TracesOfWar heeft jouw hulp nodig! Wij missen foto's van belangrijke bezienswaardigheden in Nederland, BelgiŽ, Frankrijk en Duitsland. Stuur uw foto's in naar input@tracesofwar.com en wordt gepubliceerd!

De tempel met de chrysanten

Titel:De tempel met de chrysanten - Krijgsgevangene in Tokyo
Schrijver:Wal, I. van der
Uitgever:Walburgpers
Uitgebracht:2021
Pagina's:187
Taal:Nederlands
ISBN:9789462496798
Omschrijving:

De levens van Nederlanders in Nederlands-IndiŽ tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn een ondergewaardeerd en onderbelicht onderwerp. Hooguit bekend zijn de verhalen over het leven in de Japanse kampen en alle bijbehorende gruwelijkheden: het gedwongen werken in de kampen of aan een spoorlijn. Onbekend is echter het feit dat er Nederlanders, hele gezinnen, naar Japan werden overgebracht om daar tewerk te worden gesteld.

ĎDe tempel met de chrysantení vertelt het verhaal van vijf Nederlandse gezinnen in Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werden vastgehouden en verzorgd in geÔsoleerde omstandigheden in Tokyo en op het platteland in de buurt van Nagoya. Ineke van der Wal heeft haar familiegeschiedenis onderzocht Ė een van de gezinnen was die van haar grootouders. Met hulp van brieven, fotoís en andere documenten heeft ze het gehele verhaal van haar familie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-IndiŽ en Japan gereconstrueerd en beschreven.

Beb, de hoofdpersoon in dit boek, is de oma van de schrijfster. Beb schrijft in de oorlogsjaren een drieŽntwintigtal brieven naar familie in Nederland. Deze brieven vormen de ruggengraat van dit boek. Ze zijn aangevuld met informatie uit een dagboek van een medegevangene en met informatie uit gesprekken met mensen uit deze bijzondere groep gevangenen.

Wim, de echtgenoot van Beb en dus de opa van de schrijfster, is werkzaam als ingenieur in de telecom en wordt daarom tewerkgesteld bij de Japanse firma Sumitomo voor de Japanse oorlogsindustrie. Uiteindelijk, in 1944, wordt hij ziek en komt hij te overlijden. Hij wordt vrij snel daarna gecremeerd. De families leven geÔsoleerd. Zij hebben weinig last van de Japanse wreedheden zoals die elders in de Oost op grote schaal werden toegepast. Maar ook al werden ze beter behandeld dan anderen elders, het isolement viel hen zwaar.

Bijzonder is het om te lezen hoe hecht deze kleine gemeenschap is, alles samen doet en de oorlog weet te overleven. Echter, na de oorlog volgt een zware periode. Men is nog in het voormalig Nederlands-IndiŽ tijdens de gewelddadige Bersiapperiode en daarna. In Nederland is er dan weinig tot geen geen gerichte aandacht voor de situatie in de voormalige kolonie. Alleen de wederopbouw in Nederland telt. Dat zie je vandaag de dag nog steeds terug: 5 mei is dť bevrijdingsdag, 15 augustus, de datum van de Japanse capitulatie in de Pacific, wordt hier niet of nauwelijks gevierd, dan wel voorzien van aandacht.

Het boek is van een klein, prettig leesbaar formaat, A5, en bevat behalve een voorwoord ook een nawoord, een uitgebreide bronnenlijst en tot slot een lijstje met verantwoording van de illustraties. Het is een uitgave van beperkte omvang over een belangrijk maar vrijwel vergeten en onderbelicht onderwerp. Juist door de eenvoud en soberheid van de publicatie, zowel wat betreft de tekst als de illustraties, vormt het een even prachtig als krachtig papieren monument(je) dat je niet snel weglegt en vlot uitleest. Kortom: een aanrader voor wie meer wil weten over deze onbekende geschiedenis.

Beoordeling: Uitstekend

Informatie

Artikel door:
Wijnand de Gelder
Geplaatst op:
18-12-2021
Feedback?
Stuur het in!

Afbeeldingen