Op ontdekkingsreis naar historische bezienswaardigheden? Download de TracesOfWar-app direct in Google Play of in de Apple App Store.

Inleiding

    Begin jaren 30 uitte admiraal Isoroku Yamamoto de wens om zijn marine te voorzien van meer vliegtuigen dan alleen de aan boord van vliegdekschepen gestationeerde toestellen. Hij zag vooral veel nut in aan land gestationeerde bommenwerpers die grote afstanden konden overbruggen voor het aanvallen van vijandelijke schepen en de ondersteuning van amfibische landingen op vijandelijk gebied. Mitsubishi ontving de opdracht een dergelijke bommenwerper te ontwikkelen en kwam met de Marine Type 96 Aanvalsbommenwerper Model 11, de Mitsubishi G3M


    G3M in volle vlucht Bron: Wilco Vermeer collection

    Ontwikkeling

    Om de wensen van Yamamoto in praktijk om te zetten, werd een team van Mitsubishi onder leiding van Sueo Honyo, Tomio Kubo en Nobukiko Kusubake aan het werk gezet. Zij kwamen eerst met een, op de Duitse Junkers gebaseerd, ontwerp voor een Mitsubishi Ka-9, wat zou leiden tot de Mitsubishi G1M een langeafstand verkenner.. Het toestel zou worden uitgerust met twee Hiro type 91-motoren met elk een vermogen van 500 pk. Het toestel vloog in april 1934 en de marine was onder de indruk van zijn prestaties.[1][2][3]


    Mitsubishi G1M Bron: Wilco Vermeer collection
    Eind 1934 werden dan ook de definitieve specificaties uitgegeven voor een tweemotorige bommenwerper die 800 kg bommen zou kunnen vervoeren en minimaal bewapend zou zijn met drie 7,7 mm machinegeweren. Direct afgeleid van de Ka-9 werd dit ontwerp de Mitsubishi Ka-15. Het was een geheel metalen constructie waarvan alleen de roeren met linnen waren overtrokken.

    Voor de verdere ontwikkeling werden maar liefst 21 prototypen gebouwd. Het eerste toestel vloog in juli 1935, gevolgd door de anderen. Op de diverse prototypen werden verschillende zaken uitgetest, zoals verschillende motoren en bewapening. Uiteindelijk zou in juni 1936 de productie aanvangen. De bij de geallieerden als "Nell" bekend staande toestellen werden in 1943 meer en meer uit de frontlijn teruggetrokken. Ze kwamen in tweedelijnsrollen terecht: als sleepvliegtuig voor zweeftoestellen, bommenwerpertrainer, transportvliegtuigen en maritiem verkenner.[4]


    Yokosuka L3Y Bron: Wilco Vermeer collection

    Diverse toestellen zijn nog omgebouwd tot transportvliegtuig als Yokosuka L3Y. Alhoewel het type in 1941 eigenlijk al sterk verouderd was, heeft het toch nog een grote rol gespeeld en is het onder andere betrokken geweest bij het tot zinken brengen van de Britse slagschepen HMS Prince of Wales (53) en HMS Repulse (34).[5]

    Definitielijst

    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.

    Typenoverzicht

    Mitsubishi Ka-15
    Prototypen G3M
    21
    Mitsubishi G3M1
    1e productieserie met Kinsei 3 motoren
    34
    Mitsubishi G3M2
    2e productieserie met Kinsei 41 of 42 motoren
    ? van 993
    Mitsubishi G3M3
    3e productieserie met Zuisei 51 motoren
    ? van 412
    Yokosuka L3Y1
    Tot transportvliegtuig omgebouwde Mitsubishi G3M1
    ?
    Yokosuka L3Y2 Tot transportvliegtuig omgebouwde Mitsubishi G3M2
    ?

    Mitsubishi Ka-15

    In totaliteit werden maar liefst 21 prototypen gebouwd voordat met de serieproductie werd begonnen. Met deze prototypen werden diverse motor- en wapencombinaties uitgestes. De prototypen werden uitgerust met twee 750 pk (559 kW) Hiro Type 91 motoren, twee 830 pk (619 kW) Mitsubishi Kinsei 2 motoren of twee 910 pk (679 kW) Mitsubishi Kinsei 3 motoren. Afwisselend werden ze uitgevoerd met een dichte neus of een glazen neus.[6]


    Mitsubishi Ka-15 Bron: Public Domain (onbekend)

    De prototypen werden na het testen en invliegen operationeel ingezet en ontvingen hierbij de aanduiding Mitsubishi G3M1a/c.

    Mitsubishi G3M1

    Het eerste productietype ontving de aanduiding Mitsubishi G3M1 Model 11 of ook wel Marine Type 96 Aanvalsbommenwerper Model 11.

    Mitsubishi G3M1a/c
    Hernoemde prototypen
    21
    Mitsubishi G3M1 Model 11
    Productieserie
    34
    Mitsubishi G3M1-L
    Ombouw tot transporttoestel
    ?

    De prototypen werden opgenomen binnen de reeks van de eerste produktieserie als Mitsubishi G3M1a/c. De G3M1a waren de toestellen met Hiro Type 91 motoren en de GM1c waren de toestellen met de Mitsubishi Kinsei motoren.

    De eerste echte produktieserie kreeg twee Kinsei 3 motoren. Van deze eerste serie werden slechts 34 exemplaren gebouwd. Het toestel kreeg aanvankelijk een intrekbare buikkoepel met een 7,7 mm mitrailleur. Problemen met deze koepel zorgden ervoor dat deze al snel werd vervangen door twee "balkons" aan de zijkant. De eerst actie waarbij de G3M werd ingezet was op 14 augustus 1937, bij een luchtaanval op Shanghai.[7]


    G3M1 Bron: Wilco Vermeer collection

    Een aantal G3M1 toestellen werden door Mitsubishi zelf omgebouwd tot gewapende of ongewapende transporttoestellen, aangedreven door twee 1.075 pk (803 kW) Mitsubishi Kinsei 45 motoren. Dit type werd aangeduid als Mitsubishi G3M1-L.

    Definitielijst

    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.

    Technische gegevens Mitsubishi G3M1

     Type: Mitsubishi G3M1
     Taak:
    Bommenwerper
     Bemanning:
    5
     Spanwijdte:
    25,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    75,00 m2
     Lengte:
    16,45 meter
     Hoogte:
    3,69 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 4.770 kg
    Max. gewicht: 7.642 kg
     Motor:
    2x Mitsubishi Kinsei 3 motor
    910 pk (? kW) elk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 348 km/u
    Kruissnelheid: ? km/u
     Bereik:
    ? km
     Plafond:
    7.480 meter
     Bewapening:
    3x 7,7 mm mitrailleurs (rug en buik)
     Productie:
    34

    Mitsubishi G3M2

    De tweede productieserie, aanvankelijk met een grote en kleine rugkoepel, werd aangeduid als Mitsubishi G3M2 en werd aangedreven door Mitsubishi Kinsei 41 of 42 motoren en een grotere brandstofcapaciteit.[8]

    Mitsubishi G3M2 Model 21
    Productieserie Kinsei 41/42 motoren
    ? van 755
    Mitsubishi G3M2 Model 22
    Productieserie enkele rugkoepel/zijbalkons
    238

    Als Marine Type 96 Aanvalsbommenwerper Model 21 werden door Mitsubishi 343 exemplaren afgeleverd. Buiten Mitsubishi leverde ook Nakajima een hoeveelheid G4M2 toestellen af. Mitsubishi bouwde zelf 343 G3M2 toestellen van het Model 21. Nakajima bouwde 412 Nell's, in de uitvoeringen G3M2 en G3M3.[9]


    eskader G3M2 toestellen Bron: Public Domain (onbekend)

    Er werden nog eens 238 toestellen gebouwd met ťťn rugkoepel en twee zogenaamde glazen balkons, uitstulpsels aan de zijkant voor observatie en als geschut posten. Deze toestellen werden aangeduid als G3M2 Model 22 of Marine Type 96 Aanvalsbommenwerper Model 22.

    Technische gegevens Mitsubishi G3M2

     Type: Mitsubishi G3M2 Model 21
     Taak:
    Bommenwerper
     Bemanning:
    7
     Spanwijdte:
    25,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    75,00 m2
     Lengte:
    16,45 meter
     Hoogte:
    3,68 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 4.965 kg
    Max. gewicht: 8.000 kg
     Motor:
    2x Mitsubishi Kinsei 41 motor
    1.061 pk (791 kW) elk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 375 km/u
    Kruissnelheid: 280 km/u
     Bereik:
    4.400 km
     Plafond:
    9.200 meter
     Bewapening:
    1x 20 mm Type 99 kanon in rugkoepel
    4◊ 7,7 mm Type 92 machinegeweren
    800 kg bommenlast of een torpedo
     Productie:
    ? van 755

    Definitielijst

    kanon
    ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

    Mitsubishi G3M3

    Vanaf 1941 tot 1934 werd door Nakajima een onbekend aantal exemplaren uit een totaal van 412 exemplaren gebouwd met twee sterkere Mitsubishi Zuisei 51 motoren en grotere brandstofcapaciteit. Deze toestellen werden aangeduid als Marine Type 96 Aanvalsbommenwerper Model 23 of Mitsubishi G3M3 Model 23.[10]

    Technische gegevens Mitsubishi G3M3

     Type: Mitsubishi G3M2 Model 21
     Taak:
    Bommenwerper
     Bemanning:
    7
     Spanwijdte:
    25,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    75,00 m2
     Lengte:
    16,45 meter
     Hoogte:
    3,69 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 5.420 kg
    Max. gewicht: 8.000 kg
     Motor:
    2x Mitsubishi Zuisei 51 motor
    1.300 pk (? kW) elk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 415 km/u
    Kruissnelheid: 295 km/u
     Bereik:
    6.230 km
     Plafond:
    10.280 meter
     Bewapening:
    1x 20 mm Type 99 kanon in rugkoepel
    5◊ 7,7 mm Type 92 machinegeweren
    800 kg bommenlast of een torpedo
     Productie:
    ? van 412

    Noten

    1. Stille, 2020, pag. 24
    2. Howe, 1999, pag. 310
    3. Evans, 1979, pag. 308
    4. Lepage, 2020, pag. 297
    5. Lepage, 2020, pag. 297
    6. Bishop, 1998, pag. 392
    7. Bishop, 1998, pag. 392
    8. Bishop, 1998, pag. 392
    9. Stille, 2020, pag. 25
    10. Bishop, 1998, pag. 392

    Definitielijst

    kanon
    ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.