TracesOfWar heeft jouw hulp nodig! Wij missen foto's van belangrijke bezienswaardigheden in Nederland, België en Duitsland. Stuur uw foto's in naar input@tracesofwar.com en wordt gepubliceerd!

Joodse Begraafplaats Weissensee

De Joodse begraafplaats Weissensee werd geopend in 1880 en ontworpen door de Duitse architect Hugo Licht. Voorafgaand aan het nazi-tijdperk vonden veel welvarende en prominente Joden op de begraafplaats hun laatste rustplaats, net als 400 Joodse militairen die tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden in dienst van het Duitse keizerlijke leger.

Na de machtsovername door de nazi’s werden hier veel Joden begraven die uit wanhoop zelfmoord pleegden. Ook nadat in 1941 de deportaties van Duitse Joden naar de vernietigingskampen begonnen, bleef de begraafplaats in bedrijf. Het waren onder andere Joden uit gemengde huwelijken en ouderen die nog niet gedeporteerd waren, die hier na 1941 begraven werden. Op de Joodse begraafplaats vonden meerdere Joodse onderduikers een tijdelijke verstopplaats.

De begraafplaats, waarop tijdens geallieerde bombardementen op Berlijn meermaals bommen vielen, kwam de oorlog met 4.000 beschadigde graven en een vernielde rouwzaal betrekkelijk ongeschonden door. Al in september 1945 werd door de Joodse gemeente in Berlijn bij de ingang van de begraafplaats een herdenkingsplaquette ingewijd ter herinnering aan de slachtoffers van de Holocaust.

In het door de geallieerde overwinnaars in bezettingszones verdeelde Berlijn maakte de Joodse begraafplaats Weissensee deel uit van de Sovjetzone en vanaf 1949 van Oost-Berlijn in de DDR. Het communistische tijdperk deed de begraafplaats in Weissensee geen goed. Met een geslonken Joodse gemeenschap en een nalatige overheid viel de begraafplaats ten prooi aan vandalisme en verwaarlozing.

De Joodse begraafplaats Weissensee, tegenwoordig met ongeveer 115.600 graven de grootste nog in bedrijf zijnde Joodse begraafplaats in Europa, is voorgedragen bij UNESCO als werelderfgoed. De begraafplaats is geopend voor bezoekers, uitgezonderd op zaterdag (sabbat).

Heeft u zelf meer informatie over deze locatie? Lever het aan!

Gebruikte bron(nen)

  • Tekst: Kevin Prenger
  • Foto's: Coen Prenger

Gerelateerde boeken

Der Jüdische Friedhof Weissensee
Berlin at War

okt2014

Fotoverslag Joodse begraafplaats Weissensee

Midden in de agglomeratie van Berlijn bevindt zich de uitgestrekte Joodse begraafplaats Weissensee, met circa 115.600 graven een wereld op zich. Terwijl veel andere Joodse begraafplaatsen in Europa door de nazi’s gesloopt of op zijn minst gesloten werden, bleef Weissensee gedurende het nazi-tijdperk geopend en kwam de begraafplaats de Tweede Wereldoorlog betrekkelijk ongeschonden door.

Lees meer

  • Artikel door Annabel Junge
  • Geplaatst op 8 december 2018

Herbert-Baum-Gruppe

Op 18 mei 1942 staken twee anti-nazi-communistische groepen de anti-Sovjettentoonstelling, 'Das Sowjetparadies', die in de 'Lustgarten' in Berlijn werd gehouden, in brand. Toch zou Victor Klemperer er niet eerder over in zijn dagboek schrijven dan 8 juni van datzelfde jaar. De Duits-Joodse literator was een hartstochtelijk chroniqueur van zijn tijd (1881-1960), die postuum beroemd is geworden door zijn dagboeken, waarin hij nauwgezet zijn 'Ausgrenzung', zijn uitsluiting uit de Duitse maatschappij, documenteerde. De Duitse pers had het hele incident achtergehouden, doch het nieuws had Klemperer mondeling bereikt.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 14 november 2015

Joodse begraafplaats Weissensee tijdens de nazi-periode

Verweerde grafstenen en imposante praalgraven bevinden zich in een groene zee van klimop, varens en opgeschoten boompjes. Zonnestralen komen ‘s zomers nauwelijks door het dichte bladerdek van hoge bomen heen, waardoor op de schemerige begraafplaats een mystieke sfeer heerst. Het plotselinge zicht op de Berlijnse televisietoren, die een paar kilometer verderop naar de hemel reikt, contrasteert met de sprookjesachtige omgeving. Midden in de agglomeratie van de Duitse hoofdstad vormt de uitgestrekte Joodse begraafplaats Weissensee, met circa 115.600 graven, een wereld op zich, die getuigt van een rijke Joodse geschiedenis, maar ook van de ondergang van de Berlijnse Joden tijdens het nazitijdperk.