TracesOfWar heeft uw hulp nodig! Elke euro die u bijdraagt steunt enorm in het voortbestaan van deze website. Ga naar stiwot.nl en doneer!

Inleiding

    Met het ontwerp van de Hr. Ms. O 16 begon voor de afdeling Scheepsbouw van het Nederlandse Ministerie van Marine een nieuw tijdperk. Hoewel het schip bedoeld was als verdere ontwikkeling van de schepen van het type K XVIII, werd het toch een heel nieuw ontwerp. Het schip werd in 1936 in dienst genomen. Op 15 december 1941 liep het schip op een mijn en zonk.


    Bron: Ministerie van Defensie / Wikipedia

    Gegevens

    Gebouwd door:
    Kiel gelegd:
    Te waterlating:
    In dienst:
    Einde:
    Kon. Mij. de Schelde
    Vlissingen
    28 december 1933
    27 januari 1936
    26 oktober 1936
    15 december 1941
    (gezonken)
    Bouwnummer : 200





    Geschiedenis

    De Hr. Ms. O 16 werd het eerste ontwerp van de pas in dienst van het ministerie getreden ir. G. de Rooy[1] en werd samengesteld met behulp van een nieuwe lastechniek. Deze techniek stelde de bouwers in staat om onderzeeboten te construeren die in staat waren om een veel grotere druk te weerstaan. Andere verbeteringen die werden aangebracht waren een modernere inrichting en grotere manoeuvreerbaarheid[2].

    Met de nieuwe technieken zouden vanaf dit moment de Nederlandse onderzeeboten een topkwaliteit bezitten die tijdens de Tweede Wereldoorlog van pas zou komen. Daarnaast werden de schepen een stuk groter dan hun voorgangers, wat de zeewaardigheid en de inzetbaarheid alleen maar ten goede kwam. De Hr. Ms. O 16 was tevens de eerste onderzeeboot ter wereld die zou worden voorzien van een snorkel systeem, waardoor ook onder water de dieselmotoren konden worden gebruikt.


    O 16 aan de afbouwkade in Vlissingen Bron: Wilco Vermeer collection

    De Hr. Ms. O 16 kwam op 26 oktober 1936 in dienst bij de Koninklijke Marine. Haar eerste operationele taak volgde al in april 1937, toen het schip tijdens de Spaanse Burgeroorlog voor konvooidienst naar Gibraltar werd gestuurd[3]. In 1939 vertrok het schip naar Nederlands-IndiŽ waar het op 4 januari 1940 in aanvaring kwam met de torpedobootjager Hr. Ms. Witte de With. De onderzeeboot bleef onbeschadigd, terwijl de Hr. Ms. Witte de With slechts lichte averij opliep[4]. Bij het uitbreken van de oorlog in Nederland op 10 mei 1940 deed de Hr. Ms. O 16 escortedienst tussen IndiŽ en Zuid Afrika waarin het samen optrok met de Hr. Ms. K VII.

    In november 1941 werden de beide schepen ter beschikking gesteld aan de Britse marine om deze bij te staan bij een eventuele Japanse aanval op Malakka en Singapore[5]. Op 1 december werd de gehele Nederlandse 1e Onderzeeboot Divisie onder Brits bevel geplaatst en kregen ze als thuisbasis Singapore. De Nederlandse onderzeeboten kregen de taak te patrouilleren in de Zuid-Chinese Zee. Bij het uitbreken van de vijandelijkheden op 8 december, kwam de Hr. Ms. O 16 gelijk in actie. In de daaropvolgende dagen maakte de Hr. Ms. O 16 diverse slachtoffers: drie transportschepen werden tot zinken gebracht en twee beschadigd. Tijdens een patrouille op 15 december 1941 kwam het schip tijdens de terugtocht naar Singapore in de golf van Siam terecht in een mijnenveld en liep op een mijn. Slechts ťťn bemanningslid overleefde het ongeval[6].

    Het wrak van de Hr. Ms. O 16 werd bij toeval door een visserschip ontdekt en in oktober 1995 herkend als de Hr. Ms. O 16[7].

    Definitielijst

    Divisie
    Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
    Siam
    Benaming van Thailand.
    torpedobootjager
    (Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

    Technische gegevens


     Naam: Hr. Ms. O 16

     Callsign/Registratie:
    O 16

     Bouwer:
    Kon. Mij. de Schelde

     Bouwnummer:
    200

     Type/Klasse:
    Onderzeeboot / geen

     Waterverplaatsing:
    1.194 ton bovenwater
    984 ton onderwater

     Lengte:
    76,53 meter

     Breedte:
    6,55 meter

     Diepgang:
    3,97 meter

     Aandrijving:
    2- 8 cylinder M.A.N.dieselmotoren
    1600 pk, Electro: 460 pk

     Snelheid:
    18 knopen (33,34 km/u) bovenwater
    9 knopen (16,67 km/u) onderwater

     Bereik:
    19.000 km (bij 12 knopen) bovenwater
    48 km (bij 8,5 knopen) onderwater

     Duikdiepte:
    80 meter

     Bewapening:
    4x 533 mm torpedolanceerbuizen boeg
    2x 533 mm torpedolanceerbuizen hek
    2x 533 mm torpedolanceerbuizen midscheeps
    1x Bofors 80 mm dek geschut
    2x Vickers 40 mm luchtafweer machinegeweren

     Bemanning
    36-42

    Bevelhebbers

    Christiaan Jan Willem van Waning
    ?
    1937
    ?
    Louis Jan Jarman
    Luitenant ter Zee 1e Klasse
    29 juli 1939
    24 maart 1941
    Antonie Jacobus Bussemaker[8]
    Luitenant ter Zee 1e Klasse
    20 september 1941
    15 december 1941

    Noten

    1. Royen, 1997, pag. 17
    2. Royen, 1997, pag. 17
    3. Mark, 1997, pag. 83
    4. Bezemer, 1964
    5. Bezemer, 1964, pag. 166-170
    6. Mark, 1997, pag. 83
    7. Mark, 1997, pag. 83
    8. Bezemer, 1964

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    28-03-2014
    Laatst gewijzigd:
    19-03-2021
    Feedback?
    Stuur het in!

    Gerelateerde boeken