TracesOfWar heeft uw hulp nodig! Elke euro die u bijdraagt steunt enorm in het voortbestaan van deze website. Ga naar stiwot.nl en doneer!

Inleiding

    Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, waren de vijf slagschepen van de King George V klasse nog in hun afbouwfase. In de jaren 1940 tot 1942 werden de schepen in dienst genomen en waren daarmee de modernste Britse oorlogsschepen in de beginjaren van de oorlog. Alle schepen werden ingezet tijdens de strijd in de Tweede Wereldoorlog. Alleen HMS Prince of Wales ging hierbij verloren. HMS King George V, HMS Howe, HMS Duke of York en HMS Anson overleefden de oorlog en werden eind jaren 1950 gesloopt.


    HMS Duke of York Bron: Public Domain (onbekend)

    Schepen in de klasse

    Naam:
    Gegevens:
    HMS Duke of York (17)



    5 mei 1937[1]: kiellegging
    28 februari 1940[2]: tewatergelaten
    4 november 1941[3]: in dienst gesteld
    18 mei 1957[4]: gesloopt
    HMS Howe (32)
    1 juni 1937[5]: kiellegging
    9 april 1940[6]: tewatergelaten
    29 augustus 1942[7]: in dienst gesteld
    27 mei 1958[8]: gesloopt
    HMS King George V (41)
    1 januari 1937[9]: kiellegging
    21 februari 1939[10]: tewatergelaten
    2 december 1940[11]: in dienst gesteld
    1957[12]: gesloopt
    HMS Prince of Wales (53)
    1 januari 1937[13]: kiellegging
    3 mei 1939[14]: tewatergelaten
    31 maart 1941[15]: in dienst gesteld
    10 december 1941[16]: gezonken na bombardement
    HMS Anson (79)
    20 juli 1937[17]: kiellegging
    24 februari 1940[18]: tewatergelaten
    22 juni 1942[19]: in dienst gesteld
    17 december 1957[20]: gesloopt

    Geschiedenis

    Het in 1922 afgesloten Washington Naval Treaty, had tot gevolg dat de Royal Navy sinds de afloop van de Eerste Wereldoorlog tot eind jaren 1920 slechts twee Nelson-klasse slagschepen had laten bouwen. In 1928 werd besloten te komen tot het ontwerp van een nieuw klasse slagschepen waarvan de bouw voor 1931 werd voorgenomen[21]. In de jaren die volgden, werd het ontwerp diverse malen aangepast. In 1931 liep het Washington Naval Treaty af en werd in Londen in 1930 een First London Naval Treaty vastgesteld. Hierin was vastgelegd tot 1937 geen grote oorlogsschepen te bouwen. Anticiperend hierop waren de Britten wel begonnen aan het ontwerpen van de nieuwe klasse. Als grootte werd gekozen voor het maximum dat in het nieuwe verdrag was vastgelegd, 35.000 ton waterverplaatsing. Qua hoofgeschut werd uit de mogelijkheden voor 356 mm (14 inch), 381 mm (15 inch) of 406 mm (16 inch) aanvankelijk gekozen voor 381 mm[22]. Bij herziening van het ontwerp in 1935 werd gekozen voor 356 mm omdat in de Internationale onderhandelingen voor een nieuwe verdrag dit het meest haalbare bleek. Bij het Second London Naval Treaty werd deze 14 inch (356mm) ook als standaard limiet voor hoofdgeschut vastgesteld[23].

    Het ontwerp was traditioneel voor Britse marineschepen. Een lang voordek met twee geschutskoepels met hoofdgeschut en een korter achterdek met ťťn geschutskoepel met hoofdgeschut. Tussen het voordek en het achterdek was de bovenbouw gesitueerd met daarbij het secundair- en luchtafweergeschut. Voor de bescherming van het schip was op basis van de ervaringen uit de Eerste Wereldoorlog en proefnemingen daarna, gekozen voor een relatief zware bepantsering, waarbij extra aandacht was gegeven aan de munitie magazijnen[24]. Bij de constructie van de machinekamer was rekening gehouden met gevechtsschade. De motoren en boilers waren zodanig opgesteld dat indien een combinatie door schade uitviel, andere combinaties niet bedreigd werden[25].

    Voor de hoofdbewapening was gekozen voor het BL 14-inch Mk VII geschut (355,60 mm). Op het voor- en achterschip werd een koepel gesitueerd met elk vier stuks van dit geschut[26]. Achter de voorste koepel, op een verhoging werd op het voorschip een tweede koepel gesitueerd met twee stuks geschut. Als secundaire bewapening was gekozen voor het QF 133mm Mk. 1 DP geschut. De schepen kregen er 16 in acht koepels van twee stuks, vier aan elke zijde van de bovenbouw. Dit geschut had een maximale elevatie van 70 graden. Het luchtafweergeschut ten slotte had bij ontwerp 12,7 mm geschut in vierlingopstellingen toegewezen gekregen. In 1939 werd dit echter al gewijzigd in twee QF Mk. VI 40 mm pom-pom opstellingen. In de loop van de Tweede Wereldoorlog werden bij de diverse schepen aanvullend luchtafweer toegevoegd waardoor hierin de schepen gingen verschillen. Dit kon oplopen tot 64x QF 40 mm Mk VIII luchtafweer, 10x 40 mm Bofors geschut en 36x 20 mm Oerlikon geschut.

    De aandrijving van het schip was verdeeld over vier turbinekamers en vier boilerkamers. Deze kamers vormden acht compartimenten waarbij telkens een turbine en boiler met elkaar gekoppeld waren[27]. De machinerie was ontworpen om maximaal 125.000 shp te kunnen leveren[28].

    Bij het toepassen van de bepantsering was lering getrokken uit de ervaringen opgedaan tijdens de Eerste Wereldoorlog en experimenten tussen de beide wereldoorlogen[29]. De pantsergordel en het dek, kregen een bepantsering van respectievelijk 373 mm en 124-149 mm[30]. Het hoofdgeschut had aan de voorzijde een bepantsering van 324 mm, aan de zijkanten 174-225 mm en het dak was 149 mm dik. Beneden de waterlijn was een Side Protection System (SPS) aangebracht bestaande uit twee omhullende compartimenten en een binnen compartiment. De omhullende compartimenten waren met lucht gevuld terwijl het binnenste compartiment met vloeistof was gevuld. De met lucht gevulde ruimten waren bedoeld om de explosie van een torpedo op te vangen terwijl de met vloeistof gevulde ruimte tot doel had het eventueel opvangen van metaalfragmenten van de torpedo.

    Van de vijf schepen in deze klasse, werd alleen HMS Prince of Wales tijdens de Tweede Wereldoorlog tot zinken gebracht en wel op 10 december 1941 in de Zuid-Chinese Zee. De overige schepen overleefden de oorlog en werden in 1958 en 1959 gesloopt.

    Definitielijst

    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    torpedo
    Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

    Technische gegevens

    Technische gegevens bij bouw:


     Klasse: King George V-klasse

     Aantal in klasse:
    5

     Land:
    Groot-BrittanniŽ

     Type:
    Slagschepen

     Waterverplaatsing:
    36.727 BRT standaard
    42.046 BRT volledig beladen

     Lengte:
    227,07 meter

     Breedte:
    31,39 meter

     Diepgang:
    8,48 meter

     Aandrijving:
    4 schachten Parsons geschakelde turbines
    8 admiralty 3-drum boilers
    Vermogen: 110000 shp

     Snelheid:
    28,5 knopen

     Bepantsering:
    Pantsergordel 381 - 114 mm
    Barbettes 330 - 279 mm
    Torens 330 - 152 mm

     Bewapening:
    10x 14"/45 (355 mm) Mk VII (2x4, 1x2)
    16x 5.25"/50 (133 mm) QF Mk I (8x2)
    32x 2 pdr pompom (4x8)
    2 vliegtuigen

     Bemanning:
    1422

    Noten

    1. Konstam, 2020, pag. 19
    2. Konstam, 2020, pag. 7
    3. Konstam, 2020, pag. 7
    4. Garzke, 1980, pag. 222
    5. Konstam, 2020, pag. 19
    6. Konstam, 2020, pag. 7
    7. Konstam, 2020, pag. 8
    8. HMS Howe (32) / Wikipedia (Eng)
    9. Konstam, 2020, pag. 19
    10. Konstam, 2020, pag. 7
    11. Konstam, 2020, pag. 7
    12. Konstam, 2020, pag. 19
    13. Konstam, 2020, pag. 19
    14. Konstam, 2020, pag. 7
    15. Konstam, 2020, pag. 7
    16. Konstam, 2020, pag. 7
    17. Konstam, 2020, pag. 19
    18. Konstam, 2020, pag. 7
    19. Konstam, 2020, pag. 8
    20. Garzke, 1980, pag. 223
    21. Brown, 2006, pag 25
    22. Brown, 2006, pag 25
    23. Raven, 1976, pag. 275
    24. Raven, 1976, pag. 415
    25. Brown, 2006, pag 164
    26. Garzke & Dulin, 1980, pag 176
    27. Brown, 2006, pag 165
    28. Dumas, 1979, pag. 14
    29. Raven & Roberts, 1979, pag. 263
    30. Raven & Roberts, 1979, pag. 154 en 284

    Gerelateerde bezienswaardigheden