Op ontdekkingsreis naar historische bezienswaardigheden? Download de TracesOfWar-app direct in Google Play of in de Apple App Store.

Inleiding

    Hoewel de door de geallieerden "Mavis" genoemde Kawanishi H6K bij aanvang van de oorlog in de Pacific in december 1941 eigenlijk al was verouderd, was het op dat moment waarschijnlijk ťťn van de beste vliegboten van de Japanse marine. Het was een stevig toestel, dat in staat was om lange afstanden te overbruggen. Het toestel is de gehele oorlog in gebruik geweest, alhoewel aan het eind de meeste alleen nog werden ingezet voor transportdoeleinden. De Mavissen hebben gevlogen bij de volgende eenheden, de 8ste, 14e, 801ste, Toko en Yokohama luchtgroepen


    twee overvliegende H6K toestellen Bron: Public Domain (onbekend)

    Definitielijst

    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.

    Ontwikkeling

    In 1933 werden de specificaties afgegeven voor een verkenner-vliegboot voor de lange afstand ten behoeve van de Japanse marine. Kawanishi maakte twee ontwerpen, een ontwerp met drie motoren (Type R) en ťťn met vier motoren (Type Q). Proefnemingen in windtunnels en waterbakken toonden aan dat geen van beide ontwerpen zou voldoen aan het door de marine vereiste niveau. In 1934 werden uiteindelijk door de marine nieuwe specificaties afgegeven voor een viermotorige vliegboot met ťťn vleugel. Het toestel zou minimaal een bereik moeten hebben van 4633 km en een kruissnelheid van 222 km/u.[1]

    Onder andere op basis van een bezoek aan de Britse Short-fabriek, kwam het ontwerpteam van Kawanishi met Type S, een geheel metalen vliegboot met een enkele vleugel met vier motoren in parasolpositie boven het toestel (zoals de Catalina en de Dornier Do 24).


    Statieportret H6K

    Typenoverzicht

    Kawanishi H6K1
    prototypen 4x Nakajima Hikari 2 motoren
    4
    Kawanishi H6K1 Marine Vliegboot Type 97 Model 1
    prototypen 4x Mitsubishi Kinsei 43 motoren
    3
    Kawanishi H6K2 Model 11
    eerste produktiemodel
    10
    Kawanishi H6K2-L Marine Transport Vliegboot Type 97
    onbewapende transportvariant
    16
    Kawanishi H6K3 Model 21
    transportvliegtuig voor VIP's
    2
    Kawanishi H6K4 Model 22
    produktiemodel 4x Mitsubishi Kinsei 46 motoren
    100-127
    Kawanishi H6K4-L
    transportversie H6K4
    22
    Kawanishi H6K5 Model 23
    produktiemodel 4x Mitsubishi Kinsei 51 of 53 motoren
    36

    Prototypen Kawanishi H6K1

    De eerste vier prototypen kregen gelijk de benaming Kawanishi H6K1. Het eerste toestel vloog in juli 1936 en werd aangedreven door vier Nakajima Hikari 2 motoren. Nadat het toestel uitgebreid was getest, besloot men de overige drie exemplaren uit te gaan rusten met vier sterkere Mitsubishi Kinsei 43 motoren. In januari 1938 nam de Japanse marine deze laatste drie toestellen in dienst als Marine Type 97 Vliegboot Model 1.[2]

    Technische gegevens Kawanishi H6K1

     Type: Kawanishi H6K1
     Taak:
    Vliegboot / Verkenner
     Bemanning:
    9
     Spanwijdte:
    40,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    170,00 m2
     Lengte:
    25,63 meter
     Hoogte:
    6,27 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: ? kg
    Max. Gewicht: ? kg
     Motor:
    4x Nakajima Hikari 2 motoren, elk 840 pk (H6K1)
    4x Mitsubishi Kinsei 43 motoren, elk 1000 pk (model 1)
     Snelheid:
    Max. snelheid: ? km/u
    Kruissnelheid: ? km/u
     Bereik:
    ? km
     Plafond:
    ? meter
     Bewapening:
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (neus)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (rugkoepel)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (staartkoepel)
    1000kg bomlast of twee 800 kg torpedo's
     Productie:
    4

    Definitielijst

    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

    Kawanishi H6K2

    Een vijfde prototype ging fungeren als voorloper voor deze eerste productieversie. Van de tien geproduceerde toestellen uit de H6K2 serie, werden twee exemplaren (het derde en vierde toestel) voor proef uitgerust als transporttoestel. Hiertoe werden de twee van alle militaire objecten ontdaan.[3]

    Technische gegevens Kawanishi H6K2

     Type: Kawanishi H6K2
     Taak:
    Vliegboot / Verkenner
     Bemanning:
    9
     Spanwijdte:
    40,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    170,00 m2
     Lengte:
    25,63 meter
     Hoogte:
    6,27 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 10.340 kg
    Max. Gewicht: 23.000 kg
     Motor:
    4x Mitsubishi Kinsei 43 motoren, elk 1000 pk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 332 km/u
    Kruissnelheid: 222 km/u
     Bereik:
    3.589 km
     Plafond:
    7.600 meter
     Bewapening:
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (neus)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (rugkoepel)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (staartkoepel)
    1000kg bomlast of twee 800 kg torpedo's
     Productie:
    10

    Definitielijst

    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

    Kawanishi H6K2-L en Kawanishi H6K3

    Twee exemplaren van de H6K2 produktieserie, werden in 1939 verbouwd tot transportvliegtuig. Hoewel aanvankelijk aangeduid als H6K3 kregen deze toestellen later de aanduiding H6K2-L. De H6K3 aanduiding werd gegeven aan twee toestellen die nagenoeg gelijk waren maar werden ingericht voor het vervoeren van VIP's. De totale productie van deze transportvariant zou later inclusief de twee omgebouwde toestellen, op 16 komen. Deze toestellen werden in dienst gesteld bij Japan Air Lines en werden zowel voor civiele als militaire transporten gebruikt. Er konden 16 passagiers mee worden vervoerd.[4]


    H6K2-L Bron: Public Domain (onbekend)

    Technische gegevens H6K2-L

     Type: Kawanishi H6K2-L
     Taak:
    Vliegboot / Transportvliegtuig
     Bemanning:
    8 (10-18 passagiers)
     Spanwijdte:
    40,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    170,00 m2
     Lengte:
    25,63 meter
     Hoogte:
    6,27 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: ? kg
    Max. Gewicht: ? kg
     Motor:
    4x Mitsubishi Kinsei 43 motoren, elk 1000 pk
     Snelheid:
    Max. snelheid: ? km/u
    Kruissnelheid: ? km/u
     Bereik:
    ? km
     Plafond:
    ? meter
     Bewapening:
    geen
     Productie:
    16

    Kawanishi H6K4

    De H6K4 werd de grootste productieversie. Van dit Marine Type 97 Vliegboot Model 2-2, werden tussen 1939 en 1942 maar liefst 127 exemplaren gebouwd. Deze versie had een grotere brandstofcapaciteit en gewijzigde bewapeningsopstellingen. De rugkoepel was vervangen door een open positie en er waren aan de zijkant twee zogenaamde "blisters" of balkons aangebracht (vergelijkbaar met de kenmerkende "balkons" bij de Catalina) voorzien van een 7,7 mm mitrailleur. Tevens was in de staartkoepel nu een 20 mm kanon aangebracht. De eerste exemplaren kwamen in augustus 1941 in dienst als Navy Type 97 Vliegboot Model 2-3 en werden aangedreven door vier Mitsubishi Kinsei 46 motoren.


    H6K4 Bron: Public Domain (onbekend)

    Toen de Japanse invasies van Malakka, Singapore, de Filippijnen en Nederlands-IndiŽ aanvingen, waren er 66 H6K4 toestellen in dienst. Naast verkenningsvluchten werd de "Mavis", zoals de geallieerden het toestel ondertussen noemden, ook ingezet als bommenwerper in Nederlands-IndiŽ en boven Rabaul. De verliezen toegebracht door geallieerde jagers waren echter te groot. De oorzaak lag, net als bij de meeste Japanse vliegtuigen, in het gebrek aan bepantsering en zelf dichtende brandstoftanks. Door een wijziging in de Japanse aanduiding voor vliegtuigen werden de Model 2-2 en Model 2-3 exemplaren later aangeduid met Marine Type 97 Vliegboot Model 22.[5]

    Definitielijst

    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
    kanon
    ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.

    Technische gegevens H6K4

     Type: Kawanishi H6K4
     Taak:
    Vliegboot / Verkenner
     Bemanning:
    9
     Spanwijdte:
    40,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    170,00 m2
     Lengte:
    25,63 meter
     Hoogte:
    6,27 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 11.707 kg
    Max. Gewicht: 21.500 kg
     Motor:
    4x Mitsubishi Kinsei 46 motoren, elk 1070 pk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 340 km/u
    Kruissnelheid: 222 km/u
     Bereik:
    4.168 km
     Plafond:
    9.610 meter
     Bewapening:
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (neus)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (open positie op rug)
    2x 7,7 mm type 92 mitrailleur (1 op elk balkon aan de zijkant)
    1x 20 mm Type 99 model 1 kanon (staartkoepel)
    1000kg bomlast of twee 800 kg torpedo's
     Productie:
    100 - 127

    Definitielijst

    kanon
    ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

    Kawanishi H6K4-L

    Toen de meeste H6K toestellen bij de marine werden vervangen door de nieuwere H8K, besloot men de verouderde H6K's in te gaan zetten als transporttoestel. Zoals al eerder aangegeven waren vier toestellen eerder als transportvliegboot (twee H6K2 en H6K3) in dienst.


    H6K4-L Bron: Public Domain (onbekend)

    Allereerst werd een aantal H6K4 en H6K5 toestellen omgebouwd door simpelweg houten banken in de romp te plaatsen. Er bleek echter al snel behoefte aan een goed transportvliegtuig. Uit de H6K4 werd aanvankelijk de H6K2-L ontwikkeld. Deze als Marine Type 97 Transport Vliegboot opererende toestellen hadden geen bewapening en een grotere brandstofcapaciteit en vier Mitsubishi Kinsei 43 motoren. Tussen 1940 en 1942 werden er 16 gebouwd. Met hun lengte van 24,90 meter waren ze iets korter dan hun verkenner tegenhanger. In 1942 werden er nogmaals twee H6K4 toestellen omgebouwd tot transportvliegtuig. Uit de eerdere H6K2-L werd met vier Mitsubishi Kinsei 46 motoren de H6K4-L ontwikkeld. Deze toestellen, waarvan er 20 zijn gebouwd tussen 1942 en 1943, kregen raampjes in de romp en behielden hun staartkoepel zonder boordwapen. Deze in totaal 38 transportvliegtuigen werden niet alle door de Japanse marine gebruikt. Totaal gingen er 18, door de geallieerden "Tillie" genoemde vliegboten naar de Japanse Luchtvaartmaatschappij, Dai Nippon Koku K.K. en bleven de overige 20 voor de marine vliegen. De transportversies hadden meestal een bemanning van acht en konden tien tot achttien passagiers vervoeren.

    Definitielijst

    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.

    Kawanishi H6K5

    Ten tijde van de productie van de H6K4, werd door Kawanishi al naarstig gewerkt aan de opvolger, de H8K. Dit ontwerp was echter zo geavanceerd dat de productie niet snel zou kunnen aanvangen. Hierdoor vond eerst nog een opwaardering plaats van de Mavis met vier Mitsubishi Kinsei 51 motoren als H6K5. Deze serie kwam in dienst als Marine Type 97 Vliegboot Model 23.


    H6K5 Bron: Public Domain (onbekend)

    Technische gegevens Kawanishi H6K5

     Type: Kawanishi H6K5
     Taak:
    Vliegboot / Verkenner
     Bemanning:
    9
     Spanwijdte:
    40,00 meter
     Vleugeloppervlakte:
    170,00 m2
     Lengte:
    25,63 meter
     Hoogte:
    6,27 meter
     Gewicht:
    Leeggewicht: 12.380 kg
    Max. Gewicht: 23.000 kg
     Motor:
    4x Mitsubishi Kinsei 51 motoren, elk 1300 pk
     Snelheid:
    Max. snelheid: 384 km/u
    Kruissnelheid: 259 km/u
     Bereik:
    4.292 km
     Plafond:
    9.560 meter
     Bewapening:
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (neus)
    1x 7,7 mm type 92 mitrailleur (open positie op rug)
    2x 7,7 mm type 92 mitrailleur (1 op elk balkon aan de zijkant)
    1x 20 mm Type 99 model 1 kanon (staartkoepel)
    1000kg bomlast of twee 800 kg torpedo's
     Productie:
    36

    Noten

    1. Klaauw, 1977, pag. 84
    2. Klaauw, 1977, pag. 84
    3. Klaauw, 1977, pag. 84
    4. Klaauw, 1977, pag. 84
    5. Klaauw, 1977, pag. 85

    Definitielijst

    kanon
    ook bekend als Kanone (Du) en Gun (En). Wordt vaak gebruikt om allerlei geschut aan te duiden. Eigenlijk slaat de term op vlakbaan geschut. Wordt gekenmerkt door een langere loop en grotere dracht.
    mitrailleur
    Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.