TracesOfWar heeft jouw hulp nodig! Wij missen foto's van belangrijke bezienswaardigheden in Nederland, BelgiŽ, Frankrijk en Duitsland. Stuur uw foto's in naar input@tracesofwar.com en wordt gepubliceerd!

Inleiding

    Door de dreigende situatie in de Pacific besloot de Australische overheid tot het zelf produceren en ontwerpen van vliegtuigen. Hiertoe werd de Commonwealth Aircraft Corporation (CAC) opgericht. Eťn van de eerste toestellen die door deze maatschappij werd geproduceerd was een licentieontwerp op basis van de North American NA-26. Dit werd de Commonwealth CA-1 Wirraway.


    Wirraway van No. 21 Squadron RAAF, 9 februari 1940 Bron: Australian War Memorial

    Definitielijst

    Commonwealth
    Geheel van onafhankelijke staten rond Groot-BrittanniŽ. Het kon bijvoorbeeld voorkomen dat er in een bommenwerper een Engelse piloot, Schotse co-piloot, navigator uit Wales, Noord-Ierse, Canadese, Zuid-Afrikaanse, Australische of Nieuw-Zeelandse boordschutters waren.

    Commonwealth Wirraway

    De dreigende situatie in de wereld was voor de Australische overheid reden om in de jaren dertig uit te zien naar de mogelijkheden om ervoor te zorgen dat men voor militaire leveringen minder afhankelijk was van het buitenland. Als onderdeel hiervan werd in 1936 overgegaan op de vestiging van een eigen nationale vliegtuigindustrie. Hiertoe werd de Commonwealth Aircraft Corporation opgericht. De benodigde kennis werd binnengehaald door het opnemen van de Tuyan Aircraft Ltd, waar Wing Commander L. Hackett chef ontwerper was in de organisatie. Hackett werd Algemeen Directeur van CAC.

    Onder zijn leiding werd besloten om niet met een geheel nieuw ontwerp te beginnen, maar om een bestaand ontwerp te kiezen als basis van een hele reeks ontwerpen. Als basisplatform werd gekozen voor de North American NA-26. Dit was de nieuwe trainer, gebaseerd op het ontwerp van de NA-16. Het voornaamste verschil in de twee ontwerpen was het intrekbare landingsgestel van de NA-26. De Na-26 zou later beroemd worden als de Harvard-trainer.

    Commonwealth kreeg toestemming om het toestel in de vorm van een licentie te gebruiken. Het licentietoestel kreeg van North American de aanduiding NA-33 en werd bij Commonwealth de CA-1 Wirraway. De Wirraway (Aboriginal voor "uitdaging") werd aangedreven door een licentie Pratt & Whitney motor, de 600 pk CAC R-1340-S1H1-G motor. De constructie werd verstevigd om er een jager/jachtbommenwerperversie van te kunnen maken. Hiertoe werden met name de vleugels extra versterkt.

    Twee prototypen werden gebouwd voordat met productie werd begonnen. Er werden vervolgens 755 toestellen geproduceerd in 7 varianten, de CA-1, de CA-3, de CA-5, de CA-7, de CA-8, de CA-9 en de CA-16. Een bommenwerpervariant, de CA-10 en een duikbommenwerpervariant, de CA-10A, werden nooit geproduceerd. Hoewel er verschillende typenummers te onderscheiden zijn, werd het ontwerp niet significant gewijzigd. De typenummers hebben meer van doen met de verschillende bestellingen door de Australische overheid.


    Een CA-16 trainer van de Australian Navy Bron: Public Domain (onbekend)

    Typen

    Commonwealth Wirraway prototype
    2
    Commonwealth CA-1 Wirraway
    40 toestellen
    Commonwealth CA-3 Wirraway
    60 toestellen
    Commonwealth CA-5 Wirraway
    32 toestellen
    Commonwealth CA-7 Wirraway
    100 toestellen
    Commonwealth CA-8 Wirraway
    200 toestellen
    Commonwaelth CA-9 Wirraway
    188 toestellen
    Commonwealth CA-10 Wirraway
    Jachtbommenwerper, niet geproduceerd
    Commonwealth CA-10A Wirraway
    Duikbommenwerper, niet geproduceerd
    Commonwealth CA-16 Wirraway
    135 toestellen

    Definitielijst

    Commonwealth
    Geheel van onafhankelijke staten rond Groot-BrittanniŽ. Het kon bijvoorbeeld voorkomen dat er in een bommenwerper een Engelse piloot, Schotse co-piloot, navigator uit Wales, Noord-Ierse, Canadese, Zuid-Afrikaanse, Australische of Nieuw-Zeelandse boordschutters waren.

    Productie

    Voordat met productie werd begonnen, werden twee prototypen geproduceerd. Het eerste toestel vloog in maart 1939 en was gelijk een succes. Het werd een stevig toestel. Alhoewel niet perfect geschikt om het op te nemen tegen de snelle Japanse jagers zou het vooral een rol spelen in de ondersteuning van troepen en escorte van bombardementsvluchten.


    Commonwealth CA-1 Bron: Public Domain (onbekend)

    Het toestel werd ingezet voor de verdediging van de Australische noordkust en voor escorte en grondondersteuningoperaties in Nieuw Guinea. Voor juni 1942 waren al 620 toestellen de fabriek uitgerold. De overige werden vooral geproduceerd ter vervanging van verloren gegane toestellen. De voorgestelde bommenwerpervariant (CA-10) en duikbommenwerpervariant (Ca-10A) werden nooit gebouwd.

    Vanaf het midden van 1943 werden de meeste toestellen vervangen door de meer geavanceerde Commonwealth Boomerang en gingen ze de dienst in als geavanceerde trainer. De laatste Wirraways gingen pas in 1959 uit dienst. Momenteel zijn nog zeker zes Wirraways als historisch vliegtuig vliegwaardig in AustraliŽ.

    Definitielijst

    Commonwealth
    Geheel van onafhankelijke staten rond Groot-BrittanniŽ. Het kon bijvoorbeeld voorkomen dat er in een bommenwerper een Engelse piloot, Schotse co-piloot, navigator uit Wales, Noord-Ierse, Canadese, Zuid-Afrikaanse, Australische of Nieuw-Zeelandse boordschutters waren.

    Technische gegevens


     Type: Commonwealth CA-1 Wirraway

     Taak:
    Jager/Jachtbommenwerper

     Bemanning:
    2

     Spanwijdte:
    13,11 meter

     Vleugeloppervlakte:
    23,76 m2

     Lengte:
    8,48 meter

     Hoogte:
    2,66 meter

     Gewicht:
    Leeggewicht: 1811 kg
    Max. gewicht: 2991 kg

     Motor:
    1x CAC R-1340-S1H1-G motor
    600 pk

     Snelheid:
    Max. snelheid: 354 km/u
    Kruissnelheid: 293 km/u

     Bereik:
    1159 kilometer

     Plafond:
    7.010 meter

     Bewapening:
    2x 7,7 mm Vickers Mk I mitrailleurs aan de bovenzijde in de neus
    maximale bommenlast van 454 kg
    mogelijkheid voor een 7,7 mm Vickers Mk I mitrailleur achterin de cockpit

     Productie:
    40

    Definitielijst

    Commonwealth
    Geheel van onafhankelijke staten rond Groot-BrittanniŽ. Het kon bijvoorbeeld voorkomen dat er in een bommenwerper een Engelse piloot, Schotse co-piloot, navigator uit Wales, Noord-Ierse, Canadese, Zuid-Afrikaanse, Australische of Nieuw-Zeelandse boordschutters waren.
    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.

    Bronnen

    - Wings, Midway to Hiroshima, Discovery Multimedia/Maris, 1995
    - Grigg M., Wirraway-The Survivors, Classic Wing downunder Vol 5 No 5.