De website is nu nog groter en beter geworden! Go2War2.nl is vanaf nu volledig samengevoegd met TracesOfWar.nl. Vanaf nu is de sectie Artikelen ook beschikbaar. Veel meer informatie in een groter jasje!

ms Rio de Janeiro, Duitse Vrachtvaarder

    Inleiding
    Op 8 april 1940 bracht de Poolse onderzeeboot ORP Orzel de Duitse vrachtvaarder ss Rio de Janeiro tot zinken. Noorse schepen redden vele opvarenden. Doordat veel van de opvarenden militairen waren, hadden de Noorse autoriteiten door dit voorval tot inzicht kunnen komen dat een invasie van Noorwegen op handen was. Dit gebeurde echter niet.

    Werf:
    Kiellegging:
    Tewaterlating:
    Indienststelling:
    Einde:
    Bremer Vulkan,
    Vegesack
    Bouwnr. 573
    1914
    27 maart
    1914
    25 april
    1914
    8 april
    1940


    Geschiedenis

    De ss Rio de Janeiro was een vrachtvaarder uit de zogenaamde Santa-klasse, varend voor de Duitse Hamburg Südamerikanische Dampfschiffahrts-Gesellschaft (HSDG), ook wel kortweg Hamburg Süd genaamd.

    Het schip was op 27 maart 1914 tewatergelaten als Santa Ines en was het laatste schip uit de Santa-klasse een groep van drie vrachtschepen. Haar zusterschepen, ss Santa Isabel en ss Santa Clara waren in dienst van dezelfde maatschappij. De Santa Isabel ging tijdens de Eerste Wereldoorlog verloren en de Santa Clara werd in 1931 gesloopt nadat het was uitgebrand.

    De thuishaven van de Santa Ines was Stettin. Het schip had op 16 mei 1914 haar eerste zeereis gemaakt naar La Plata. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog bevond het schip zich in Valparaiso, waar het door de Chileense autoriteiten werd opgelegd. Toen Chileense militairen het schip in 1918 wilden bezetten, wist de bemanning haar machinerie onklaar te maken. Na de Eerste Wereldoorlog werd het schip naar Duitsland versleept en gerepareerd bij de Blohm & Voss in Hamburg. Na gereedkomen viel het schip onder de controle van de Britse Controlecommissie die het op 15 november 1921 terug verkocht aan Hamburg Süd.

    De Hamburg Süd nam het schip nu als Rio de Janeiro in dienst. Op 23 oktober 1934 raakte het in Victoria, nabij Buenos Aires beschadigd door brand, maar kon worden gerepareerd. Op 30 augustus 1939 voer het schip Vigo binnen, waar het tot 12 december bleef liggen. Hierna wist de Rio de Janeiro de Britse blokkade te doorbreken en op 19 januari 1940 Hamburg te bereiken.

    Naam:
    ms Rio de Jeneiro
    Klasse:
    Santa-klasse
    Type:
    Vrachtvaarder
    Land:
    Duitsland
    Waterverplaatsing:
    Standaard: 5.261 BRT
    Afmetingen:
    Lengte: 122,50 meter
    Breedte: 16,80 meter
    Diepgang: 11,79 meter
    Aandrijving:
    1 Dreifach Expansionsmachine
    Vermogen: 2.300 pk
    Prestaties:
    Snelheid: 10 knopen
    Bemanning:
    50

    Tweede Wereldoorlog
    Op 7 maart 1940 werd het schip ingelijfd bij de Kriegsmarine ten behoeve van Operatie Weser (Weserübung). Bij Werserübung-Nord, de Duitse inval in Noorwegen, maakte de Rio de Janeiro deel uit van het 1. Seetransportstaffel en was het schip ingedeeld bij de Kriegschiffgruppe 3 met bestemming Bergen.

    De opdracht van de Rio de Janeiro was om kort nadat de Duitse troepen Bergen hadden bezet, de haven binnen te varen en haar vracht bestaande uit 330 militairen, zes stuks 20 mm Flak 30 geschut, vier stuks 10,5 cm Flak 38 geschut, 73 paarden, 71 voertuigen en 292 ton goederen af te leveren.

    Het schip was op 6 april 1940 uit Stettin vertrokken en werd op 8 april 1940, onderweg naar Bergen, nabij Lillesand, door de Poolse onderzeeboot ORP Orzel tot zinken gebracht. Tot op heden is het wrak nog niet gelokaliseerd. De ondergang van de Rio de Janeiro had de Noorse autoriteiten kunnen waarschuwen voor de aankomende invasie. Waarschuwingen van lokale Noorse politiefunctionarissen die de Duitse militairen van de Rio de Janeiro ondervroegen, werden echter onvoldoende serieus genomen.

     

    Definitielijst

    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    Flak
    Flieger/ Flugzeug Abwehr Kanone. Duits luchtafweergeschut.
    invasie
    Gewapende inval.
    Kriegsmarine
    Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

    Afbeeldingen

    Rio de Janeiro na de torpedering door de Orzel Bron: Wilco Vermeer collection.

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    24-03-2015
    Laatst gewijzigd:
    25-03-2015
    Feedback?
    Stuur het in!