TracesOfWar heeft uw hulp nodig! Elke euro die u bijdraagt steunt enorm in het voortbestaan van deze website. Ga naar stiwot.nl en doneer!

Inleiding

De oorspronkelijk als sleepboot gebouwde mijnenveger Hr. Ms. M 1, werd direct na de Eerste Wereldoorlog in dienst gesteld en bleef in dienst tot aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Duitse Kriegsmarine nam het schip tijdens de bezetting in gebruik als reddings-hospitaalschip en bergingsschip. Na de Tweede Wereldoorlog kwam het schip als sleepboot weer in dienst bij de Nederlandse Koninklijke Marine tot het in 1949 tijdens een storm zonk.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Gegevens


M 1 bij IJmuiden Bron: NIMH
Gebouwd door:
Kiel gelegd:
Te waterlating:
Aflevering:
Einde:
Van der Kuy & van der Ree,
Rotterdam
15 oktober 1915
20 december 1916
31 oktober 191823  december 1949
(gezonken)
Bouwnummer : ?





Indeling:
Datum in:
Datum uit:
Gegevens:



s.s. Marie 1, Bureau Wijsmuller

31 oktober 1918
Hr. Ms. Mijnenveger 1, Koninklijke Marine



Hr. Ms. M 1, Koninklijke Marine

19401941 LAZ 46, Kriegsmarine

1941
ZRD 5, Zeereddingsdienst

1941
BS X, Kriegsmarine

mei 1945
23 december 1949Hr. Ms. RS 21, Koninklijke Marine

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Geschiedenis

De Mijnenveger 1 was een mijnenveger van de zogenaamde M-klasse (1918), een groep van vier tot mijnenveger omgebouwde sleepboten van de firma Bureau Wijsmuller. De Mijnenveger 1 werd door de scheepswerf Van der Kuy van der Ree in Rotterdam gebouwd als sleepboot s.s. Marie 1. In 1918 werd het schip aangekocht door de Koninklijke Marine en op de Rijkswerf Willemsoord verbouwd tot mijnenveger en op 31 oktober 1918 in dienst gesteld als Hr. Ms. Mijnenveger 1. Enige tijd later werd de naam gewijzigd tot Hr. Ms. M 1. Het schip was de eerste mijnenveger die in dienst werd genomen door de Koninklijke Marine.


De Hr. Ms. M 1 in actie Bron: Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr 39917

De M 1 en de overige drie tot mijnenveger omgebouwde schepen werden allen ingedeeld bij de 2e Divisie Mijnenvegers en gestationeerd in IJmuiden. Toen Duitsland op 10 mei 1940 Nederland binnenviel had het schip problemen met de motoren en kon niet uitvaren. Hierdoor kon het schip later niet uitwijken naar Groot-Brittannië. Op 14 mei 1940 werd het schip in de Visserhaven te IJmuiden door de bemanning tot zinken gebracht.

Het schip werd op 27 juli 1940 gelicht door de Duitse bezetter en als LAZ 46 in gebruik genomen bij het Lazerett Verband van de Kriegsmarine. In 1941 ging het over naar de Nederlandse Zeereddingsdienst als ZRD 5. Toen de Zeereddingsdienst werd omgevormd tot het Bergungsschiffe Verband van de Kriegsmarine, ontving het schip de naam BS X.

Het schip werd ongeschonden teruggevonden in mei 1945 en als sleepboot Hr. Ms. RS 21 in dienst gesteld bij de Koninklijke Marine. Op 23 september 1949 zonk het schip nabij Borkum tijdens een storm.

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Technische gegevens

Naam: s.s. Marie I
Hr. Ms. Mijnenveger 1
Hr. Ms.  M 1
LAZ 46
ZRD 5
BS X
Hr. Ms. RS 21
Bouwer:
Van der Kuy & van der Ree, Overschie (Rotterdam)
Bouwnummer:
?
Naamsein/Registratie:
?
Type/Klasse:
Sleepboot - Mijnenveger / M-klasse (1918)
Waterverplaatsing:
238 ton
Lengte:
30,50 meter
Breedte:
6,95 meter
Diepgang:
2,80 meter
Aandrijving:
500 shp
1 cylindrische boiler
1 drievoudige expansie stoommachine
1 schacht
Snelheid:
9,5 knopen (16,7 km/u)
Bereik:
? km bij ? knopen (? km/u)
Bewapening (bij bouw):
1x 12,7 mm machinegeweer
Bemanning
16

Commandanten

Luitenant-ter-Zee 2e Klasse P.A. Willemsen
juli 1919
Luitenant-ter-Zee 1e Klasse E.M.J. Chevalier
?
Luitenant-ter-Zee 2e Klasse Jacobus Johannes Logger
1 januari 1922 - 1 juni 1922
Luitenant-ter-Zee 2e Klasse Anton Bussemaker
15 september 1926 - 2 november 1926
Luitenant ter zee der 2e klasse Theodoor Marie Bedeaux
mei 1940

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
29-08-2025
Feedback?
Stuur het in!

Gerelateerde boeken

De tegenaanval
Schepen van de Koninklijke Marine in W.O. II