TracesOfWar heeft jouw hulp nodig! Wij missen foto's van belangrijke bezienswaardigheden in Nederland, BelgiŽ, Frankrijk en Duitsland. Stuur uw foto's in naar input@tracesofwar.com en wordt gepubliceerd!

Inleiding

    Het derde type Duitse Spoorweggeschut (WH) binnen het "Sofort-Programm" zou uitgerust worden met een 21 cm geschut. De wagons waren echter eerder klaar dan dat it nieuwe geschut in gebruik kon worden genomen. Er werd gekozen voor de 20,3 cm Schnelladekanone C/34 van de Kriegsmarine


    20,3 cm Kanone (E) op Vögele draaischijf Bron: Public Domain (onbekend)

    Definitielijst

    Kriegsmarine
    Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

    Geschiedenis

    Het derde geschut ontworpen binnen het "Sofort-Programm" zou een spoorweggeschut worden gebaseerd op 21 cm geschut. De hiervoor verbouwde 2x4-assige spoorwegwagons waren echter zo snel klaar dat besloten werd deze uit te rusten met het Kriegsmarine 20.3 cm SK C/34 geschut[1]. Dit geschut was bedoeld voor kruisers uit de Admiral Hipper-klasse, waarvan er uiteindelijk minder werden gebouwd dan waarvoor geschut was ontwikkeld. Acht stuks van dit geschut werden voor dit doel aangewend[2].

    Voor het ontwerp van dit spoorweggeschut was gebruik gemaakt van het ontwerp uit de Eerste Wereldoorlog voor de 21 cm SK "Peter Adalbert"[3]. Dit ontwerp werd aangepast voor het kleinere geschut en een munitiekraan werd toegevoegd. In tegenstelling tot de 15 cm Kanone (E) en de 17 cm Kanone (E), kon dit geschut niet draaien op het eigen chassis. Er was een kleine ruimte voor lichte horizontale verplaatsing, maar de hoeveelheid is niet duidelijk. Om toch een grotere horizontale draaiing te verkrijgen werd door VŲgele een 360 graden, te demonteren, draaischijf geproduceerd[4]. Deze kon ter plaatse worden opgebouwd en hiermee kon het geschut een horizontaal bereik van 360 graden bereiken. Deze draaischijf kon een geschut van 300 ton dragen en werd derhalve voor bijna alle groter Duits spoorweggeschut aangewend. Nadeel van dit geschut was dat het alleen geladen kon worden bij een verticale stand van 0 graden. Hierdoor moest het na ieder schot opnieuw vlak worden gedraaid. Tussen 1941 en 1942 werden acht stuks van dit geschut geleverd. Uit historische gegevens kan worden afgeleid dat dit geschut korte afstanden over wegen kon worden getransporteerd door gebruikt e maken van twee zes-assige Culemeyer-Strassenfahrzeug trailers[5].

    Tijdens het gebruik van dit spoorweggeschut liep de Wehrmacht regelmatig tegen problemen aan. Het afwijkende kaliber was Kriegsmarine en de Wehrmacht had standaard geen granaten voor dit kaliber in haar voorraden. Er werd dan ook aanvankelijk aan Krupp verzocht het geschut geschikt te maken voor het afvuren van standaard Wehrmacht 21 cm granaten. Dit bleek echter een veel te dure oplossing. Om niet te veel druk op logistieke structuren van de Wehrmacht te leggen, werd al snel besloten dit geschut in vaste opstelling nabij Kriegsmarine kustgeschut in te zetten[6].

    On juli 1942 werden de eerste twee gereed gekomen stukken ingedeeld bij Eisenbahn-Artillerie-Batterie 687[7]. Zij werden hun hele loopbaan ingezet bij het kustgeschut in Lissewege, BelgiŽ. Deze batterij zou later worden hervormd tot 4. Batterie, Heeres-KŁstenartillerie-Regiment 1240[8]. Vier stuks van het geschut werden toegewezen aan Eisenbahn-Artillerie-Batterie 532[9], die deze stationeerden in Paimpol, Bretagne en zou later worden omgevormd tot Heeres-KŁsten-Artillerie-Batterie 1272[10]. De derde eenheid die wed uitgerust met dit geschut was Eisenbahn-Artillerie-Batterie 685[11], welke eveneens twee stuks ontving. Deze eenheid werd later omgevormd tot 3. Batterie, Heeres-KŁsten-Artillerie-Regiment 1262[12] en werd in juni 1944 te Auderville-Laye, Cotentin[13], buiten gevecht gesteld door Amerikaanse troepen


    Een 20,3 cm Kanone (E) Bron: Public Domain (onbekend)

    De Wehrmacht bestelde ondertussen vervangend 21 cm geschut om de 20,3 cm lopen te vervangen. Er waren slechts vier nieuwe bij Krupp gebouwd, voordat al zes stuks van dit geschut in NormandiŽ in Geallieerde handen waren gevallen[14]. De wagennummers voor dit geschut waren DR 919 173 P t/m DR 919 180 P.

    Definitielijst

    Artillerie
    Verzamelnaam voor krijgswerktuigen waarmee men projectielen afschiet. De moderne term artillerie duidt in het algemeen geschut aan, waarvan de schootsafstanden en kalibers boven bepaalde grenzen vallen. Met artillerie duidt men ook een legeronderdeel aan dat zich voornamelijk van geschut bedient.
    Eerste Wereldoorlog
    Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
    kaliber
    De inwendige diameter van de loop van een stuk geschut, gemeten bij de monding. De lengte van de loop wordt vaak aangegeven in het aantal kalibers. Zo is bv de loop van het kanon 15/24 24 ◊15 cm lang.
    Kriegsmarine
    Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
    Regiment
    Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van ťťn wapensoort.

    Technische gegevens


     Naam: 20,3 cm Kanone (Eisenbahn)

     Bouwer:
    Krupp, Essen

     Type:
    Spoorweggeschut

     Totale lengte:
    19,45 meter

     Totaalgewicht:
    86.000 kg

     Looplengte:
    11,59 meter

     Kaliber:
    20,30 centimeter

     Gewicht granaten:
    122 - 124 kg

     Vuursnelheid:
    1 schot per 2 minuten

     Mondingssnelheid:
    925 meter per seconde

     Verticaal bereik:
    +10 - +47 graden

     Horizontaal bereik:
    14 graden (op wagon, bronnen onduidelijk)
    360 graden (op VŲgele) draaischijf

     Vuurbereik:
    37.000 meter

     Produktie:
    1940 - 1942

     Aantal:
    8

    Noten

    1. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    2. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    3. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    4. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    5. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    6. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    7. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    8. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    9. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    10. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    11. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    12. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    13. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)
    14. 20,3 cm K (E) / Wikipedia (Eng)

    Definitielijst

    Kaliber
    De inwendige diameter van de loop van een stuk geschut, gemeten bij de monding. De lengte van de loop wordt vaak aangegeven in het aantal kalibers. Zo is bv de loop van het kanon 15/24 24 ◊15 cm lang.

    Informatie

    Artikel door:
    Wilco Vermeer
    Geplaatst op:
    11-12-2020
    Laatst gewijzigd:
    13-12-2020
    Feedback?
    Stuur het in!