Takao-Klasse

    De kruisers vielen net binnen de 10.000 ton welke middels de internationale verdragen waren toegestaan. Het bouwprogramma werd in 1927 eindelijk goedgekeurd, nadat de overheid eerdere plannen al vele malen had afgekeurd. De opzet was in feite een reactie op de Amerikaanse First Cruiser Bill van mei 1924, waarmee de Verenigde Staten nieuwbouw van kruisers aankondigde.
    Oorspronkelijk zouden de schepen gebouwd worden volgens de plannen van de Myoko-klasse. In 1925 werden echter de specificaties gewijzigd door het toevoegen van 8 inch geschut dat tevens als luchtdoelgeschut kon fungeren. Diverse verbeteringen ten opzichte van de Myoko-klasse werden doorgevoerd en tevens werd er goed naar Britse en Amerikaanse ontwerpen gekeken. Van de Amerikanen keek men de plaatsing van de vliegtuigkatapults af, terwijl de Britse Kent-klasse model stond voor de plaatsing van de torpedobuizen.

    Het bleek een zeer succesvol ontwerp te worden. Snel en zwaar bewapend voor een kruiser. De bewapening werd zwaarder dan de meeste Amerikaanse en Britse kruisers uit dezelfde gewichtsklasse. De bepantsering werd afgekeken van het ontwerp van de Myoko-klasse schepen, alhoewel er op basis van nieuwe inzichten wel hier en daar wat aanpassingen werden aangebracht. De constructie van de schepen was niet helemaal zonder risico. Om onder de gewichtseisen van de internationale overeenkomsten te blijven, werd op diverse onderdelen gebruik gemaakt van lichtgewicht metalen. Hierdoor en door de massieve opbouw, leken de schepen wat topzwaar te zijn.

    Als hoofdbewapening werd gekozen voor acht-inch 50 caliber 3 Nendo Shiki 2Go geschut (20,3 cm). daarnaast als secundair geschut voor 4,7 inch geschut, dat tevens als luchtdoelgeschut dienst moest kunnen doen. Om de luchtafweer te vergroten werden, buiten de twee 7,7 mm machinegeweren, twee Vickers 40 mm luchtafweerkanonnen geplaatst.

    In 1936 werden de schepen verbouwd. Een incident bij de 4e Vloot had uitgewezen dat de schepen in deze klassen inderdaad topzwaar waren. Hiertoe werd de romp versterkt en werden onderdelen van de opbouw verwijderd. Daarnaast werden de enkelloops 40 mm's vervangen door vierloops 13,2 mm machinegeweren. Een totale ombouw, gepland in 1937/1938, werd door drukte op de scheepswerven, alleen op de Takao en Atago doorgevoerd. In de loop der jaren werden nog diverse aanpassingen doorgevoerd, welke bij de individuele schepen worden vernoemd.

    De schepen hadden drie vliegtuigen bij zich. Aanvankelijk waren dit Nakajima E8N verkenners. Na de diverse om- en verbouwacties, werden de schepen echter uitgerust met een Aichi E13A 1 ("Jake") verkenner en twee Mitsubishi F1M 2 ("Pete") observatie drijvervliegtuigen. De Chokai kreeg alleen de Aichi toestellen.

    Alle vier de schepen kwamen terecht bij het 4e Kruiser eskader, waar ze de schepen van de Myoko-klasse vervingen. Zij zijn als zodanig betrokken geweest bij de invasies van Malakka, Singapore en Nederlands-IndiŽ. Later in de oorlog zijn ze meer en meer individueel ingezet (zie onder bij de schepen zelf).

    Technische gegevens bij bouw:

    Klasse: Takao
    Aantal in klasse: 4
    Land: Japan
    Type: Zware Kruiser
    Waterverpl.: standaard 9850 BRT
    volledig beladen 14260 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 203,76 meter
    Breedte: 18,03 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 6,11 meter
    Aandrijving: Vermogen: 130,000 shp
    Max. Snelheid: 33-34 knopen
    4 schachten geschakelde turbines
    12 Kanpon boilers
    Bepantsering: pantsergordel 102 mm
    dek 35-32 mm
    barbettes 38 mm
    torens 25 mm
    Bewapening: 10 - 8"/50 (2 Go) (M1914) (5x2) (203 mm), drie voorwaarts en 2 achter.
    4 - 4.7"/45 (M1921) (4x1) (120 mm), later vervangen door 8 - 5"/40 (M1928 & M1929) (4x2).
    2 - 40 mm/40 Hi Shiki (2x1), later vervangen door 12 - 25 mm/60 AA MG en na 1930 door 8 - 13 mm/76 AA MG.
    12 - 24" (4x3) Torpedobuizen (610 mm).
    3 vliegtuigen op twee katapults.
    Bemanning: 692 man

    Definitielijst

    kruiser
    Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.

    Afbeeldingen

    Een schip uit de Takao klasse in aktie

    Takao

    Takao

    Yokosuka

    28-04-1927

    12-05-1930

    31-05-1932

    27-10-1946

    De Takao werd als naamgever voor de klasse op 31 mei 1932 in dienst genomen. In december 1932 werd het schip toegevoegd aan het 4e Kruiser eskader. Tussen 15 november en 1 december 1936 werd de Takao versterkt. Het schip werd in november 1937 nogmaals uit de vaart genomen, ditmaal voor een gehele modernisering. Het vuurleidingssysteem werd gemoderniseerd en het luchtafweergeschut werd verbeterd. Er werden vier dubbelloops 25 mm luchtafweerkanonnen geplaatst en de13,2 mm vierling machinegeweren werden vervangen door dubbelloops 13 mm machinegeweren. Augustus 1939 werd het schip weer aan de sterkte toegevoegd, wederom aan het 4e Eskader. In de herfst van 1941 werden de 13 mm's echter alweer vervangen door opnieuw dubbelloops 25 mm geschut. Ook de torpedobuizen werden aangepast. De bestaande batterijen werden vervangen door vier vierloopsbatterijen, waardoor er in totaal de beschikking was over 16 torpedobuizen in vier batterijen. Tenslotte werden de katapults vervangen door zwaardere. Dit was nodig in verband met de stationering van nieuwe vliegtuigen. Het schip werd voorzien van een Aichi E13A 1 ("Jake") en twee Mitsubishi F1M 2 ("Pete") drijvervliegtuigen. Aan de opbouw werd het een en ander gewijzigd om het gewicht boven de waterlijn te reduceren en aldus de stabiliteit te verhogen. Rond de zomer van 1943 werd het luchtafweergeschut wederom uitgebreid, door de toevoeging van twee drieloops en zes dubbelloops 25 mm geschut. Het schip wordt 5 november bij een luchtaanval op Rabaul beschadigd en ging voor reparaties naar Japan.
    In de winter van 1943/1944 werden nogmaals acht enkelloops 25 mm kanonnen geplaatst, waardoor het schip ondertussen over een formidabele luchtafweer van maar liefst zesentwintig lopen 25 mm beschikte.

    De Takao is de gehele oorlog in dienst geweest en was betrokken bij de volgende akties:

    December 1941 - januari 1942 Invasie Malakka, Filippijnen en Nederlands-IndiŽ
    3 juni 1942 Acties bij de Aleuten
    24 augustus 1942 Slag bij de Salomon Eilanden
    26 oktober 1942 Slag bij Santa-Cruz
    14 november 1942 Slag bij Guadalcanal
    30 januari 1943 Invasie Guadalcanal
    19-20 juni 1944 Slag in de Filippijnse zee

    De volgende thuisbasis werd de haven van Singapore van waaruit de Takao werd ingezet tegen de Amerikaanse invasie van de Filippijnen in oktober/november.
    Bij deze aktie werd de Takao door twee torpedo's van de Amerikaanse onderzeeboot USS Darter geraakt. Langzaam water makend, wist het schip Singapore te bereiken op 12 november waar het zou moeten worden gerepareerd. Het schip is hier echter alleen nog maar gebruikt als luchtafweerbatterij, tegen de luchtaanvallen op Singapore. In deze rol werd de Takao op 31 juli 1945, liggend aan de kade aangevallen door Britse miniduikboten. Alhoewel het schip bleef drijven, was ze onherstelbaar beschadigd. Na de bevrijding heeft het nog korte tijd dienst gedaan als onderkomen voor daklozen, waarna het op 27 oktober 1946 in de Straat van Malakka tot zinken werd gebracht.

    Afbeeldingen

    De Takao voor Wo2

    Atago

    Atago

    Kure

    28-04-1927

    16-06-1930

    30-03-1932

    23-10-1944

    In 1936 werd het schip net als haar zusterschepen tijdelijk uit de vaart genomen ter versterking van de romp. Het schip werd in november 1937 nogmaals uit de vaart genomen, ditmaal voor een gehele modernisering. Het vuurleidingssysteem werd gemoderniseerd en het luchtafweergeschut werd verbeterd. Er werden vier dubbelloops 25 mm luchtafweerkanonnen geplaatst en de13,2 mm vierling machinegeweren werden vervangen door dubbelloops 13 mm machinegeweren. Op 30 oktober 1939 werd het schip weer aan de sterkte toegevoegd, wederom aan het 4e Eskader. In de herfst van 1941 werden de 13 mm's echter alweer vervangen door opnieuw dubbelloops 25 mm geschut. Ook de torpedobuizen werden aangepast. De bestaande batterijen werden vervangen door vier vierloopsbatterijen, waardoor er in totaal de beschikking was over 16 torpedobuizen in vier batterijen. Ten slotte werden de katapults vervangen door zwaardere. Dit was nodig in verband met de stationering van nieuwe vliegtuigen. Het schip werd voorzien van een Aichi E13A1 ("Jake") en twee Mitsubishi F1M2 ("Pete") drijvervliegtuigen. Aan de opbouw werd het ťťn en ander gewijzigd om het gewicht boven de waterlijn te reduceren en aldus de stabiliteit te verhogen.
    Tussen april en mei 1942 werden de 4,7" kanonnen vervangen door 5" geschut
    .
    Rond de zomer van 1943 werd het luchtafweergeschut wederom uitgebreid door de toevoeging van twee drieloops en zes dubbelloops 25 mm geschut.
    Evenals de Takao wordt het schip op 5 november bij een luchtaanval op Rabaul beschadigd en ging het voor reparaties naar Japan.
    In de winter van 1943/1944 werden nogmaals acht enkelloops 25 mm kanonnen geplaatst, waardoor het schip ondertussen over een formidabele luchtafweer van maar liefst zesentwintig lopen 25 mm beschikte.

    De Atago is bij de volgende slagen betrokken geweest:

    25 februari 1942 Invasie Java
    4 juni 1942 Slag om Midway
    24 augustus 1942 Slag bij de Salomons Eilanden
    26 oktober 1942 Slag bij Santa-Cruz
    14 november 1942 Slag bij Guadalcanal
    30 januari 1943 Invasie Guadalcanal
    19-20 juni 1944 Slag in de Filippijnse zee


    Het 4e Eskader werd in maart 1944 toegevoegd aan de nieuwe 1ste Mobiele Vloot, waarmee het schip op 19 en 20 juni betrokken was bij de Slag in de Filippijnse zee.
    Het einde kwam voor de Atago, toen het op 23 oktober 1944 bij de Filippijnen door de USS Darter tot zinken werd gebracht.

    Maya

    Maya

    Kawasaki, Kobe

    04-12-1928

    08-11-1930

    30-06-1932

    23-10-1944

    De Maya werd in 1935 tijdelijk uit de vaart genomen en vormde op 1 december 1936, samen met de Takao en later gevolgd door de Chokai, wederom het 4e Kruisereskader. Aan het eind van de jaren dertig (rond 1938) werd de Maya tijdelijk uit de operationele dienst teruggetrokken om te dienen als trainingsschip voor geschutsbemanning. Op 1 mei 1940 was het schip weer terug bij haar gezusters. Na haar revisie in 1935 werd het schip pas weer in het voorjaar van 1941 aangepast. Hierbij werden de torpedobuizen aangepast om nieuwe torpedo's te kunnen afvuren en ook de Maya kreeg nieuwe katapults en vliegtuigen. Bij deze gelegenheid werden de vierloops 13,3 mm's vervangen door dubbelloops 25 mm geschut.
    Net als de Atago werd het schip bij de Tweede Zeeslag rond Guadalcanal op 14 november licht beschadigd.
    Tussen december 1942 en april 1943 werden reparaties uitgevoerd op de basis in Truk en
    tussen 5 december 1943 en 9 april 1944 werd de Maya omgebouwd tot luchtafweerkruiser. De nummer drie geschutskoepel, alle 4,7" en 25 mm, de torpedobuizen evenals de vliegtuighangar werden verwijderd. Als bewapening kreeg het schip nu acht 8" (4x2) kanonnen, 12 kanonnen van 5" (6x2) zonder koepelombouw, vijfendertig kanonnen van 25 mm (13x3 en 9x1) en 36 afneembare 13 mm mitrailleurs. Alhoewel ze ook de vierloops torpedolanceerbuizen kreeg, kreeg ze geen torpedo's. Het schip hield nog maar twee vliegtuigen over. In augustus werd het luchtafweer nogmaals uitgebreid met 18 enkelloops 25 mm kanonnen.

    De Maya is bij de volgende slagen betrokken geweest:

    25 februari 1942 Invasie Java
    3 juni 1942 Acties bij de Aleuten
    24 augustus 1942 Slag bij de Salomons Eilanden
    26 oktober 1942 Slag bij Santa-Cruz
    14 november 1942 Slag bij Guadalcanal
    26 maart 1943 Slag bij de Komandorski eilanden
    19-20 juni 1944 Slag in de Filippijnse zee

    Het schip werd bij de Slag in de Filippijnse Zee op 20 juni 1944 wederom beschadigd.
    Op 23 oktober 1944 was de Maya het slachtoffer van de USS Dace, waarbij het schip zonk.

    Chokai

    Chokai

    Mitsubishi, Nagasaki

    26-03-1928

    05-04-1931

    30-06-1932

    23-10-1944

    Na indienstneming werd de Chokai, evenals haar drie zusters, toegevoegd aan het 4e Kruiser Eskader. Ook de Chokai kreeg in de jaren 1935/1936 een eerste revisie en kwam op 7 augustus 1937 weer terug. Gedurende enige tijd in tot 15 november 1940 fungeerde de Chokai als vlaggenschip voor het China Expeditie Leger.
    De eerdere revisie werd gevolgd door nog wat kleinere aanpassingen in de zomer van 1941. Hierbij werden de torpedobuizen aangepast om nieuwe torpedo's te kunnen afvuren en kreeg ook de Chokai nieuwe katapults en vliegtuigen. Bij deze gelegenheid werden de vierloops 13,3 mm's vervangen door dubbelloops 25 mm geschut.
    De Chokai was in december 1941 tijdelijk het hoofdkwartier van admiraal Ozawa van de Zuidelijke vloot. Het schip was hierdoor rechtstreeks betrokken bij de invasie van Malakka.
    Januari 1942 werd de Chokai naar Palau gestuurd en liep het in februari bij Saigon aan de grond. Tot maart 1942 werden tijdens reparatiewerkzaamheden nog eens alle overige dubbelloops 13mm's vervangen door dubbelloops 25 mm geschut, waardoor het schip nu zes dubbelloops 25 mm geschut droeg.
    Op 9 augustus 1942 werd het schip beschadigd tijdens de Eerste Slag bij Savo, terwijl het fungeerde als vlaggenschip voor de 8ste Vloot. Tussen december 1942 en april 1943 vonden reparaties plaats in Japan. Hierna vertrok het schip naar de thuisbasis Truk om voornamelijk aldaar binnen te blijven.
    In januari 1944 kreeg de Chokai in Truk nog eens tien enkelloops 25mm's erbij, waardoor ook zij nu 26 (8x2 en 10x1) batterijen 25mm's had. Eigenlijk zou de Chokai net als de Maya geheel worden omgebouwd tot luchtafweerkruiser. Dit is echter nooit uitgevoerd. Uiteindelijk werd de Chokai op 25 Oktober 1944 tijdens de Slag bij Samar door bommen van vliegtuigen van de Escort Carrier USS Kitkun Bay (CVE 71)zodanig zwaar beschadigd,dat de torpedobootjager Fujinami haar met torpedos tot zinken moest brengen.


    Tot aan dit moment was de Chokai betrokken bij de volgende akties:

    31 maart 1942 Aanvallen in de Indische Oceaan
    4 juni 1942 Slag bij Midway
    9 augustus 1942 Slag bij Savo
    24 augustus 1942 Slag bij de Salomons Eilanden
    14 november 1942 Slag bij Guadalcanal
    19-20 juni 1944 Slag in de Filippijnse zee
    24 oktober 1944 Slag bij Leyte
    25 oktober 1944 Slag bij Samar

    Afbeeldingen

    Chokai

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    28-03-2014
    Laatst gewijzigd:
    29-05-2019
    Feedback?
    Stuur het in!

    Bronnen

    - Belote J., Titans of the Seas, Harper & Row
    - Boyne W. J., Clash of Titans, Simon & Schuster
    - Costello J., The Pacific War, Rawson Wade, New York, 1981
    - Dull P. S., A Battle History of the Imperial Japanese Navy (1941-1945), Naval Institute Press, 1978
    - Evans D, The Imperial Japanese Navy in World War II, Annapolis:Naval Institute Press
    - Garzke W. H. Jr. en Dulin R. O. Jr., Battleships: Axis and Neutral Battleships in World War II, Annapolis: Naval Institute Press, 1985
    - Humble R., The Japanese High Seas Fleet, Ballantine, New York, 1973
    - Jentschura H., D. Jung en P. Mickel, Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945, Naval Institute Press, Annapolis, 1992
    - Lacroix E. en L. Welles II, Japanese Cruisers of the Pacific War, Naval Institute Press, Annapolis, 1997
    - Hackett B. en S.Kingsepp, Junyokan! Website op www.combinedfleet.com