Dwangarbeider 3257: 2,5 jaar Arbeitseinsatz 1943 – 1945

De 92-jarige Piet de Ruiter uit Groningen presenteert op 8 april a.s. het boek Dwangarbeider 3257: 2,5 jaar Arbeitseinsatz 1943 – 1945. Het boek bevat een nauwgezette beschrijving van zijn leven als dwangarbeider in een accufabriek in Hannover tijdens de Tweede Wereldoorlog. Iedere dag houdt hij een dagboek bij. Hierin beschrijft hij het alledaagse leven in de woonbarakken, onderlinge spanningen en kameraadschap. Oorlog, ziekte en dood zijn nooit ver weg. Het boek bevat de integrale dagboekteksten, originele foto’s en documenten en een beschrijving van de historische context voor en na de oorlog. Dit maakt het boek tot een unieke aanvulling op de bestaande oorlogsdocumentatie.

Piet de Ruiter vertrekt als 18-jarige jongen in januari 1943 in het kader van de Arbeitseinsatz, de verplichte tewerkstelling, naar Hannover. Hij werkt bijna 2,5 jaar als dwangarbeider in de Akkumulatoren Fabrik Aktiengesellschaft (AFA) in Hannover, waar accu’s worden geproduceerd voor de Duitse U-boten en V2’s. Daar moet hij accuplaten uit het zuur vissen. Een ongezondewerkomgeving met lood en giftige dampen en werkweken van 60 – 80 uur.

Het rauwe leven in Duitsland staat in schril contrast met de idealen van de Jeugdbond Voor Onthouding (J.V.O.), waar Piet lid van was. Vele brieven van familie en vrienden helpen hem om onder deze zware omstandigheden overeind te blijven. In februari 1944 sturen zijn ouders hem voor zijn verjaardag een fototoestel. Vanaf dat moment maakt hij foto’s van zijn medearbeiders, waaronder vele Russische meisjes en vrouwen, en van het dagelijks leven in het barakkenkamp.

Na de bevrijding neemt Piet de dagboeken mee naar huis. Samen met de brieven, foto’s, pasjes, krantenknipsels en andere documenten liggen ze jarenlang in een kast zonder dat er ooit iets mee wordt gedaan. In 2011 gaat hij voor het eerst terug naar Hannover om te zien wat hij nog herkent en hoe de stad zich heeft hersteld van de bombardementen. Mede naar aanleiding van dit bezoek besluiten zijn zoons, dochter en schoondochter de dagboeken, brieven en foto’s te bundelen en uit te geven. Dit heeft geleid tot de uitgave van het boek Dwangarbeider 3257 : 2,5 jaar Arbeitseinsatz 1943 – 1945.

Belangstelling vanuit Duitsland
De dagboeken, foto’s en andere documenten van Piet trekken ook de aandacht in Duitsland. In januari 2015 komt een filmploeg uit Berlijn naar Groningen om Piet te interviewen over zijn tijd als dwangarbeider. In november jl. woont Piet op uitnodiging van het Dokumentationszentrum NSZwangsarbeit in Berlijn de opening bij van de tentoonstelling "Batterien für die Wehrmacht". Piet heeft aan deze tentoonstelling zijn medewerking verleend door middel van een gefilmd interview en het beschikbaar stellen van originele foto's en documenten.

Boekpresentatie
De officiële presentatie van het boek vindt plaats op 8 april 2016. Een exemplaar van het boek zal worden overhandigd aan burgemeester Peter den Oudsten van Groningen. De overhandiging wordt omlijst door een informatief programma met een aantal lezingen.

Positieve reacties
In november 2015 verscheen al een eerste druk van het boek in een gelimiteerde oplage van 16 genummerde exemplaren. Het boek is enthousiast ontvangen door mensen uit het werkveld, waaronder Bettie Jongejan (Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen), Uta Fröhlich (wetenschappelijk medewerker van het Dokumentationszentrum NS-Zwangsarbeit in Berlijn) e.a. Zij zijn allen zeer enthousiast over het unieke karakter van het boek. Ook niet-ingewijden worden mede dankzij de heldere schrijfstijl van Piet gegrepen door het boek.

Gebruikte bron(nen)