TracesOfWar heeft jouw hulp nodig! Wij missen foto's van belangrijke bezienswaardigheden in Nederland, BelgiŽ, Frankrijk en Duitsland. Stuur uw foto's in naar input@tracesofwar.com en wordt gepubliceerd!

Inleiding

    Als opvolging van de Type 1934 Torpedobootjagers werd een reeks schepen gebouwd, gebaseerd op hetzelfde ontwerp, de Type 1934A Torpedobootjager. De twaalf van dit type gebouwde torpedobootjagers dienden de gehele Tweede Wereldoorlog. Hiervan gingen er zeven verloren, waarvan vier tijdens WeserŁbung-Nord. Twee kwamen er na de Tweede Wereldoorlog in dienst bij de Franse Marine en twee bij de marine van de Sovjet-Unie.


    Z 9 Wolfgang Zenker, Bremerhaven Bron: rchiv Kapitänleutnant d. R. Helmut Krummel, Schiffdorf-Wehdel

    Definitielijst

    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
    Torpedobootjager
    (Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

    Schepen in deze klasse

    Z 5 Paul Jacobi
    15 juli 1935: kiellegging
    24 maart 1936: tewaterlating
    29 juni 1937: indienststelling
    7 mei 1945: uit dienst genomen
    15 januari 1946: uitgeleverd Groot-BrittanniŽ
    4 februari 1946: Desaix (Franse Marine)
    1954: afgevoerd
    1958: sloop
    Z 6 Theodor Riedel
    18 juli 1935: kiellegging
    22 april 1936: tewaterlating
    2 juli 1937: indienststelling
    15 januari 1946: uitgeleverd Groot-BrittanniŽ
    4 februari 1946: Klťber (Franse Marine)
    30 december 1953: afgevoerd
    1957: sloop
    Z 7 Hermann Schoemann
    7 september 1935: kiellegging
    15 september 1936: tewaterlating
    15 september 1937: indienststelling
    2 mei 1942: gezonken
    Z 8 Bruno Heinemann
    14 januari 1936: kiellegging
    20 augustus 1936; tewaterlating
    8 januari 1938: indienststelling
    25 januari 1942: gezonken
    Z 9 Wolfgang Zenker
    22 maart 1935: kiellegging
    27 maart 1936: tewaterlating
    2 juli 1938: indienststelling
    13 april 1940: gezonken
    Z 10 Hans Lody
    1 april 1935: kiellegging
    14 mei 1936: tewaterlating
    13 september 1938: indienststelling
    9 mei 1945: uit dienst genomen
    6 januari 1945: uitgeleverd Groot-BrittanniŽ
    ?: R 38, Royal Navy
    1949: afgezonken
    Z 11 Bernd von Arnim
    26 april 1935: kiellegging
    8 juli 1936: tewaterlating
    6 december 1938: indienststelling
    13 april 1940: gezonken
    Z 12 Erich Giese
    3 mei 1935: kiellegging
    12 maart 1937: tewaterlating
    4 maart 1939: indienststelling
    13 april 1940: gezonken
    Z 13 Erich Koellner
    12 oktober 1935: kiellegging
    18 maart 1937: tewaterlating
    29 augustus 1939: indienststelling
    13 april 1940: gezonken
    Z 14 Friedrich Ihn
    30 mei 1935: kiellegging
    15 november 1936: tewaterlating
    6 april 1938: indienststelling
    5 februari 1946: Zorkyj (Sovjet Marine)
    Z 15 Erich Steinbrinck
    30 mei 1935: kiellegging
    24 september 1936: tewaterlating
    31 mei 1938: indienststelling
    2 januari 1946: Pylkij (Sovjet Marine)
    Z 16 Friedrich Eckoldt
    4 november 1935: kiellegging
    21 maart 1937: tewaterlating
    28 juli 1938: indienststelling
    31 december 1942: gezonken

    Geschiedenis

    De schepen hadden hetzelfde ontwerp als de Type 1934 torpedobootjagers. Vanwege de zeewaardigheid problemen met deze klasse, werd het voorschip geheel herzien. De boeg werd hoger en de voorste spanten verstevigd. Veel succes had dit herontwerp niet, de schepen maakten evenals haar voorgangers te veel water bij hoge snelheid en hoge zee. De schepen hadden een lengte van 119 meter en een standaard waterverplaatsing van 2.206 - 2.306 ton. Aangedreven door twee Wagner geschakelde stoomturbines, kon een snelheid worden bereikt van 36 knopen (67 km/u) en een bereik worden gehaald van 8.100 km bij 19 knopen (35 km/u). De eerste drie schepen kregen drie generatoren. De prestaties van de schepen vielen nogal tegen. Bij Z 9 Wolfgang Zenker, werden in plaats van de gangbare Wagner ketels, nieuwe Benson ketels toegepast, wat de prestaties echter niet verbeterde. De bewapening bestond uit vijf stuks enkele 12,7 cm SK C/34 geschut, twee op het voorschip en drie achter. Het luchtafweergeschut bestond uit vier enkele 3,7 cm SK C/30 stukken luchtafweer en zes enkele 2 cm C/30 luchtafweer. Op het middenschip bevonden zich twee batterijen met elk vier 522 mm torpedolanceerbuizen. Het achterschip had twee rails waar dieptebommen op waren bevestigd en deze konden worden vervangen door rails voor mijnen. De schepen ontvingen een Gruppenhorchgeršt (GHG) om onderzeeboten te detecteren en een C/34Z vuurleidingsinstallatie.[1][2]

    De torpedobootjagers van het Type 1934A waren vanaf de eerste oorlogsdag bij de strijd betrokken. Tijdens de inval in Polen opereerden de schepen voor de Poolse kust ter ondersteuning van de operaties. Tijdens WeserŁbung-Nord werden de torpedobootjagers ingezet bij Narvik en Trondheim. Tijdens de tweede slag bij Narvik op 13 april 1940, gingen Z 11 Bernd von Arnim, Z 12 Erich Giese en Z 13 Erich Koellner, verloren. Op 7 mei 1940 ging Z 9 Wolfgang Zenker, eveneens bij Narvik verloren. Op 25 januari 1942 liep Z 8 Bruno Heinemann op een mijn en zonk. Tijdens een gevecht met HMS Edinburgh (16), werd Z 7 Hermann Schoemann dusdanig beschadigd dat haar bemanning het schip tot zinken bracht. Tijdens de Slag in de Barentszee op 31 december 1942, werd Z 16 Friedrich Eckoldt door HMS Sheffield (24) tot zinken gebracht.[3]


    Z 7 Hermann Schoemann Bron: Public Domain (onbekend)

    Tussen 1940 en 1942 werden bij de overgebleven schepen diverse verbeteringen aan de stabilisatie aangebracht waarmee de zeewaardigheid verbeterde. Vanaf 1939 ontvingen de schepen een verbeterd A S-Geršt om onderzeeboten op te sporen en vanaf 1941 werd een FuMO 21 radar geÔnstalleerd. Om de toename aan gewicht te compenseren werd een zoeklicht en een afstandsmeter verwijderd en een nieuw, kleiner model afstandmeter geÔnstalleerd. Teneinde het aantal dieptebommen te kunnen vergroten en een anti magnetiseringsintallatie toe te passen, werd een reddingsboot verwijderd. Vanaf midden tot eind 1942 werden van de overgebleven schepen de schoorstenen verlaagd als gewichtsreductie. Het luchtafweer werd eind 1941 verbeterd door een vierling 2cm Flakvierling toe te passen in plaats van twee losse stukken luchtafweer op het achterschip. Gedurende het verdere verloop van de Tweede Wereldoorlog werd nog meet luchtafweer toegevoegd. Behalve Z 6 Theodor Riedel, raakten de schepen in 1944 een 12,7 cm geschut kwijt ten gunste van meer 2 cm en 3,7 cm luchtafweergeschut. Eveneens werd in 1944 een FuMO 24 radar en een FuMO 63 K radar geÔnstalleerd.[4][5]

    Na de Tweede Wereldoorlog werden Z 5 Paul Jacobi, Z 6 Theodor Riedel en Z 10 Hans Lodi door Britse troepen in beslag genomen. De eerste twee gingen respectievelijk als Desaix en Klťber in dienst bij de Franse Marine. Z 10 Hans Lody werd door de Britse Royal Navy als HMS R 38 voor proefnemingen gebruikt. De twee torpedobootjagers Z 14 Friedrich Ihn en Z 15 Erich Steinbrinck kwamen bij de Sovjet marine in dienst als respectievelijk Prytkij en Pylkij.

    Definitielijst

    radar
    Engelse afkorting met als betekenis: Radio Detection And Ranging. Systeem voor het met elektromagnetische golven vaststellen van de aanwezigheid, afstand, snelheid en richting van voorwerpen als schepen, vliegtuigen, enz.

    Technische gegevens

     Klasse: Type 1934A
     Aantal in klasse:
    12
     Land:
    Duitsland (Frnakrijk, Sovjet-Unie na Wo2)
     Type:
    Torpedobootjager
     Waterverplaatsing:
    2.171-2.270 lt (2.206-2.306 t) standaard
    3.110-3.190 lt (3.160–3.240 t) maximaal
     Lengte:
    119 meter
     Breedte:
    11,31 meter
     Diepgang:
    4,23 meter
     Aandrijving:
    2x Wagner geschakelde stoomturbines
    6x boiler
    3x deiselgenerator
    70.000 ps (51,485 kW; 69.042 shp)
    2 schachten
     Snelheid:
    36 knopen (67 km/u)
     Bereik:
    3.380 km  bij 19 knopen (35 km/h)
     Bewapening
     (bij ontwerp):
    5x1 127 mm SK C/34 geschut
    4x1 37 mm SK C/30 luchtafweergeschut
    6x1 20 mm C/30 luchtafweergeschut
    2x4 533 mm torpeodlanceerbuizen
    60 mijnen
    4 dieptebommenwerpers, 2 dieptebommenrekken
     Bemanning:
    325

    Noten

    1. GrŲner, 1990, pag. 199-200
    2. Whitley, 1991, pag. 18-24, 68-72, 215
    3. Koop, 2014, pag. 55-59
    4. Koop, 2014, pag. 32, 40, 44
    5. Whitley, 1991, pag. 20, 72-73

    Definitielijst

    Sovjet-Unie
    Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.
    Torpedobootjager
    (Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    03-11-2021
    Feedback?
    Stuur het in!

    Gerelateerde boeken

    German Destroyers of World War II