Fout Helmond: De wethouder en zijn vrouw

De Tweede Wereldoorlog wordt vaak beschreven, zo ook in Helmond. De verzetsmannen, onderduikers, slachtoffers en geallieerde acties komen vaak aan bod. Wat minder vaak voorkomt is het verhaal van de andere kant. De Helmondse bevolking die de verkeerde keuze maakte. Zij die met de Duitsers heulden. Soms een beetje fout, soms heel erg fout. We zullen proberen in deze serie een aantal van deze verhalen te behandelen.

Wethouder Bouwman was al sinds 1935 lid van de N.S.B. en daarnaast ook lid van het N.A.F. (Nederlands Arbeidsfront) en de N.V.D. (Nederlandsche Volksdienst). Hij was werkzaam op het hoofdkantoor van het N.A.F. Totdat hij door N.S.B.-burgemeester Maas werd aangesteld als wethouder van Sociale Zaken in Helmond. Toen Maas op 5 augustus 1944 werd ontslagen nam Bouwman het burgemeesterschap tijdelijk waar. Op Dolle Dinsdag, precies een maand later, verdween hij uit de stad.

In september 1946 moest Bouwman zich voor het tribunaal in Helmond verantwoorden. Een van de beschuldigingen was dat hij iemand bedreigd zou hebben met het inzetten van de Landwacht. Hij reageerde daarop met: "De Landwacht was van een zodanige kwaliteit, dat ik me zou hebben geschaamd haar te gebruiken." Hij noemde de leider van de N.S.B., Anton Mussert, een "onkreukbaar man, waarvoor ik hem ook heden nog houd". Deze uitspraak deed hij een aantal maanden na de ter dood veroordeling en executie van Mussert.

De advocaat van de verdachte wees het tribunaal er op dat premier Beel had gepleit voor de vrijlating van lichte gevallen. Daaronder rekende de advocaat ook deze ex-wethouder. Verder had de verdachte al zeven maanden geÔnterneerd gezeten. Hij werd echter veroordeeld tot anderhalf jaar, met aftrek, waardoor hij tot juli 1947 vast zou zitten. Daarnaast werd hij uit het actieve en passieve kiesrecht gezet en mocht hij geen "uit openbare kas bezoldigde betrekking" meer bekleden.

De vrouw van Bouwman stond dezelfde dag voor het tribunaal. Zij was lid geweest van de N.S.B. en de N.S.V.O. (Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie). Na de veroordeling van haar man vond de advocaat "dat het Tribunaal er weinig voor voelt te handelen volgens de nieuwe richtlijnen van minister-president Beel". Hij vroeg om clementie. Zij had ook al zeven maanden vast gezeten. Mevrouw Bouwman werd wel meteen vrijgelaten, maar wel uit het actieve en passieve kiesrecht gezet.

Bronnen zijn bij de schrijver bekend. Wilt u iets delen? Neem dan contact met ons op!

Gebruikte bron(nen)