Op ontdekkingsreis naar historische bezienswaardigheden? Download de TracesOfWar-app direct in Google Play of in de Apple App Store.

Inleiding

De in 1939 in dienst gekomen Noorse Torpedobootjager Odin redde op 8 april 1940 opvarenden en militairen van het Duitse troepentransportschip d.s. Rio de Janeiro (1914) en had hiermee een troef in handen om de op handen zijnde invasie van Noorwegen vroegtijdig te ontdekken. Dit werd echter nagelaten. Vanaf 11 april 1940 kwam het schip in Duitse handen en diende als Torpedoboot Panther (1940) tot het in 1945 weer in handen kwam van de Noorse marine die het wederom als torpedobootjager Odin in dienst nam. In 1948 werd het schip geclassificeerd als fregat en in 1959 gesloopt.

Definitielijst

invasie
Gewapende inval.
Torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Gegevens


Odin in 1939 Bron: Public Domain (onbekend)
Gebouwd door:
Kiel gelegd:
Te waterlating:
Aflevering:
Einde:
Marinens hovedverft, Karljohansvern, Horten
?
24 januari 1939
17 november 1939
1959
(verkocht voor sloop)
Bouwnummer : 126





Indeling:
Datum in:
Datum uit:
Gegevens:

17 november 1939
11 april 1940
KS Odin (1939), 2. Marinedistrikt, SjŲforsvaret

11 april 1940
mei 1945
Torpedoboot Panther (1940), 7. Torpedobootsflottille, Kriegsmarine

mei 1945
1959
KNM Odin (F302), SjŲforsvaret

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.

Geschiedenis Odin

De Torpedobootjager Odin was het vierde schip uit de Sleipner-klasse (1936). De kiel voor het schip werd in 1938 gelegd als bouwnummer 126 aan de marinewerf Marinens Hovedverft, Karljohansvern in Horten. Op 24 januari 1939 werd het schip te water gelaten en op 17 november 1939 afgeleverd. Na aflevering werd het ingedeeld bij het 2. Marinedistrikt.

Het 735 ton metende schip had een lengte van 74,30 meter en werd aangedreven door twee De Laval stoomturbines. Hiermee kon een topsnelheid van 32 knopen (59,26 km/u) worden bereikt. De 75 koppige bemanning had de beschikking over drie stuks 100 mm geschut, een 20 mm luchtafweergeschut, twee 12,7 mm Colt machinegeweren, twee 533 mm torpedolanceerbuizen en vier dieptebommenwerpers.

In maart 1940 had het schip nog samen met de mijnenlegger KS Olav Tryggvason, de Duitse tanker m.s. Altmark (1937) geŽscorteerd in Noorse wateren. Op 8 april 1940 werd het Duitse troepentransportschip d.s. Rio de Janeiro (1914), op weg naar Noorwegen, aangevallen door de Poolse Onderzeeboot ORP Orzel wat leidde tot de ondergang van de Rio de Janeiro. Samen met het wachtschip KS Lyngdal werd de Odin naar het voorval gezonden om eventueel drenkelingen te redden. Hierbij werden een dusdanige hoeveelheid Duitse militairen gered dat de Noren konden weten dat een invasie op handen was.[1]

Vanaf 9 april 1940 was de Odin betrokken bij de verdediging van Kristiansand tegen de Duitse invasie bij Operatie WeserŁbung. Het schip verdedigde de omgeving tegen aanvallen uit zee en bombardementen uit de lucht. De Odin kon met haar zusterschip KS Gyller (1938) echter niet voorkomen dat de Duitsers op 11 april 1940 de haven innamen en hiermee ook de Odin en Gyller in beslag namen. Beide schepen werden in dienst genomen bij de Kriegsmarine.[2][3]

Definitielijst

invasie
Gewapende inval.
Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
Operatie WeserŁbung
Codenaam voor de Duitse inval in Denemarken en Noorwegen. Deze operatie, die begon op 9 april 1940, was bedoeld om Engelse acties in ScandinaviŽ te voorkomen.
Torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Technische gegevens Odin

 Naam: KS Odin
 Callsign/Registratie:
?
 Bouwer:
Marinens hovedverft, Karljohansvern, Horten
 Bouwnummer:
126
 Type/Klasse:
Torpedobootjager / Sleipner-klasse (1936)
 Waterverplaatsing:
735 BRT
 Lengte:
74,30 meter
 Breedte:
7,75 meter
 Diepgang:
4,15 meter
 Aandrijving:
2x De Laval geschakelde turbines
12.500 pk
2 schachten
 Snelheid:
32 knopen (59,26 km/u)
 Bereik:
6.482 km bij 15 knopen (27,78 km/h)
 Bewapening:
3x1 100 mm geschut
1x1 20 mm luchtafweergeschut
2x1 12,7 mm Colt machinegeweren
1x2 533 mm torpedolanceerbuizen
4x dieptebommenwerpers
 Bemanning
75

Definitielijst

Torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Geschiedenis Panther

Bij de Kriegsmarine werd de Odin officieel op 20 april 1940 in dienst genomen als Torpedoboot Panther en ingedeeld bij de 7. Torpedobootsflottille. Hier diende het schip als escorteschip in het Kattegat en de Skagerrak en als opleidingsschip. Vanaf januari 1942 fungeerde het vooral als torpedo zoekschip vanuit Gotenhafen. In dienst van de Kriegsmarine was de bewapening van het schip aangepast tot 1x1 105 mm geschut op het achterschip, een stuk 37 mm geschut en vier stuks 20 mm luchtafweer. De torpedolanceerbuizen werden verwijderd en het schip werd ingericht om 24 mijnen te kunnen vervoeren.[4]


Torpedoboot Panther Bron: Wilco Vermeer collection

Definitielijst

Kriegsmarine
Duitse marine, naast de Heer en de Luftwaffe onderdeel van de Duitse Wehrmacht.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Technische gegevens Panther

 Naam: Panther (1940)
 Callsign/Registratie:
?
 Bouwer:
Marinens hovedverft, Karljohansvern, Horten
 Bouwnummer:
126
 Type/Klasse:
Torpedoboot / ?
 Waterverplaatsing:
735 BRT
 Lengte:
74,30 meter
 Breedte:
7,75 meter
 Diepgang:
4,15 meter
 Aandrijving:
2x De Laval geschakelde turbines
12.500 pk
2 schachten
 Snelheid:
32 knopen (59,26 km/u)
 Bereik:
6.482 km bij 15 knopen (27,78 km/h)
 Bewapening:
1x1 105 mm geschut
1x 37 mm luchtafweergeschut
4x 20 mm luchtafweergeschut
24 mijnen
 Bemanning
75

Wederom Odin

Na de Tweede Wereldoorlog werd het schip in mei 1945 terug gevonden in Holmestrand, Noorwegen. Hierna keerde het als torpedobootjager Odin terug bij de Noorse Marine. In 1948 werd het schip geclassificeerd als fregat. In 1959 werd het schip uit dienst genomen en voor sloop verkocht.

Noten

  1. Bertke, 2011, pag. 402
  2. Gogin, 2021, pag. 133
  3. Bertke, 2011, pag. 92
  4. Bertke, 2011, pag. 79

Definitielijst

torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
28-07-2022
Laatst gewijzigd:
07-08-2022
Feedback?
Stuur het in!

Gerelateerde boeken