De historie van "Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort" oftewel Kamp Amersfoort laat zich onderscheiden in twee periodes. De zogenaamde eerste periode begon op 18 augustus 1941 - toen de eerste groep gevangenen arriveerde - en liep tot maart 1943. In maart 1943 werden de Amersfoortse gevangenen - op een achttal na - overgebracht naar Kamp Vught. Deze ontruiming was noodzakelijk om de uitbreiding van Kamp Amersfoort te voltooien. Handhaving van Kamp Amersfoort bleek - ondanks de ingebruikname van Kamp Vught in januari 1943 - nog steeds noodzakelijk.

Rond april/mei 1943 was de uitbreiding van Kamp Amersfoort gerealiseerd en konden er weer gevangenen worden opgenomen in het kamp. In veel opzichten was Kamp Amersfoort veranderd ten opzichte van de eerste periode. De belangrijkste veranderingen waren wel de grotere 'huisvestings-capaciteit' en de snellere 'doorlooptijd'. De wanorde, het gebrek aan hygiene, het gebrek aan voedsel, de slechte medische verzorging, en de wreedheid van bewakers bleef. Een lichtpuntje voor de gevangenen was de aanwezigheid van Het Nederlandse Rode Kruis. Deze tweede periode loopt tot 19 april 1945; de overdracht van het kamp aan het Rode Kruis.

De gedenkplaats van Kamp Amersfoort ligt op het terrein van het Politie Opleidingsinstituut IBP-locatie Leusden aan de Loes van Overeemlaan (vroeger genaamd Appelweg). In de jaren 1941 - 1945 was hier het Kamp Amersfoort gesitueerd. U treft op deze plek een klein gebouw met een muurschildering, enkele herinneringen aan het kamp en een videofilm die doorlopend wordt vertoond. Naast het gebouw vindt u een overgebleven wachttoren (foto1 & 2), een nieuw aangelegd pleintje met een gedenksteen (foto 3) en de symbolische rozentuin met het rozenmonument en de originele klokkenstoel, de "AppŤlklok" (foto 4).
Op de in de omgeving geplaatste informatieborden kunt u lezen wat zich hier heeft afgespeeld. Het gebouwtje is een goede plaats om te starten met een wandeling langs de verschillende gedenkplaatsen en langs de restanten van het lijkenhuisje.

De gedenkplaats is gelegen op het terrein van het politieopleidingscentrum IBP-Leusden, maar kent een eigen ingang. De ingang naar de gedenkplaats is gelegen aan de Loes van Overeemlaan, ruim 300 meter vanaf het punt waar u bent afgeslagen op Laan 1914. De ingang ligt tegenover het pad naar de fusilladeplaats en "De Stenen Man".

Voor de actuele bezoekersinformatie, kunt u terecht op de website van het museum.

Heeft u zelf meer informatie over deze locatie? Lever het aan!

Gebruikte bron(nen)

  • Tekst: Barry van Veen & Anneke Moerenhout
  • Foto's: Anneke Moerenhout (1,2,4,5) & Ewoud van Eig (4)

Gerelateerde boeken

Onder de Bescherming van de Engel GabriŽl

28okt

Volledige documentatie van verzetsheld in nieuwe collectie Kamp Amersfoort

Kamp Amersfoort heeft sinds deze week een nieuwe collectie. Deze omvat bijna honderd originele documenten, foto's en brieven van ťťn gevangene: Martinus 'Tini' Dereumaux. Gisteren was het precies 75 jaar geleden dat hij op Fort Rijnauwen in Bunnik werd gefusilleerd.

Lees meer

1mei

Het laatste schilderij

Vlak voor hij wordt gefusilleerd maakt de Utrechtse kunstschilder John Dons een laatste schilderij. Hij geeft het aan SS'er Willy Engbrocks, zijn bewaker in Kamp Amersfoort. Bij hem hangt het enige jaren aan de muur, maar verder was het nooit ergens te zien. Daar komt nu verandering in.

Lees meer

Lees meer (1)