Kagu Maru

    De Japanse marine nam een aantal voormalige Japanse vrachtschepen in dienst en liet ze ombouwen tot moederschip voor drijvervliegtuigen. In eerste aanvang waren de schepen in dienst genomen als moederschepen voor vliegboten, maar ze werden al snel verbouwd tot drijvervliegtuigtenders.

    De schepen werden in het begin van de oorlog vooral ingezet voor de directe ondersteuning van landingseenheden. Ze hebben dienst gedaan langs de kusten van China en bij de operaties rond Hong Kong, Malakka, Singapore, de Fillipijnen en Nederlands-IndiŽ. Hierbij waren ze ingedeeld binnen onder andere de 3e Vloot, 5e vloot en de Zuiderlijke Vloot.
    Naarmate Japan meer vooruitgeschoven bases op de vele veroverde eilandjes ging inrichten werden de meeste schepen in de loop van de oorlog voornamelijk weer ingezet als transportschepen.

    Alhoewel de schepen vaak van verschillende ontwerpen afstamden worden ze hier als ťťn groep besproken. Deze groep behandelt die vrachtschepen, welke vlak voor het uitbreken van de vijandelijkheden in de Pacific zijn omgebouwd tot moederschepen (tenders) voor drijvervliegtuigen en zijn op die basis onderscheiden van schepen die speciaal voor dat doel voor de Japanse marine zijn gebouwd.

    De schepen werden uitgerust met ťťn of twee katapulten van 17 meter op het achterdek en konden acht tot twaalf drijvervliegtuigen aan dek meevoeren. De schepen hadden een standaardbewapening welke bestond uit twee 15,2 cm (6")/50 kanonnen en een luchtafweer van van twee 13,2 mm luchtafweer machinegeweren.

    Er werden verschillende soorten drijvervliegtuigen gebruikt voor operaties vanaf deze schepen. Over het algemeen bestond de samenstelling uit vier Mitsubishi F1M 2 toestellen, twee Nakajima E8N 2 toestellen en twee Aichi E13A 1 toestellen. Al naar gelang het theater van operatie en de opdracht konden deze aantallen onderling verschillen.

    Kagu Maru

    Harima SB

    1936

    25-08-1937/1941

    04-11-1944

    De Kagu Maru was oorspronkelijk als vrachtschip gebouwd voor de Kokusai Kisen KK in 1936. Het schip heeft vanaf 1937 als vliegboottender bij de Japanse marine slechts ťťn jaar dienst gedaan en is in 1939 weer teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaar. Vanaf 1941 heeft de Kagu Maru weer dienstgedaan als transportschip bij de Japanse marine, totdat het op 4 november 1944 tot zinken werd gebracht in de buurt van Luzon door de Amerikaanse onderzeeboten USS Bream en USS Ray.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 6807 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 138 meter
    Breedte: 18,60 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9,40 meter
    Aandrijving: Vermogen: 6000 shp
    1 schacht
    1 diesel


    Kamikawa Maru

    Kawasaki Kobe

    1937

    17-09-1937

    28-04-1943

    De Kamikawa Maru zou in dienst komen van de Kawasaki KKK, maar werd direct na de bouw ingelijfd bij de Japanse marine. In 1937 kwam het schip in dienst als vliegboottender om in 1938 te worden ingezet als vliegtuigtransportschip. In 1939 is de Kamikawa Maru omgebouwd tot drijvervliegtuigtender. Het schip was onder andere betrokken bij de Slag in de Koraalzee in mei 1942 en de Slag om Midway in juni 1942 en werd op 28 april 1943 tot zinken gebracht door de onderzeeboot USS Scamp in de buurt van New Britain.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 6853 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9 meter
    Aandrijving: Vermogen: 7600 shp
    1 schacht
    1 diesel

    Kinugasa Maru

    Kawasaki Kobe

    1936

    1938/1941

    07-10-1944

    Het schip werd in 1936 gebouwd voor de Kawasaki KKK. De Kinugasa Maru kwam in 1938 als drijvervliegtuigtender in dienst van de Japanse marine. In 1939 werd het schip weer teruggegeven aan de oorspronkelijke eigenaar, om in 1941 weer bij de marine in dienst te komen, dit keer als transportschip. De Amerikaanse onderzeeboten USS Baya en USS Hawkbill brachten het schip tot zinken op 7 oktober 1944.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 8407 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 139 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9 meter
    Aandrijving: Vermogen: 7600 shp
    1 schacht
    1 diesel

    Yoshiro Maru

    De Yoshiro Maru zou in 1941 worden omgebouwd tot drijvervliegtuigtender, maar haar ombouw is nooit uitgevoerd. Op 20 augustus 1941 is het schip weer aan de eigenaar teruggegeven.

    Kimikawa Maru

    Kawasaki Kobe

    1938

    1941

    23-10-1944

    Van oorsprong was de Kimikawa Maru bedoeld als koelschip voor de Kawasaki KKK. De Kimikawa Maru kwam in 1941 bij de Japanse marine in dienst als drijvervliegtuigtender. Het schip werd op 23 oktober 1944 nabij de Fillipijnen tot zinken gebracht door de onderzeeboot USS Sawfish.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 6863 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9 meter
    Aandrijving: Vermogen: 7600 shp
    1 schacht
    1 diesel

    San-Yo Maru

    Mitsubishi Nagoya

    1940

    1941

    26-05-1944

    De San-Yo Maru werd als drijvervliegtuigtender in dienst genomen in 1941 en werd in 1943 verbouwd tot transportschip. Tijdens de landingsoperaties nabij Balikpapan, Borneo werd de San-Yo Maru beschadigd. Het was echter eenvoudig te repareren. Het schip werd op 26 mei 1944 tot zinken gebracht door de Amerikaanse onderzeeboot USS Cabrila.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 8360 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 136 meter
    Breedte: 18 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 12 meter
    Aandrijving: onbekend

    Sanuki Maru

    Mitsubishi Nagasaki

    1939

    1941

    28-01-1945

    De Sanuki Maru werd in 1941 als drijvervliegtuig tender in dienst genomen bij de Japanse marine en werd in 1942 omgebouwd tot transportschip. Het schip werd op 28 januari 1945 tot zinken gebracht door de USS Spadefish.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 7189 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9.70 meter
    Aandrijving: Vermogen: 16000 shp
    2 schachten
    2 diesels

    Sagara Maru

    Mitsubishi, Nagasaki

    1940

    1941

    22-06-1943

    De Sagara Maru kwam in 1941 bij de Japanse marine in dienst als drijvervliegtuigtender. Het schip is in 1942 verbouwd tot transportschip.
    De Amerikaanse onderzeeboot USS Harder beschadigde op 22 juni 1943 de Sagara Maru zodanig dat de bemanning het aan de grond moest zetten. Het schip is waarschijnlijk na de oorlog gesloopt.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 7189 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9,70 meter
    Aandrijving: Vermogen: 16000 shp
    2 schacht
    2 diesels

    Kiyokawa Maru

    Kawasaki Kobe

    1937

    1941

    onbekend

    De Kiyokawa Maru kwam in 1941 bij de Japanse marine in dienst als drijvervliegtuigtender. In 1942 werd het schip weer verbouwd tot transportschip. De Kiyokawa Maru werd op 25 juli 1945 zwaar beschadigd door een Amerikaanse luchtaanval en werd op het strand gezet door haar bemanning. Wat er na de oorlog met het schip is gebeurd is onbekend, maar vermoedelijk is het gesloopt.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 6863 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9 meter
    Aandrijving: Vermogen: 7600 shp
    1 schacht
    1 diesel

    Kunikawa Maru

    Kawasaki Kobe

    1937

    1942

    30-04-1945

    De Kunikawa Maru kwam in 1942 bij de Japanse marine in dienst als drijvervliegtuigtender. Het schip werd op 30 april 1945 tot zinken gebracht door Amerikaanse vliegtuigen.

    Technische gegevens na ombouw:

    Land: Japan
    Type: Drijvervliegtuig Tender
    Waterverpl.: 6863 BRT
    Afmetingen: Lengte over alles: 146 meter
    Breedte: 19 meter
    Diepgang: (volledig beladen) 9 meter
    Aandrijving: Vermogen: 7600 shp
    1 schacht
    1 diesel

    Afbeeldingen

    Kagu Maru
    Kamikawa Maru
    Sagara Maru

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    09-03-2003
    Laatst gewijzigd:
    18-02-2011
    Feedback?
    Stuur het in!

    Bronnen

    - Dull P.S., A Battle History of the Imperial Japanese Navy (1941-1945) Naval Institute Press, 1978
    - Evans D., The Imperial Japanese Navy in World War II, Naval Institute Press, Annapolis
    - Humble R., The Japanese High Seas Fleet, Ballantine, Newe York, 1973
    - Prados J., Combined Fleet Decoded, Random House, New York, 1995