De website is nu nog groter en beter geworden! Go2War2.nl is vanaf nu volledig samengevoegd met TracesOfWar.nl. Vanaf nu is de sectie Artikelen ook beschikbaar. Veel meer informatie in een groter jasje!

Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade

    Inleiding
    Op 23 september 1941 vond in Schotland de oprichting plaats van de Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade (1 Polska Samodzielna Brygada Spadochronowa). De troepen waren afkomstig uit de 4th (Polish) Cadre Rifle Brigade. Het initiatief hiertoe was genomen door de Poolse Generale Staf. Met deze brigade trachtte de Poolse regering in ballingschap te Londen een middel in handen te krijgen dat ingezet zou kunnen worden om de geplande opstand tegen de Duitse bezetter te ondersteunen. Hiermee zou kunnen worden voorkomen dat het Sovjetleger ongestoord Polen zou kunnen innemen en zo de ballingen buiten spel zou zetten.

    De leiding over de brigade kwam in handen van General-Major Stanislaw Sosabowski. De brigade kreeg de beschikking over drie parachutistenbataljons en zwaarder materieel.
    De training van de Polen was zo intensief en professioneel, dat vele landen hun commando-eenheden voor specialistische training naar de Polen stuurden.
    Toen in augustus 1944 de opstand in Warschau uitbrak, dacht men dat de inzet van de Poolse para's heel snel zou komen. Het was dan ook logisch dat zowel de Poolse parachutisten als de opstandelingen in Warschau allen goede hoop hadden dat de brigade snel zou worden overgevlogen. Anderhalve maand later, in september 1944, werden de para's ook daadwerkelijk ingezet. Echter niet in Warschau, maar tijdens Market Garden, de operatie die zou uitmonden in de Slag om Arnhem.

    De Slag om Arnhem
    De vuurproef voor een deel van de brigade kwam op 19 september 1944, toen zij met zweefvliegtuigen werden afgezet nabij Wolfheze. De landing werd uitgevoerd onder zwaar Duits vuur, aangezien de Britse 1st Airborne Division slechts beperkte controle had weten te krijgen over de Landing Zones (LZ). Pas op 21 september waren voldoende vliegtuigen beschikbaar om de rest van de Poolse brigade in te vliegen. De situatie ten noorden van de Rijn was toen al dusdanig dat besloten werd om de Polen ten zuiden van de Rijn aan de grond te zetten in de buurt van het plaatsje Driel. De Polen zouden dan de rivier moeten oversteken om de Britten te helpen. Het veer bij Westerbouwing was echter al door de Duitsers tot zinken gebracht, zodat besloten werd de Polen met rubberbootjes in de nacht over te varen. Onder zeer zwaar vuur werd slechts een gedeelte van de troepen overgezet. Uiteindelijk zouden de overgebleven Britse troepen uit Oosterbeek naar het gebied ten zuiden van de Rijn worden teruggehaald, waarmee een einde kwam aan Market Garden, zonder dat de brug bij Arnhem in geallieerde handen kwam.
    De kritiek die Sosabowski op de plannen voor Market Garden had geuit, ging nu tegen hem werken. Ongeacht of hij gelijk had werd juist Sosabowski al snel afgeschilderd als de falende zondebok, met name door de Britse bevelhebber Browning. Deze zaak zou zo hoog oplopen dat het uiteindelijk zelfs de carriŤre van Sosabowski zou kosten.

    De meeste veteranen uit de 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade kozen na de oorlog voor een gedwongen verblijf in het Westen. Pas 15 tot 20 jaar later konden zij voor het eerst weer hun vaderland bezoeken. Het zou echter nog zeker 60 jaar duren voordat er enig eerherstel zou komen voor de rol die de Polen hebben gespeeld. Formeel eerherstel dan, want de bevolking in de Betuwe en Arnhem en de Britse para's hebben de rol van de Poolse parachutisten altijd erkend. Nederland reikte op 31 mei 2006 de hoogste militaire onderscheiding, de Militaire Willemsorde uit aan de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade voor haar inzet in de Slag om Arnhem en postuum†de Bronzen†Leeuw aan General-major Stanisław Sosabowski.

    Poolse 1ste Onafhankelijke Parachutistenbrigade
    1 Polska Samodzielna Brygada Spadochronowa
     23-09-1941 tot 27-12-1944 Major General Stanislaw Sosabowski
    27-12-1944 tot 03-1944 Lieutenant Colonel S. Jachnik
    03-1945 tot 13-04-1945 Major Tonn
    13-04-1945 tot einde Colonel A. Szczerbo-Rawicz
      Brigade HQ CO: Maj.Gen S. Sosabowski
       Deputy Brigade CO: Lt.Col. S. Jachnik
    Glider Pilot Detachment
      1st Parachute Battalion CO : Lt.Col. M. Tonn
    1 batalion spadochronowy
       1st Parachute Company
    2nd Parachute Company
    3rd Parachute Company
      2nd Parachute Battalion CO: Lt.Col. W. Ploszewski
    2 batalion spadochronowy
       4th Parachute Company
    5th Parachute Company
    6th Parachute Company
      3rd Parachute Battalion CO: Maj. W. Sobocinski
    3 batalion spadochronowy
       7th Parachute Company
    8th Parachute Company
    9th Parachute Company
      Airborne Anti-tank Battery CO: Capt. J. Wardzala
       1st Airlanding AT Troop
    2nd Airlanding AT Troop
    3rd Airlanding AT Troop
      Airborne Engineer Company CO: Capt. P. Budziszewski
    kompania saperůw
      Airborne Light Anti- Aircraft Battery
    dywizjon artylerii p-panc
       1st Airlanding AA Troop
    2nd Airlanding AA Troop
    3rd Airlanding AA Troop
      Airborne Light Artillery Battery CO: Maj. J. Bielecki
    dywizjon artylerii lekkiej
       1st Light Artillery Battery
      Airborne Signals Company CO: Capt. J. Burzawa
      Airborne Medical Company CO: Lt. J. Mozdzierz
      Transport and Supply Company CO: Capt. A. Siudzinski


    Operatie Gebieden
    23 september 1941 -21 september 1944 Groot-BrittanniŽ
    21 september 1944 - 07 oktober 1944 Nederland
    07 oktober 1944 - 11 oktober 1944 BelgiŽ
    11 oktober 1944 - 08 mei 1945 Groot-BrittanniŽ
    08 mei 1945 - 19 mei 1947 Duitsland

    Definitielijst

    Brigade
    Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.

    Afbeeldingen

    Het Poolse Para borstembleem Bron: Wilco Vermeer.
    General-major Sosabowski Bron: Public Domain.
    Poolse Para's in actie Bron: Public Domain.

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    11-05-2006
    Laatst gewijzigd:
    04-03-2015
    Feedback?
    Stuur het in!

    Gerelateerde bezienswaardigheden

    Bronnen

    - Cholewczynski G.F., Poles Apart, Sarpedon Publishers, 1993
    - Cholewczynski G.F., De Polen van Driel, Uitgeverij Lunet, 1990
    - Garliński J., Poland in the Second World War, 1939-1945 , London, 1985
    - Sosabowski S., Freely I served, Battery Press Inc., 1982
    - Wikipedia
    - The Poles on the Front of World War Two