ms Altmark, Duitse tanker en bevoorradingsschip

    Inleiding
    De Duitse tanker ms Altmark werd wereldberoemd door de overval op de Altmark op 16 februari 1940 door HMS Cossack. Het incident overtuigde Adolf Hitler ervan dat de Geallieerden de neutraliteit van Noorwegen niet zouden respecteren en dat Noorwegen zelf niet in staat was haar eigen neutraliteit te verdedigen. Het zou hem sterken in het besluit om Noorwegen binnen te vallen middels Operatie Weser, WeserŁbung. De Altmark zelf werd in 1940 omgedoopt tot Uckermark en ging op 30 november 1942 verloren.

    Werf:
    Kiellegging:
    Tewaterlating:
    Indienststelling:
    Einde:
    Howaldtswerke,
    Kiel
    15 juni
    1936
    13 november
    1937
    14 augustus
    1939
    6 augustus
    1940 (Uckermark)
    ms Uckermark
    als Altmark
    als Altmark
    6 augustus
    1940
    30 november
    1942

    Geschiedenis
    De ms Altmark was het derde schip uit de Dithmarschen-klasse, een groep van vijf koopvaardijschepen die speciaal in opdracht van de Kriegsmarine waren gebouwd om te kunnen dienen als bevoorradingsschepen. De ms Altmark werd op 14 augustus 1939, een goede maand voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in dienst genomen. Gedurende korte periode opereerde de Altmark als bevoorradingsschip voor de schepen van de Kriegsmarine die ingezet werden tijdens de Spaanse Burgeroorlog.

    Technische gegevens

    Naam:
    ms Altmark / ms Uckermark
    Klasse:
    Dithmarschen-klasse
    Type:
    Tanker
    Land:
    Duitsland
    Waterverplaatsing:
    Standaard: 20.858 BRT
    Afmetingen:
    Lengte: 178,25 meter
    Breedte: 22,00 meter
    Diepgang: 9,30 meter
    Aandrijving:
    4 x MAN 9 cyl diesel
    Vermogen: 22.000 pk
    Prestaties:
    Snelheid: 21,1 knopen
    Bereik: 12.500 km (bij 15 knopen)
    Bepantsering:
    Pantsergordel 7,62 cm
    Vliegdek: 2,54 cm
    Bewapening:
    3 x 15 cm L/48 C36
    2 x 3,7 cm Flak
    4 x 2 cm Flak
    8 x machinegeweren
    Bemanning:
    94-208

    Tweede Wereldoorlog
    Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, was ms Altmark toegewezen als bevoorradingsschip aan de zware kruiser Admiral Graf Spee. Als ťťn van de taken voor ms Altmark, was het schip belast met het overnemen van zeelieden van door de Admiral Graf Spee tot zinken gebrachte schepen. Na het zinken van de Admiral Graf Spee, trachtte de ms Altmark terug te keren naar Duitsland en verschuilde zich in Noorse territoriale wateren. Hier werd het schip geŽnterd door marinemensen van de Britse torpedobootjager HMS Cossack (F03), waarbij de Geallieerde zeelieden werden bevrijd. Hoewel het de intentie was van de Britten om de Altmark op sleeptouw mee te voeren naar Groot-BrittanniŽ, was het schip tijdens het voorval aan de grond gelopen. Hierdoor zagen de Britten af van dit plan en lieten de Altmark liggen. De Duitsers borgen het schip en namen het na reparatie weer in dienst.

    Op 6 augustus 1940 werd het schip omgedoopt tot ms Uckermark. Als ms Uckermark werd het schip ingedeeld bij het smaldeel van de slagschepen Scharnhorst en Gneisenau, tot het op 9 september 1942 naar Japan vertrok als bevoorradingsschip voor de hulpkruiser Michel. In de Indische Oceaan zou de Uckermark vanuit Yokahama opereren als bevoorradingsschip voor de hulpkruiser Thor. Op†30 november 1942 bevond de Uckermark zich in Yokahama, gelegen naast de Thor en het Australische passagierschip Nankin, dat door de Thor was opgebracht. Op het moment dat de bemanning aan het eten was, vond er een grote explosie plaats, waardoor zowel de Uckermark als de Thor en de Nankin zonken. De explosie zou ontstaan zijn door reparatiewerkzaamheden nabij de voorraadtanks. Uckermark had juist hiervoor 5000 ton gasolie afgeleverd en een vonk ontstaan bij de werkzaamheden zou de restanten van deze gasolie hebben doen ontbranden.


    Definitielijst

    Flak
    Flieger/ Flugzeug Abwehr Kanone. Duits luchtafweergeschut.
    Geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
    Kriegsmarine
    Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
    kruiser
    Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
    neutraliteit
    Onpartijdigheid, onzijdigheid, tussen de partijen instaand, geen partij kiezen.
    smaldeel
    Deel van een oorlogsvloot die zelfstandig opereert.
    torpedobootjager
    (Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

    Afbeeldingen

    ms Altmark gefotografeerd vanaf de Admiral Graf Spee Bron: Wilco Vermeer collection.
    ms Altmark vast in de JŲssingfjord Bron: Wilco Vermeer collection.

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    14-03-2015
    Feedback?
    Stuur het in!

    Bronnen