
      65. Eskadra Bombowa - 65e Bommenwerper Escadrille
      55. Samodzielna Eskadra Bombowa - 55e Onafhankelijke Bommenwerper Escadrille
    Pluton lacznikowy nr 4 - 4e Verbindings Peloton
      Pluton lacznikowy nr 12 - 12e Verbindings Peloton
           
           
    Leger Luchtmacht
       
    Armia Modlin      
      Pluton lacznikowy nr 11 - 11e Verbindings Peloton
      41. Eskadra Rozpoznawcza - 41e Verkenner Escadrille
      III/5. Dywizjon Mysliwski - 5e Jager Squadron van het 3e Lucht Regiment
        152. Eskadra Mysliwska - 152e Jacht Escadrille
      53. Eskadra Obserwacyjna - 53e Observatie Escadrille
       
    Armia Pomorze
      Pluton lacznikowy nr 7 - 7e Verbindings Peloton
      Pluton lacznikowy nr 8 - 8e Verbindings Peloton
      42. Eskadra Rozpoznawcza - 42e Verkenner Escadrille
      III/4. Dywizjon Mysliwski - 4e Jager Squadron van het 3e Lucht Regiment
        141. Eskadra Mysliwska - 141e Jacht Escadrille
        142. Eskadra Mysliwska - 142e Jacht Esadrille
      43. Eskadra Obserwacyjna - 43e Observatie Escadrille
      46. Eskadra Obserwacyjna - 46e Observatie Escadrille
       
    Armia Poznan
      Pluton lacznikowy nr 6 - 6e Verbindings Peloton
      34. Eskadra Rozpoznawcza - 34e Verkenner Escadrille
      II/3. Dywizjon Mysliwski - 3e Jager Squadron van het 2e Lucht Regiment
      131. Eskadra Mysliwska - 131e Jacht Escadrille
      132. Eskadra Mysliwska - 132e Jacht Escadrille
    33. Eskadra Obserwacyjna - 33e Observatie Escadrille
    36. Eskadra Obserwacyjna - 36e Observatie Escadrille
           
    Armia Lódz      
      Pluton lacznikowy nr 10 - 10e Verbindings Peloton
      32. Eskadra Rozpoznawcza - 32e Verkener Escadrille
      III/6. Dywizjon Mysliwski - 6e Jager Squadron van het 3e Lucht Regiment
        161. Eskadra Mysliwska - 161e Jacht Escadrille
        162. Eskadra Mysliwska - 162e Jacht Escadrille
      63. Eskadra Obserwacyjna - 63e Observatie Escadrille
      66. Eskadra Obserwacyjna - 66e Observatie Escadrille
       
    Armia Kraków
     

    Pluton lacznikowy nr 3 - 3e Verbindings Peloton

      24. Eskadra Rozpoznawcza - 24e Verkenner Escadrille
      III/2. Dywizjon Mysliwski - 2e Jacht Squadron van het 3e Lucht Regiment
      121. Eskadra Mysliwska - 121e Jacht Escadrille
        122. Eskadra Mysliwska - 122e Jacht Escadrille
    23. Eskadra Obserwacyjna - 23e Observatie Escadrille
      26. Eskadra Obserwacyjna - 26e Observatie Escadrille
         
    Armia Karpaty
      Pluton lacznikowy nr 5 - 5e Verbindings Peloton
      31. Eskadra Rozpoznawcza - 31e Verkenner Escadrille
      56. Eskadra Obserwacyjna - 56e Observatie Escadrille
           
    Narew onafhankelijke Operationele Groep
      Pluton lacznikowy nr 9 - 9e Verbindings Peloton
      51. Eskadra Rozpoznawcza - 51e Verkenner Escadrille
      151. Eskadra Mysliwska - 151e Jacht Escadrille
      13. Eskadra Obserwacyjna - 13e Observatie Escadrille
           
       
    Marine Luchtvaart
       
      Morski Dywizjon Lotniczy - Bevel: Kapitan marynarki Edward Szystowski
        I Eskadra Dalekiego Rozpoznania - 1e Verkenner Eskader
        II Eskadra Bliskiego Rozpoznania - 2e Verkenner Eskader
      Pluton lacznikowy Dowództwa Ladowej Obrony Wybrzeza - Verbindings Peloton
           

    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

    Afbeeldingen

    Het Poolse kenteken Bron: Wikimedia Commons.
    Pzl.23 Karaś Bron: Public Domain.
    Pzl.33 Loś Bron: Public Domain.
    Pzl.P.11c Bron: Public Domain.

    Poolse marine tijdens de strijd in september 1939

    De Poolse marine moest na de Eerste Wereldoorlog geheel uit het niets worden opgebouwd. Het land had zelfs geen grote zeehavens. Onder toezicht van Bevelhebber Kontr-admiral Józef Unrug en Marine Stafchef Wice-admiral Jerzy Świrski werd een ambitieus opbouw- en moderniseringsprogramma opgezet. In Frankrijk, Nederland en Groot-Brittannië werd een aantal moderne schepen aangeschaft. Bij aanvang van de vijandelijkheden in september 1939 kon Polen beschikken over een bescheiden, maar moderne marine met 5 onderzeeboten, 4 torpedobootjagers en een vloot kleinere schepen. Deze marine was echter veel te klein om in geval van een oorlog een vijand het hoofd te kunnen bieden. Daarom werd door de Poolse marine Plan Peking opgezet, waarbij bij een vijandelijke aanval de Poolse marine terstond zou uitwijken naar Britse havens en zich ter beschikking zou stellen van de Britse Royal Navy. Zo was het dat bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, bijna de gehele Poolse marine uitweek naar Groot-Brittannië om daar de strijd voort te zetten.
    Doel hiervan was om vanuit Britse havens het escorte te gaan vormen voor de versterkingen die vanuit dat land naar Polen zouden worden gestuurd om te helpen in de strijd. Uiteindelijk is van die daadwerkelijke hulp weinig terecht gekomen, maar streed de Poolse marine wel de gehele oorlog door.

     

    Op 10 juli 1939 werd de Poolse marine (Marynarka Wojenna RP) ingedeeld voor oorlogssituaties. Onder de leiding van Kontr-admiral Józef Unrug, werd ze in twee Commando's verdeeld, het Land-Kustcommando, Lądowa Obrona Wybrzeża, en het Zee-Kustcommando, Morska Obrona Wybrzeża.

    Land-Kustcommando, Lądowa Obrona Wybrzeża
      Ondergeschikt aan het Armia Toruń onder bevel van General Władysław Bortnowski
      Dagelijkse Leiding: Pulkownik Stanisław Dąbek
      Verdediging van de Poolse kust, de Vrijstad Danzig en de Poolse havensteden en Weserplatte in Danzig.
       
      Odział Wydzielony Wejherowo - Wejherowo Onafhankelijk Detachement

        Bevel: Podpulkownik Kazimierz Pruszkowski
        - 1e Regiment Mariniers
        - Puck Bataljon van Nationale Verdediging
      Odział Wydzielony Redłowo - Redlowo Onafhankelijk Detachement
          Bevel: Podpulkownik Ignacy Szpunar
        - 2e Regiment Mariniers
     
    - 1e Reserve Infanterie Bataljon
    Odział Wydzielony Kartuzy - Odzial Onafhankelijk Detachement
          Bevel: Kapitan Marian Mordawski
      - Gdynia II Bataljon van Nationale Verdediging
        - Kartuzy Bataljon van Nationale Verdediging
      Gdynia I Nationale Verdedigings Bataljon
      Rejon Umocniony Hel - Fortificatie Hel
          Bevel: Kontr-admiral Włodzimierz Steyer
      - 4e Bataljon Corps Grenstroepen
       
    Zee-Kustcommando , Morska Obrona Wybrzeża
        Schepen en Kustartillerie van Hel en Oksywie
         
      Torpedobootjager Flotille
      ORP Burza - Kapitan marynarki Stanisław Nahorski
      ORP Wicher - Kapitan marynarki Stefan de Walden
        ORP Błyskawica - Kapitan marynarki Włodzimierz Kodrębski
      ORP Grom - Kapitan marynarki Aleksander Hulewicz
       
      Onderzeeboot Flotille
        Kapitan marynarki Adam Mohuczy
        ORP Wilk - Komandor Bogusław Krawczyk
        ORP Żbik - Kapitan marynarki Michał Żebrowski
        ORP Ryś - Kapitan marynarki Aleksander Grochowski
        ORP Sęp - Kapitan marynarki Władysław Salomon
        ORP Orzeł - Kapitan marynarki Henryk Kłoczkowski
       
      Flotylla Minowców - Mijnenlegger- en Mijnenveeg Flotille
      ORP Gryf - Kapitan marynarki Wiktor Łomidze
        ORP Czajka
      ORP Mewa
      ORP Jaskółka
        ORP Rybitwa
        ORP Czapla
        ORP Żuraw
         
      Kanonneerboot Groep
        ORP Generał Haller
        ORP Komendant Piłsudski
       
      Duikschip ORP Nurek
      Artillerie Opleidingsschip ORP Mazur
       
      Grenswacht Patrouilleschepen
        ORP Batory
        ORP Mazur
        ORP Kaszub
       
    Flotylla Rzeczna Marynarki Wojennej - Rivier Flotille
      Operaties op de Rivieren Pina, Strumień en Pripiat.
      Tijdens oorlog verdeling over:
       
      Flotylla Rzeczna Marynarki Wojennej - Rivier Flotille
        Komandor Witold Zajączkowski
      Oddział Wydzielony Rzeki Wisły - Detachement voor de Vistula Rivier
        Kapitan marynarki Roman Kanafoyski
     

    Definitielijst

    Artillerie
    Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
    Torpedobootjager
    (Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

    Afbeeldingen

    Het Poolse Marine vaandel Bron: Wikimedia Commons.
    ORP Błyskawica Bron: Public Domain.
    ORP Gryf Bron: Public Domain.
    ORP Orzeł Bron: Public Domain.

    Verzet en partizanen

    De Poolse ondergrondse strijdkrachten werden aanvankelijk geleid door Poolse militairen die achtergebleven waren in Polen of vanuit naburige landen opereerden na de bezetting door Duitsland en de Sovjet-Unie. Het zogenaamde Thuisleger, Armia Krajowa, stond loyaal tegenover de Poolse regering in ballingschap in Londen. Vanaf 1943 kreeg dit leger te maken met binnenlandse oppositie door het door de Sovjet-Unie gesteunde Volksleger, Armia Ludowa, opgezet vanuit de Poolse Arbeiderspartij, Polska Partia Robotnicza.

    Armia Krajowa, Thuisleger
        Opgezet op 27 september 1939 als het Służba Zwycięstwu Polski (Poolse Overwinnings Dienst) door General Michał Karaszewicz-Tokarzewski. Door General Władysław Sikorski op 17 november 1939 omgevormd tot Związek Walki Zbrojnej (Unie voor gewapende strijd) en op 14 februari 1942 omgezet tot Armia Krajowa na samenvoeging met Polski Związek Powstanczy (Poolse Unie van Verzet).
             
    Regio Warsaw - Bevelhebber: Pulkownik Łaszcz
        Oost Warschau/Praga, bevelhebber: Pulkownik Szeliga
          Codenamen: Struga, Krynica en Gorzelnia
          - 10 Dywizja Piechoty - 10e Infanterie Divisie
        West Warschau, bevelhebber: Pulkownik Roman
          Codenamen: Hallerowo, Hajduki en Cukrownia
          - 28 Dywizja Piechoty - 28e Infanterie Divisie
        Noord Warschau, bevelhebber: Podpulkownik Kazimierz
          Codenamen Olsztyn, Tuchola, Królewiec en Garbarnia
          - 8 Dywizja Piechoty - 8e Infanterie Divisie
             
    Regio Zuid-Oost - Bevelhebber: Pulkownik Janka
        Lwów, bevelhebber Pulkownik Luśnia
          Codenamen Dukat, Lira en Promień
          - 5 Dywizja Piechoty - 5e Infanterie Divisie
        Stanisławów, bevelhebber Kapitan Żuraw
          Codenamen Karaś, Struga en Światła
          - 11 Dywizja Piechoty - 11e Infanterie Divisie
        Tarnipol, bevelhebber Major Zawadzki
          Codenamen Komar, Tarcza en Ton
          - 12 Dywizja Piechoty - 12e Infanterie Divisie
             
    Regio West - Bevelhebber: Pulkownik Denhoff
        Pomerania Gdynia, bevelhebber Pulkownik Piorun
          Codenamen Borówki en Pomnik
        Poznań, bevelhebber Pulkownik Kowalówka
          Codenamen Pałac en Parcela
             
    Onafhankelijke Regio's
        Wilno, bevelhebber Pulkownik Wilk
          Codenamen Miód en Wiano
        Nowogródek, bevelhebber Podpulkownik Borsuk
          Codenamen Cyranka en Nów
          - Zgrupowanie Okręgu AK Nowogródek
        Warsaw, bevelhebber Pulkownik Monter
          Codenamen Drapacz, Przystań, Wydra en Prom
        Polesie/Pińsk, bevelhebber Pulkownik Leśny
          Codenamen Kwadra, Twierdza en Żuraw
          - 30 Dywizja Piechoty - 30e Infanterie Divisie
        Wołyń/Równe, bevelhebber Pulkownik Luboń
          Codenamen Hreczka en Konopie
          - 27 Dywizja Piechoty - 27e Infanterie Divisie
        Białystok, bevelhebber Pulkownik Mścisław
          Codenamen Lin, Czapla en Pełnia
          - 29 Dywizja Piechoty - 29e Infanterie Divisie
        Lublin, bevelhebber Pulkownik Marcin
          Codenamen Len, Salon en Żyto
          - 3e Legioen Infanterie Divisie
          - 9 Dywizja Piechoty - 9e Infanterie Divisie
        Kraków, diverse bevelhebbers
          Codenamen Gobelin, Godło en Muzeum
          - 6 Dywizja Piechoty - 6e Infanterie Divisie
          - 106 Dywizja Piechoty - 106e Infanterie Divisie
          - 21 Dywizja Piechoty - 21e Infanterie Divisie
          - 22 Dywizja Piechoty - 22e Infanterie Divisie
          - 24 Dywizja Piechoty - 24e Infanterie Divisie
          - Krakow Gemotoriseerde Kavalerie Brigade
        Silesia/Katowice, diverse bevelhebbers
          Codenamen Kilof, Komin, Kuźnia en Serce
        Kielce-Radom, bevelheber Pulkownik Mieczysław
          Codenamen Rolnik en Jodła
          - 2e Legioen Infaterie Divisie
          - 7 Dywizja Piechoty - 7e Infanterie Divisie
        Łódź, bevelhebber Pulkownik Grzegorz
          Codenamen Arka, Barka en Łania
          - 25 Dywizja Piechoty - 25e Infanterie Divisie
          - 26 Dywizja Piechoty - 26e Infanterie Divisie
             
    Regio's Buitenland
        Hongarije/Boedapest, bevelhebber Podpulkownik Korkozowicz
          Codenaam Liszt
        Reich/Berlijn
          Codenaam Blok
             
    Armia Ludowa, Volksleger
        Op 1 januari 1944 werd door de Nationale Raad (Krajowa Rada Narodowa) de Volksgarde (Gwardia Ludowa) vervangen door het Armia Ludowa. Al op 21 juni 1944 zou dit leger worden opgenomen binnen de structuren van het Poolse leger binnen de Sovjetstrijdkrachten en worden omgedoopt tot het Poolse Volksleger
    (Ludowe Wojsko Polskie)
             
    Hoofdkwartier
        - Veiligheidsdienst
        - Verkenningsgroep "Andrzej"
             
    Okreg (District) 1 Warszawa
        Partizanen Detachement "Imienia Czwartakow"
          - 1e Peloton "Zygmunt"
          - 2e Peloton " Potocki"
           
    Okreg (District) 2 Warszawa-Lewa Podmiejska
        Verkenningsgroep "Imienia K. Pulaskiego"
        Verkenningsgroep (naam onbekend)
             
    Okreg (District) 3 Warszawa-Prawa Podmiejska
        Partizanen Detachement "Jastrzab" (tot 27-01-1944)
        Partizanen Detachement "Jurek" (tot februari 1944)
        Partizanen Detachement "Zygmunt" (tot februari 1944)
        Partizanen Detachement "Imienia J. Slowackiego" (tot 02-04-1944)
        Partizanen Detachement "Dabrowski" (tot maart 1944
        Verkenningsgroep "Murzyn"
        Verkenningsgroep "Zagloba"
        Verkenningsgroep "Ignacy" ("Gajowy")
        Verkenningsgroep "Dof"
             
    Okreg (District) 18 Plock
        Verkenningsgroep "Czarny"
        Verkenningsgroep "Maly"
        Verkenningsgroep "Kuba"
        Verkenningsgroep "Wasik"
        Verkenningsgroep "Lasek" (vanaf februari/maart 1944)
        Verkenningsgroep "Ryszard" (maart 1944 verdwenen)
        Verkenningsgroep "Maciek"
        Verkenningsgroep "Zelazny"
             
    Obwod (Regio) II Lubelski
        Hoofdkwartier Partizanen Detachementen
        1 Brygada AL im. Ziemi Lubelskiej - 1e Partizanen Brigade
          1e Bataljon "Wicek"
          2e Bataljon "Bogdan"
          3e Bataljon "Przepiorka"
        Partizanen Detachement "Armata"
        Partizanen Detachement "Stary"
        Partizanen Detachement "Janowski"
        Partizanen Bataljon "Imienia Holoda"
          Partizanen Detachement "Maciek"
          Partizanen Detachement "Janek"
          Partizanen Detachement "Stach"
          Partizanen Detachement "Chyl"
        Partizanen Detachement "Jegier"
        Verkennings Groep "Murzyn"
             
    Obwod (Regio) III Radomsko-Kielecki
        Partizanen Bataljon "Imienia Generala Bema"
          1e Peloton "Wior"
          2e Peloton "Bogdan"
          3e Peloton "Kruk"
        Partizanen Detachement "Imienia B. Glowackiego"
        Partizanen Detachement "Imienia Zawiszy Czarnego"
        Partizanen Detachement "Imienia J. Sowinskiego"
        Partizanen Detachement "Imienia D. Czachowskiego"
        Partizanen Detachement "Imienia M. Langiewicza"
        Partizanen Detachement "Imienia W. Lukasinskiego"
        Partizanen Detachement "Garbaty"
             
    Obwod (Regio) IV Krakowski
        Partizanen Detachement "Tadek Podhalanski"
        Partizanen Detachement "Gutek"
        Partizanen Detachement "Stefan Kola" ("Adam")
        Partizanen Detachement "Zygmunt"
        Partizanen Detachement "Stanko"
        Verkennings Groep "Tadek Bialy"
        Verkennings Groep "Tomek"
        Verkennings Groep "Iskra"
             
    Obwod (Regio) V Slasko-Dabrowski
        Partizanen Detachement "Imienia Marcina"
        Partizanen Detachement "Kwasny"
        Partizanen Detachement "Klusownik"
        Verkennings Groep "Muszka"
        Verkennings Groep "Sowa"
        Verkennings Groep "Sep"
             
    Obwod (Regio) VI Lodzki
             
    Eenheden die opgingen in, toegevoegd werden op een later tijdstip aan één van beide legers of onafhankelijk bleven
      Bataliony Chłopskie - Boeren Bataljons: 1944 naar Armia Krajowa
      Brygada Swietokrzyska - Heilige Kruis Bergbrigade.
          Vocht tegen Duitsers, Sovjet gesteunde troepen en Sovjets. Uiteindelijk terechtgekomen in een deel van de Amerikaanse bezettingszone in Duitsland. Onafhankelijke ballingen.
      Gwardia Ludowa - Ludowa Garde: 1944 naar Armia Ludowa
      Gwardia Ludowa WRN - Ludowa Garde: 1944 naar Armia Krajowa
      Leśni ludzie - Woudlopers bleven onafhankelijk
      Milicja Robotnicza Polskiej Partii Robotniczej - Wolność, Równość, Niepodległość
          Arbeidersmilities, gingen voornamelijk op in Armia Ludowa
      Narodowa Organizacja Wojskowa
      Narodowe Siły Zbrojne - Nationale gewapende Troepen
          Gingen deels op in het Armia Krajowa en bleef deels onafhankelijk.
      Państwowy Korpus Bezpieczeństwa - Nationale Veiligheids Corps
          Ondergrondse Politie eenheid vanuit de Armia Krajowa
      Szare Szeregi - Grijze Rangen waren elite troepen binnen het Armia Krajowa
      Związek Odwetu - Unie van Wraak, ging op in de Armia Krajowa
      Związek Walki Zbrojnej - Organisatie voor Gewapende Strijd
          Ging eveneens op in de Armia Krajowa
      Żydowska Organizacja Bojowa - Joodse Gewapende Organisatie
          Streden deels met de Armia Krajowa, Armia Ludowa en onafhankelijk. Bekend van de Joodse opstand in Warschau.
      Żydowski Związek Walki - Joodse Militaire Unie
          Gelieerd aan de Armia Krajowa en na de oorlog door de Sovjets vervolgd. Maakten ook deel uit van de Joodse opstand in Warschau.

    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    Divisie
    Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
    Infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

    Afbeeldingen

    Tadeusz Bor-Konorowski, bevelhebber Armia Krajow van juli 1943 tot september 1944 Bron: Public Domain.
    Opstand in Warschau van 1944 Bron: Public Domain.

    Poolse leger in Frankrijk september 1939 - juni 1940

    Op 17 september 1939 tekende de Poolse president Ignacy Mościcki, in het plaatsje Kosów een speciale acte waarmee hij Władysław Raczkiewicz benoemde tot zijn opvolger. Raczkiewicz had zich toen al in Parijs gevestigd en nam direct de eed af op de Poolse ambassade aldaar. Vervolgens benoemde hij General Władysław Sikorski tot opperbevelhebber en minister-president.

    Tijdens en direct na de strijd in september was nagenoeg de gehele Poolse marine naar Groot-Brittannië ontsnapt. Daarnaast waren veel militairen en zelfs gehele eenheden via Hongarije, Roemenië of over de Baltische Zee ontsnapt om de strijd voort te zetten vanuit Frankrijk of door de Fransen gedomineerd Syrië. In Frankrijk wist men in rap tempo een strijdmacht van ongeveer 80.000 Polen op de been te krijgen, het Poolse leger in Frankrijk (Armia Polska we Francji).

    Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich - General Zygmunt Szyszko-Bohusz
        Poolse Onafhankelijke Berg Brigade Podhale
          Opgericht uit 5000 manschappen met bergtraining in Podhole (Groot-Brittannië) in 1939. De eenheid werd ingezet tijdens de strijd in Noorwegen en onderscheidde zich bij de strijd om Narvik. Later werd de eenheid ingezet in Frankrijk en met name tijdens de verdediging van Bretagne. Hierna werd de eenheid opgeheven. De manschappen waren gedood, vluchtten naar Groot-Brittannië, zetten de strijd voort in Afrika bij Poolse troepen daar of gingen bij het Franse verzet.
           
    1. Dywizja Grenadierów / 1čre Division des Grenadiers - Bevel: general Bronisław Duch
        1e Grenadier Divisie
          Op 25 mei 1940 werd deze eenheid ingezworen en direct aan het front ingezet. Het nam deel aan de verdedigingslinie voor de Maginotlinie. Na de strijd in Frankrijk werd de eenheid opgeheven.
         
    • 1st Warsaw Grenadiers' Regiment
    • 2nd Greater Poland Grenadiers' Regiment
    • 3rd Silesian Grenadiers' Regiment
    • 8th Uhlans Regiment
    • 1st Vilnian Light Artillery Regiment
    • 1st Pomeranian Heavy Artillery Regiment
    • 1st Modlin engineering battalion
    • 1st Gdańsk signal battalion
           
    2e Poolse Geweer Divisie - Bevel: General Bronisław Prugar-Ketling
          Ingedeeld bij de Franse 4ičme Armée ( Général Victor Bourret)
     
    3e Poolse Infanterie Divisie - Bevel: General Rudolf Dreszer
           
    4e Poolse Infanterie Divisie - Bevel: Colonel Tadeusz Kalina-Zieleniewski
         
    10e Brigade blindée polonaise / 10 Brygada Kawalerii Pancernej
        Bevel: General Stanisław Maczek
        10e Gepantserde Cavalerie Brigade
          Met veel moeite en tegenwerking wist General Stanisław Maczek de Fransen uiteindelijk zo ver te krijgen om hem een pantserbrigade te laten formeren. De eenheid werd Ingedeeld bij de Franse 4ičme Armée ( Général Victor Bourret). Na de strijd in Frankrijk zouden de overblijfselen onderdeel gaan vormen van general Maczek's Polish 1st Armoured Division.
         
    Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich
        Poolse Onafhankelijke Karpatische Brigade
          Op 12 april 1940 geformeerd in Frans Syrië onder bevel van General Stanisław Kopański . Op 30 juni 1940 vluchtte de eenheid naar Palestina, uit Vichy-gebied. Op 12 januari 1941 kreeg de eenheid een andere naam en wel Polish Independent Brigade Group.
           
    Poolse Luchtmacht in Frankrijk
          De Poolse luchtstrijdkrachten werden al snel gevormd uit de vele gevluchte Poolse piloten. Met 86 toestellen werden in Frankrijk vier eskaders gevromd. Slechts 1 eskader was operationeel bij de Duitse inval.
             
    Zone D´Opérations Aeriennes Des Alpes
      Groupe de Chasse GC 1/145 Lyon - Bron (Morane-Saulnier M.S.406, Caudron C.714 C1 "Cyclone", Koolhoven F.K. 58)
           
           


    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    Cavalerie
    In het Engels Calvary. Oorspronkelijk een aanduiding voor bereden troepen. In de Tweede Wereldoorlog de aanduiding voor gepantserde eenheden. Belangrijkste taken zijn verkenning, aanval en ondersteuning van infanterie.
    Divisie
    Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
    Maginotlinie
    Franse verdedigingslinie aan de Frans-Duitse grens.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

    Afbeeldingen

    Wladislaw Sikorski Bron: Public Domain.
    Embleem van de Karpatische Brigade Bron: Public Domain.

    Poolse leger in het westen 1940-1945

    Na de val van Frankrijk konden de Poolse troepen niet in Vichy-Frankrijk blijven. De meeste weken uit naar Groot-Brittannië of Noord-Afrika. Op beide plaatsen werden nieuwe Poolse troepen opgezet voor landmacht, luchtmacht en marine.

    Polish Army in the West
         
           
           
      Polish 1st Corps -Bevel: General Stanisław Maczek
      1 Dywizja Pancerna - Polish 1st Armoured Division
        Bevel: General Stanisław Maczek
        Oob 1944-1945  
       

    10th Armoured Cavalry Brigade ( 10 Brygada Kawalerii Pancernej )
    - Colonel T. Majewski

    • 1st Polish Armoured Regiment (1 pułk pancerny )
      - Lieutenant colonel Antoni Stefanowicz
    • 2nd Polish Armoured Regiment (2 pułk pancerny )
      - Lieutenant colonel S. Koszustki
    • 24th Polish Lancers Regiment (24 pułk ułanów im. Hetmana Żółkiewskiego )
      - Lieutenant colonel J. Kański
    • 10th Polish Dragoons Regiment ( 10 pułk dragonów zmotoryzowanych )
      - Lieutenant colonel Władysław Zgorzelski
        3rd Polish Infantry Brigade ( 3 Brygada Strzelców )
    - col. Marian Wieroński
    • 1st Polish Highland Battalion ( 1 batalion Strzelców Podhalańskich ) - Lieutenant colonel K. Complak
    • 8th Polish Rifle Battalion ( 8 batalion strzelców )
      - Lieutenant colonel Aleksander Nowaczyński
    • 9th Polish Rifle Battalion ( 9 batalion strzelców flandryjskich )
      - Lieutenant colonel Zygmunt Szydłowski
    • 1st Polish Independent HMG Squadron ( samodzielna kompania ckm. )
      - Major M. Kochanowski
        Divisional Artillery ( Artyleria dywizyjna )
    - Colonel B. Noel
    • 1st Polish Motorized Artillery Regiment ( 1 pułk artylerii motorowej )
      -Lieutenant colonel J. Krautwald
    • 2nd Polish Motorized Artillery Regiment ( 2 pułk artylerii motorowej )
      - Lieutenant colonel K. Meresch
    • 1st Polish Anti-Tank Regiment ( 1 pułk artylerii przeciwpancernej )
      - Major R. Dowbór
    • 1st Polish Light Anti-Aircraft Regiment ( 1 pułk artylerii przeciwlotniczej )
      - Lieutenant colonel O. Eminowicz, later Major W. Berendt
        Overige Eenheden
    • 10th Polish Mounted Rifle Regiment ( 10 pułk strzelców ) (recce)
      - Major J. Maciejowski
    • HQ, Military Police
    • engineers ( saperzy dywizyjni ) - Lieutenant colonel J. Dorantt
    • signals ( 1 batalion łączności ) - Lieutenant colonel J. Grajkowski
    • administration, military court, church, reserve squadrons, medical service
     
        Bevel: Major General Stanisław Sosabowski
        Brigade Order of Battle
       
    • Brigade HQ CO: Major General Stanislaw Sosabowski
      • Deputy Brigade CO: Lt.Col. S. Jachnik
    • 1st Parachute Battalion CO : Lieutenant colonel M. Tonn
      • 1st Parachute Company
      • 2nd Parachute Company
      • 3rd Parachute Company
    • 2nd Parachute Battalion CO: Lieutenant Colonel W. Ploszewski
      • 4th Parachute Company
      • 5th Parachute Company
      • 6th Parachute Company
    • 3rd Parachute Battalion CO: Major W. Sobocinski
      • 7th Parachute Company
      • 8th Parachute Company
      • 9th Parachute Company
    • Airborne Anti-tank Battery CO: Captain J. Wardzala
    • Airborne Engineer Company CO: Captain P. Budziszewski
    • Airborne Signals Company CO: Captain J. Burzawa
    • Airborne Medical Company CO: Lieutenant J. Mozdzierz
    • Transport and Supply Company CO: Captain A. Siudzinski
    • Airborne Light Artillery Battery CO: Major J. Bielecki
           
           
    Polish 2nd Corps - Drugi Korpus Wojska Polskiego
        Bevel: Lieutenant General Władysław Anders
     
    • Polish 3rd Carpathian Infantry Division
      CO : Major General Bronisław Duch
      • 1st Carpathian Rifle Brigade
      • 2nd Carpathian Rifle Brigade
      • 3rd Carpathian Rifle Brigade (toegevoegd in 1945)
      • 12th Podolian Uhlan Regiment
      • smaller divisional units
    • Polish 5th Kresowa Infantry Division
      CO: Brigadier Geneneral Nikodem Sulik
      • 5th Wilno Infantry Brigade
      • 6th Lwow Infantry Brigade
      • 7th Wolyn Infantry Brigade (toegevoegd in 1945)
      • 15th Poznan Uhlan Regiment
      • smaller divisional units
    • Polish 2nd Armoured Brigade
      (werd Polish 2nd Warsaw Armoured Division in 1945).
      CO: Brigadier General Bronisław Rakowski
      • 4th Armoured Regiment
      • 6th Armoured Regiment
      • 1st Krechowiecki Uhlan Regiment
      • 14th Wielkopolska Armoured Regiment (toegevoegd in 1945)
    • 2nd Corps Artillery Group
      CO: Brigadier General Roman Odzierzyński
      • 9th Medium Artillery Regiment
      • 10th Heavy Artillery Regiment
      • 7th Horse Artillery Regiment
      • 7th Anti-tank Regiment
      • 7th Light Anti-air Regiment
      • 8th Heavy Anti-air Regiment
    • Other Corps-level units
      • 1st Independent Polish Commando Company
      • Independent Carpathian Uhlan Regiment (Corps Recce )
      • Logistieke, medische en andere algemene ondersteunende en reserve-eenheden op Corpsniveau
           
           
    Poolse Luchtmacht binnen de RAF
        Na de val van Frankrijk vertrokken de meeste Poolse piloten naar Groot-Brittannië. De Britten wilden aanvankelijk geen onafhankelijke buitenlandse squadrons en Poolse piloten werden dan ook eerst alleen toegelaten bij de reguliere Britse squadrons. Uiteindelijk werd op 11 juni 1940 een overeenkomst tussen de Britten en de Polen gesloten en werd toegestaan om twee bommenwerpersquadrons en een trainingscentrum voor de Polen op te zetten binnen de Royal Air Force. Op 5 augustus 1940 werd onder druk van de vele Polen die vanuit Frankrijk aankwamen een overeenkomst gesloten waarbij de Poolse luchtmacht als een souvereine eenheid binnen de RAF werd geaccepteerd. Ondanks Brits operationeel gezag, vielen de Poolse squadrons die zouden worden gevormd onder toezicht van een Poolse Inspector of the Air Forces, die verantwoording verschuldigd was aan de Poolse regering in ballingschap.
    Formeel waren de Poolse squadrons verdeeld over drie Poolse "wings", de 1st Polish Wing, 2nd Polish Wing en 3rd Polish Wing.
     
      No 300 (Polish "Land of Masovia ") Squadron Bomber Command
        300 Dywizjon Bombowy "Ziemia Mazowieckiej"
          Opgericht: 1 juli 1940
          Fairey Battle
          Vickers Wellington
          Avro Lancaster
           
      No 301 (Polish "Pomeranian") Squadron Bomber Command
        301 Dywizjon Bombowy "Ziemia Pomorska"
          Opgericht: 24 juli 1941
          Fairey Battle
          Vickers Wellington
          Handley Page Hallifax
          Consolidated B-24 Liberator
          Vickers Warwick
           
      No 302 (Polish "Poznań" ) Squadron Fighter Command
         
          Opgericht: 10 juli 1940
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
           
      No 303 ( Polish "Kościuszko" Polish) Squadron Fighter Command
        303 Warszawski Dywizjon im. Tadeusza Kościuszki
          Opgericht: 2 augustus 1940
    Operationeel : 31 augustus 1940
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
          North American Mustang
           
      No 304 (Polish "Silesian") Squadron Coastal Command
           
          Opgericht: 23 augustus 1940
          Fairey Battle
          Vickers Wellington
          Handley Page Halifax
           
      No 305 (Polish "Greater Polish") Squadron Bomber Command
               
          Opgericht: 1 september 1940
          Fairey Battle
          Vickers Wellington
          de Havilland Mosquito
           
      No 306 (Polish " Toruń") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht: 28 augustus 1940
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
          North American Mustang
           
      No 307 (Polish "Lwów") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht: 10 september 1940
          Boulton Paul Defiant
          Bristol Beaufighter
          de Havilland Mosquito
           
      No 308 (Polish "Kraków") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht 10 september 1940
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
           
      No 309 (Polish "Czerwień") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht: 8 oktober 1940
          Westland Lysander
          North American Mustang
          Hawker Hurricane
           
      No 315 (Polish "Dęblin") Squadron Fighter Command
       
          Opgericht: 21 januari 1941
          Hawker Hurricane
          North American Mustang
           
      No 316 (Polish "Warsaw") Squadron Fighter Command
       
          Opgericht: 15 februari 1941
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
          North American Mustang
           
      No 317 (Polish "Wilno") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht 15 februari 1941
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
           
      No 318 (Polish "Gdańsk") Squadron Fighter Command
           
          Opgericht: 20 maart 1943
          Hawker Hurricane
          Supermarine Spitfire
           
      Polish Fighting Team - Polski Zespół Myśliwski (Noord Afrika)
         
          Operationeel Maart 1943 als "C"-Flight van
    No 145 Squadron
          Supermarine Spitfire
         
      No 663 (Polish) Artillery Observation Squadron
           
          Opgericht: september 1944
          Auster III
          Auster IV
          AUster V
           
    Poolse Marine bij de Royal Navy
        Zoals bekend wist de Poolse marine voor het grootste deel uit te wijken naar het westen. Tijdens haar verblijf bij de Royal Navy groeide de Poolse marine aanzienlijk. Gedurende de periode dat het Poolse vaderland bezet was hebben de volgende schepen bij de Poolse marine dienst gedaan naast een vloot van kleinere schepen zoals mijnenvegers en patrouilleschepen:
           
        Kruisers:  
          ORP Dragon ( Danae class )
          ORP Conrad (Danae class)
           
        Torpedobootjagers:  
          ORP Wicher ( Wind ) ( Wicher -class )
          ORP Burza ( Storm ) ( Wicher -class)
          ORP Grom ( Donder ) ( Grom class )
          ORP Błyskawica ( Bliksem ) (Grom class)
          ORP Garland ( G class )
          ORP Orkan ( M class )
          ORP Ouragan ( Orkaan ) ( Bourrasque class )
          ORP Piorun ( N class )
           
        Escorte jagers:  
          ORP Krakowiak ( Cracovian ) ( Hunt class )
          ORP Kujawiak ( Kujawian ) (Hunt class)
          ORP Ślązak ( Silesian ) (Hunt class)
           
        Onderzeeboten:  
          ORP Orzeł ( Adelaar ) ( Orzel Class )
          ORP Sęp ( Gier ) (Orzel Class)
          ORP Jastrząb ( Havik ) ( S class )
          ORP Wilk ( Wolf ) ( Wilk class )
          ORP Ryś ( Lynx ) (Wilk class)
          ORP Żbik ( Wilde kat ) (Wilk class)
          ORP Dzik ( U class )
          ORP Sokół ( Valk ) (U class)
           
        Zware Mijnenleggers:  
          ORP Gryf ( Gryf class )
           
           

    Definitielijst

    Bomber Command
    Onderdeel van de RAF dat zich met strategische en soms tactische bombardementen (zoals in Normandië) bezighield.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.

    Afbeeldingen

    Het wapen van de 1st Polish Armoured Division Bron: Wikimedia Commons.
    General-major Sosabowski Bron: Public Domain.
    General Wladislaw Anders Bron: Public Domain.
    Kruiser ORP Dragon in 1944 Bron: Public Domain.

    Poolse leger in het oosten 1943-1945

    Aanvankelijk was de Sovjet-Unie een bondgenoot van Duitsland en de Poolse militairen die in de Sovjet-Unie terechtkwamen hadden het zwaar in de Sovjet-krijgsgevangenenkampen. Na de Duitse inval in de Sovjet-Unie veranderde de zaak. Poolse militairen kregen de keuze om in het Sovjetleger tegen de Duitsers te vechten of te vertrekken naar het westen en daar de strijd aan te binden. In 1943 werd in opdracht van Stalin in Moskou de Unie van Poolse Patriotten (Zwiazek Patriotów Polskich , ZPP) opgericht dat als tegenhanger van de Poolse regering in ballingschap in Londen diende te fungeren. Het was duidelijk: Stalin wilde een Sovjetstaat van het nieuw te vormen Polen maken en was de regering daarvan al aan het voorbereiden. Na de ontdekking van de massamoord bij Katyn verslechterde de verhouding tussen de Sovjet-Unie en de Poolse regering in Londen en werd de Unie in Moskou van groot belang. In mei 1943 was de ZPP dan ook nadrukkelijk betrokken bij de oprichting van de militaire arm van de Polen in het oosten door het instellen van de eerste divisie, 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kosciuszki, van het Poolse Leger in de Sovjet-Unie, dat later zou samengaan met de pro-sovjet Armia Ludowa. In juni 1943 werd een regering gevormd met president Wanda Wasilewska en leden Stanislaw Skrzeszewski, Stefan Jedrychowski, Wlodzimierz Sokorski en Zygmunt Berling. In 1944 werd de Nationale Raad, de Krajowa Rada Narodowa formeel erkend en werd een nieuwe Poolse regering voorbereid naar Sovjetmodel.

    Polish Army in the East
        Bevelhebber: general Zygmunt Berling
           
           
    1e Poolse Leger (Pierwsza Armia Wojska Polskiego)
      In 1944 in de Sovjet-Unie geformeerd uit het bestaande 1e Poolse Korps. Opererend als onderdeel van het 1e Wit-Russische Front
        Bevel: General Zygmunt Berling
           
       
    • 1e infanterie Divisie ( Tadeusz Kosciuszko )
    • 2e Infanterie Divisie ( Jan Henryk Dabrowski )
    • 3e Infanterie Divisie ( Romuald Traugutt )
    • 4e Infanterie Divisie ( Jan Kilinski )
    • 6e Infanterie Divisie
    • 1e Pantser Brigade
    • 1e Kavalerie Brigade
    • 1e Geschuts Artillerie Brigade ( Jozef Bem )
    • 2e Howitzer Artillerie Brigade
    • 3e Howitzer Artillerie Brigade
    • 5e Zware Artillerie Brigade
    • 1e Luchtafweer Artillerie Divisie
    • 1e Genie Brigade
    • 1e Mortier Brigade
    • 1e Jachtvliegtuig Regiment ( Warszawa )
           
           
    2e Poolse Leger - Drugi
      In 1945 in de Sovjet-Unie geformeerd en opererend als onderdeel van het 1e Oekraďense Front.
           
           
    Ludowe Lotnictwo Polskie - Poolse Luchtstrijdkrachten in de Sovjet-Unie
        In 1943 werd ook in de Sovjet-Unie begonnen met het opzetten van een nieuwe Poolse luchtmacht.
     
      1e Jachtvliegtuig Regiment "Warszawa"
         
          Yak-1
          Yak-9
           
      2e Nacht Bommenwerper Regiment "Krakow"
           
          Polikarpov Po-2
           
      3e Grondaanvals Regiment
         
          Ilyushin Il-2
       

    Definitielijst

    Artillerie
    Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
    divisie
    Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
    infanterie
    Het voetvolk van een leger (infanterist).
    Katyn
    Bos bij Smolensk in de Sovjet-Unie. In 1943 vonden de Duitsers hier de lijken van ca. 4.000, door de Russen vermoorde, Poolse officieren.
    Mortier
    Kanon dat zijn granaten op korte afstand (via een zeer kromme baan) kan doen neerkomen.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

    Afbeeldingen

    General Zygmunt Berling Bron: Public Domain.
    1e Jacht Vliegtuig Regiment Bron: Public Domain.

    Bronnen

    - Anders W., An Army in Exile, The Story of the Second Polish Corps, 1981
    - Bór-Komorowski T., Secret Army, Macmillan Company, New York, 1951
    - Cynk J.B., The Polish Air Force at War: The Official History, 1943-1945, Atglen, PA: Schiffer Publishing, 1998
    - Cholewczynski G.F., Poles Apart, Sarpedon Publishers, 1993
    - Garlinski J., Poland in the Second World War, 1939-1945 , London, 1985
    - Hillebrandt B., Partyzantka na Kielecczyznie, 1939-1945, Wydawnictwo MON, Warszawa, 1967
    - Korbonski S., The Polish Underground State, Columbia University Press, 1978
    - Prazmowska A.J., Britain and Poland 1939-1943 : The Betrayed Ally, Cambridge University Press, Cambridge, 1995
    - Rossion A.B., Hitler Strikes Poland. Blitzkrieg, Ideology, and Atrocity , Kansas, 2003
    - Vicente C.C., The Baltic in Flames: the 1939 naval campaing, SERGA, March-April 2001, 28–37
    - Wieczorkiewicz P., Kampania 1939 roku , Warszawa, 2001
    - Zaloga S.J., Poland 1939, The Birth of Blitzkrieg , London, 2002
    - Zaloga S.J., The Polish People's Army, Osprey Publishing, Oxford, 1982
    - Czesaw Grzelak, Henryk Staczyk, Stefan Zwoliski, Armia Berlinga i ymierskieg. Wojsko polskie na froncie wschodnim 1943-1945, Warszawa 2002