TracesOfWar heeft uw hulp nodig! Elke euro die u bijdraagt steunt enorm in het voortbestaan van deze website. Ga naar stiwot.nl en doneer!

Inleiding

    De in 1924 in dienst genomen USS Marblehead Nam tijdens de Tweede Wereldoorlog deel aan de strijd rond Nederlands-IndiŽ, eind 1941 en begin 1942. Later opereerde het schip in de Middellandse Zee voordat het voor trainingsdoeleinden werd ingezet. In 1945 werd de USS Marblehead uit dienst genomen en later gesloopt

    Gegevens


    USS Marblehead, 11 oktober 1942, New York Bron: U.S. National Archives 19-N-36901
    Gebouwd door:
    Kiel gelegd:
    Te waterlating:
    In dienst:
    Einde:
    William Cramp & Sons Shipbuilding Company[1],
    Philadelphia
    4 augustus 1920[2]
    9 oktober 1923[3]
    8 september 1924[4]
    1 november 1945[5]
    (uit dienst)
    Bouwnummer : 502[6]




    Indeling:
    Datum in:
    Datum uit:



    8 september 1924
    1 november 1945
    Light Cruiser USS Marblehead (CL-12), US Navy

    Geschiedenis

    De opdracht voor de Marblehead werd op 1 juli 1918 gegeven en op 24 januari 1919 werd de opdracht gegung aan William Cramp & Sons in Philadelphia[7]. De kiel werd gelegd op 4 augustus 1920[8]. Het schip werd op 9 oktober 1923[9] te water gelaten. Op 8 september 1924[10] werd de USS Marblehead (CL-12) in dienst genomen.

    Het 169 meter lange schip had een standaard waterverplaatsing van 7.050 lt en kreeg in vredestijd een bemanning van 429 manschappen en 29 officieren[11]. Oorspronkelijk zou het schip tien stuks 150mm/53 kaliber geschut ontvangen, twee aan elke kant van de romp en acht ingebouwd in de bovenste structuur van het schip, een zogenaamde kazemat opstelling. Al tijdens de bouw werd besloten zowel op het voorschip als op het achterschip een koepel te plaatsen met twee stuks 150mm/53 kaliber geschut in elke koepel. De rest werd in kazemat opstelling in het voorschip en het achterschip in de opbouw aangebracht. De secundaire bewapening bestond uit twee stuks 76mm/50 kaliber luchtafweer geschut. Op het achterschip was de mogelijkheid aangebracht om 224 mijnen mee te voeren en als mijnenlegger te opereren. Twee drie loops en twee twee loops torpedolanceerinstallaties met 530 mm torpedolanceerbuizen complementeerde de bewapening. De drieloops installaties waren aan elke kant van de romp in het bovendek aangebracht, vlak achter de katapult installaties. De dubbelloops installaties waren op een lager dek aangebracht en konden vuren door luiken aan elke kant van de romp te openen[12]. USS Marblehead ontving twee watervliegtuigen.


    USS Marblehead, 15 augustus 1924 Bron: U.S. Naval Historical Center Photograph NH 46638

    Na haar in dienst stelling voer het schip een tour rond de wereld waarbij in 1924 het Engelse Kanaal en de Middellandse Zee werden aangedaan[13]. In 1925 werden AustraliŽ en OceaniŽ bezocht waarna via de Galapagos naar Nicaragua werd opgestoomd. Tijdens de Chinese burgeroorlog werd in 1927 en 1928 de Amerikaanse aanwezigheid in China onderstreept samen met de USS Richmond (CL-9) en de USS Trenton (CL-11)[14]. Tussen augustus 1928 en januari 1933 was de USS Marblehead toegevoegd aan de Atlantic Fleet om van februari 1933 tot januari 1938 onderdeel uit te maken van de Pacific Fleet[15].


    San Diego, 10 januari 1935 Bron: U.S. Naval Historical Center Photograph NH 64611

    In 1939 werd het schip naar de Filippijnen gezonden en opereerde van daaruit in de Zee van Japan en de zeeŽn rond Zuidoost China. In december 1941 bevond de USS Marblehead zich in de omgeving van Borneo. In het kader van de samenwerking tussen de Australische, Nederlandse en Amerikaanse marines, voegde de USS Marblehead zich bij de vloot van ABDACOM ter bescherming van Nederlands-IndiŽ[16].

    Toen de Japanse invasievloot Balikpapan naderde nam het schip samen met Nederlandse schepen deel aan een aanval op deze vloot. Op 4 februari 1942[17] nam het schip deel aan de Slag in de Straat van Makassar. Hierbij werd de Marblehead geraakt door bommenwerpers. Twee bommen troffen haar en een derde sloeg vlak naast het schip in het water waarbij eveneens schade ontstond. Het lukte de bemanning de branden onder controle te houden en het luchtafweer gelukte het verdere aanvallers van zich af te houden. Bij de aanval kwamen 15 bemanningsleden om het leven en raakte 84 manschappen gewond. Na tijdelijke reparaties uitgevoerd in Tjilatjap voer het schip naar Trincomalee in Ceylon voor verdere reparaties. Vervolgens voer de USS Marblehead naar de Brooklyn Navy Yard in New York voor volledige reparaties[18].


    Tjilatjap, Java, schade na de bomaanval op 4 februari 1941 Bron: U.S. Navy Photograph National Archives 80-G-237439

    Nadat de USS Marblehead weer operationeel was, werd het toegevoegd aan de South Atlantic Force, opererend langs Zuid-Amerikaanse kusten. In februari 1944 trok het schip naar de Noord-Atlantische wateren om door te varen naar de Middellandse Zee. In juli 1944 lag het schip in Palermo[19] ter voorbereiding van Operatie Dragoon. Tijdens de landingen in Zuid-Frankrijk gaf het schip vuursteun aan de landende troepen[20].

    Na haar inzet in de Middellandse Zee werd de USS Marblehead teruggetrokken uit operationele operaties en ingezet als opleidingsschip[21]. In 1945 werd het schip in Philadelphia uit de vaart genomen.

    Voor haar inzet tijdens de Tweede Wereldoorlog ontving de USS Marblehead twee campagnesterren[22].

    Definitielijst

    ABDACOM
    Afkorting voor "American, British, Dutch and Australian Command". Dit was de samenvoeging van de strijdkrachten van de Verenigde Staten, Groot BritanniŽ, Nederland en AustraliŽ in het Verre Oosten aan het einde van 1941 met als doel een gebundelde strijd tegen de Japanse invasies. Dit samenwerkend commando werd opgericht op 28 december 1941 en stond onder bevel van de Britse General Archibald Wavell. Het is nooit tot een echte samenwerking gekomen omdat de ondergeschikte bevelhebbers van de verschillende deelnemende naties nooit onder zijn bevel kwamen te staan, maar onder het bevel vanhun eigen legerleiding bleven functioneren. Nadat men de stirjd tegen Japan als verloren moest beschouwen met het verlies van Singapore, Nederlands-IndiŽ en de Filippijnen, werd ABDACOM op 25 februari 1942 weer opgeheven.
    kaliber
    De inwendige diameter van de loop van een stuk geschut, gemeten bij de monding. De lengte van de loop wordt vaak aangegeven in het aantal kalibers. Zo is bv de loop van het kanon 15/24 24 ◊15 cm lang.
    Operatie Dragoon
    Geallieerde amfibische landing op de Franse middellandse zeekust op 15 augustus 1944, met als doel het openen van een tweede front in Frankrijk om de geallieerde opmars te versnellen. Operatie Dragoon werd gebaseerd op de geannuleerde operatie Anvil.

    Technische gegevens


     Naam: USS Marblehead (CL-12)

     Callsign/Registratie:
    NIRR / CL-12

     Bouwer:
    William Cramp & Sons, Philadelphia

     Bouwnummer:
    502

     Type/Klasse:
    Light Cruiser / Omaha-klasse

     Waterverplaatsing:
    7.050 lt (7.160 t) standaard
    9.508 lt (9.661 t) maximaal

     Lengte:
    169,32 meter

     Breedte:
    16,87meter

     Diepgang:
    4,11 meter

     Aandrijving
    12 Wite Forster Boilers
    4 Parsons geschakelde stoomturbines
    4 schachten
    90,000 ihp (67,000 kW)

     Snelheid:
    35 knopen (65 km/u) maximaal

     Bereik:
    19.000 km (bij 10 knopen)

     Bepantsering:
    Boiler en machinekamer: 76 mm
    kolenopslag: 38 mm
    dek: 38 mm

     Bewapening:
    Oorspronkelijk:
    2x2 150 mm/53 kaliber geschut
    7x1 150 mm/53 kaliber geschut
    4x1 76 mm/50 kaliber luchtafweergeschut
    2x3 en 2x2 533 mm torpedolanceerbuizen
    224 zeemijnen (spoedig verwijderd)
    1941:
    2x2 150 mm/53
    6x1 150 mm/53
    7x1 76 mm/50
    2x3 533 mm torpedolanceerbizen
    8x1 12.7 mm luchtafweergeschut
    1945:
    2x2 150 mm/53
    6x1 150 mm/53
    8x1 76 mm/50
    2x3 533 mm torpedolanceerbizen
    3x2 40 mm Bofors geschut
    12x1 20 mm Oerlikon geschut

     Bemanning
    458 (vredestijd)

    Definitielijst

    kaliber
    De inwendige diameter van de loop van een stuk geschut, gemeten bij de monding. De lengte van de loop wordt vaak aangegeven in het aantal kalibers. Zo is bv de loop van het kanon 15/24 24 ◊15 cm lang.

    Commanding Officers

    Chauncey Shackford[23]
    Captain
    8 september 1924
    16 december 1925
    William Siebel Miller
    Captain
    16 december 1925
    ?
    Harry Kimball Cage
    Captain
    11 oktober 1927
    1 juni 1929
    Ralph A. Koch
    Captain
    1 juni 1929
    29 december 1930
    William Rea Furlong
    Captain
    29 december 1930
    ?
    Charles Washburn Crosse
    Captain
    ?
    1936
    Worrall Reed Carter
    Captain
    ?
    1938
    Arthur Granville Robinson
    Captain
    1941
    ?
    George Patton Kraker
    Captain
    1944
    ?

    Noten

    1. Johnson, 1969, pag. 230
    2. Johnson, 1969, pag. 230
    3. Johnson, 1969, pag. 230
    4. Cramp Shipbuilding, Philadelphia PA / Ship Building History
    5. Johnson, 1969, pag. 231
    6. Cramp Shipbuilding, Philadelphia PA / Ship Building History
    7. Johnson, 1969, pag. 230
    8. US Naval Department, 1935. pag 24Ė31
    9. Johnson, 1969, pag. 230
    10. Johnson, 1969, pag. 230
    11. USS Marblehead (CL-12) / Wikipedia
    12. USS Marblehead (CL-12) / Wikipedia
    13. Marblehead III (CL-12) 1924-1945 / Naval History and Heritage Command
    14. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    15. Marblehead III (CL-12) 1924-1945 / Naval History and Heritage Command
    16. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    17. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    18. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    19. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    20. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    21. Omaha class cruisers (1920) / Naval Encyclopedia
    22. Johnson, 1969, pag. 230
    23. Marblehead III (CL-12) 1924-1945 / Naval History and Heritage Command