Artikelen

  • Artikel door Frans van den Muijsenberg
  • Geplaatst op 14 maart 2010

Colonne Henneicke

Zodra de Duitsers in mei 1940 Nederland hadden bezet, werd begonnen met de vervolging van het Joodse deel van de bevolking. Al na twee maanden kwam de eerste van een eindeloze reeks maatregelen, die er op waren gericht de Joodse bevolking stapsgewijs te isoleren, te beroven en uiteindelijk uit de samenleving te verwijderen (zie anti-Joodse maatregelen in Nederland voor het overzicht).

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 27 februari 2013

Einsatzgruppe A

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden door nazi-Duitsland circa zes miljoen Joden vermoord. Hoewel de gaskamers van Auschwitz-Birkenau, Sobibor en andere vernietigingskampen een bepalende rol speelden bij het uitroeiingsprogramma was de massamoord al begonnen voordat deze vernietigingscentra bestonden. Tijdens operatie Barbarossa, de Duitse inval in de Sovjet-Unie in juni 1941, werden troepen van de Wehrmacht gevolgd door vier zogenoemde Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD (kortweg: Einsatzgruppen), speciale bewapende eenheden van de SS die officieel belast waren met politie- en veiligheidstaken in de militaire bezettingszone.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 27 februari 2013

Einsatzgruppe B

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden door nazi-Duitsland circa zes miljoen Joden vermoord. Hoewel de gaskamers van Auschwitz-Birkenau, Sobibor en andere vernietigingskampen een bepalende rol speelden bij het uitroeiingsprogramma was de massamoord al begonnen voordat deze vernietigingscentra bestonden. Tijdens operatie Barbarossa, de Duitse inval in de Sovjet-Unie in juni 1941, werden troepen van de Wehrmacht gevolgd door vier zogenoemde Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD (kortweg: Einsatzgruppen), speciale bewapende eenheden van de SS die officieel belast waren met politie- en veiligheidstaken in de militaire bezettingszone.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 27 februari 2013

Einsatzgruppe C

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden door nazi-Duitsland circa zes miljoen Joden vermoord. Hoewel de gaskamers van Auschwitz-Birkenau, Sobibor en andere vernietigingskampen een bepalende rol speelden bij het uitroeiingsprogramma was de massamoord al begonnen voordat deze vernietigingscentra bestonden. Tijdens operatie Barbarossa, de Duitse inval in de Sovjet-Unie in juni 1941, werden troepen van de Wehrmacht gevolgd door vier zogenoemde Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD (kortweg: Einsatzgruppen), speciale bewapende eenheden van de SS die officieel belast waren met politie- en veiligheidstaken in de militaire bezettingszone.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 27 februari 2013

Einsatzgruppe D

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden door nazi-Duitsland circa zes miljoen Joden vermoord. Hoewel de gaskamers van Auschwitz-Birkenau, Sobibor en andere vernietigingskampen een bepalende rol speelden bij het uitroeiingsprogramma was de massamoord al begonnen voordat deze vernietigingscentra bestonden. Tijdens operatie Barbarossa, de Duitse inval in de Sovjet-Unie in juni 1941, werden troepen van de Wehrmacht gevolgd door vier zogenoemde Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD (kortweg: Einsatzgruppen), speciale bewapende eenheden van de SS die officieel belast waren met politie- en veiligheidstaken in de militaire bezettingszone.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

Hauptamt Ordnungspolizei

Op het hoogtepunt van haar macht werd de Schutzstaffel (SS) geleid vanuit twaalf zogenaamde SS-Hauptämter (SS-hoofdbureaus), die gezamenlijk de Reichsführung-SS (rijksleiding van de SS) vormden. Deze hoofdbureaus waren ingedeeld in Amtsgruppen en Ämter die verder werden ingedeeld in ondergeschikte bureaus. De basis voor het uit twaalf bureaus bestaande bestuursorgaan van de SS kwam voort uit de organisatiestructuur van de Sturmabteilung (SA), waar de SS tot de ‘Nacht van de Lange Messen’ in juni 1934 deel van uitmaakte. De leiding van de SA voerde formeel het commando over de SS, maar zorgde ook voor de rekrutering van manschappen uit de SA voor de SS. De SS viel toen direct onder de Oberste SA Führung, het commandocentrum van de SA onder leiding van de Oberste SA-Führer. Van 1926 tot 1930 werd deze functie vervuld door de ex-Freikorpsleider Felix Pfeffer von Salomon. In 1930 werd de functie van Oberste SA-Führer veranderd in Chef des Stabs. Voormalig Reichswehr-officier en persoonlijke vriend van Adolf Hitler, Ernst Röhm, vervulde deze functie van 1931 tot 1934. Zowel Von Salomon als Röhm creëerden een organisatiestructuur die als grondslag diende voor de uiteindelijke structuur van de SS.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

Höchste SS und Polizeiführer

De Höhere SS und Polizeiführer (HSSPF) en de daaraan ondergeschikte SS und Polizeiführer (SSPF) waren de meest machtige en gevreesde posten binnen de SS. In Italië en Oekrainië was de functie van Höchste SS und Polizeiführer (HöSSPF) een nog hogere positie. De functie van HSSPF werd ingevoerd op 13 november 1937 om de SS en de politie met elkaar te verbinden en verenigen. De mannen in deze functies waren direct ondergeschikt aan Himmler en hadden de supervisie over de veiligheid en het politiewezen binnen het Rijk. Geregeld hadden de HSSPF's ook de leiding over een Oberabschnitt van de Allgemeine-SS, waar hun werkgebied gelijk aan was. Na de inval van Polen werden HSSPF's ook aangesteld in bezette gebieden. Vanwege de geografische grootte van het gebied werd de functie van SSPF specifiek opgericht voor bezet gebied in Polen en Rusland, om taken van de HSSPF te verlichten.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 17 april 2005

Höhere SS und Polizeiführer

De Höhere SS und Polizeiführer (HSSPF) en de daaraan ondergeschikte SS und Polizeiführer (SSPF) waren de meest machtige en gevreesde posten binnen de SS. In Italië en Oekrainië was de functie van Höchste SS und Polizeiführer (HöSSPF) een nog hogere positie. De functie van HSSPF werd ingevoerd op 13 november 1937 om de SS en de politie met elkaar te verbinden en verenigen. De mannen in deze functies waren direct ondergeschikt aan Himmler en hadden de supervisie over de veiligheid en het politiewezen binnen het Rijk. Geregeld hadden de HSSPF's ook de leiding over een Oberabschnitt van de Allgemeine-SS, waar hun werkgebied gelijk aan was. Na de inval van Polen werden HSSPF's ook aangesteld in bezette gebieden. Vanwege de geografische grootte van het gebied werd de functie van SSPF specifiek opgericht voor bezet gebied in Polen en Rusland, om taken van de HSSPF te verlichten.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 22 september 2005

Inspektor der Konzentrationslager / AMT D SS-WVHA

Gedurende de geschiedenis van het Derde Rijk waren meerdere personen en instanties betrokken bij de organisatie en het beheer van de concentratiekampen. Alle kampen die door de nazi’s officieel werden benoemd tot Konzentrationslager (KL of KZ), zoals Dachau, Buchenwald en Neuengamme, stonden tot 1942 onder het gezag van de Inspektor der Konzentrationslager (inspecteur van de concentratiekampen). Zijn bureau werd weliswaar enkele malen verplaatst naar verschillende afdelingen binnen de SS, maar de doelstelling bleef hetzelfde: het toezien op de wijze waarop de concentratiekampen door de kampleiding bestuurd en beheerd werden.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

Reichssicherheitshauptamt

Op het hoogtepunt van haar macht werd de Schutzstaffel (SS) geleid vanuit twaalf zogenaamde SS-Hauptämter (SS-hoofdbureaus), die gezamenlijk de Reichsführung-SS (rijksleiding van de SS) vormden. Deze hoofdbureaus waren ingedeeld in Amtsgruppen en Ämter die verder werden ingedeeld in ondergeschikte bureaus. De basis voor het uit twaalf bureaus bestaande bestuursorgaan van de SS kwam voort uit de organisatiestructuur van de Sturmabteilung (SA), waar de SS tot de ‘Nacht van de Lange Messen’ in juni 1934 deel van uitmaakte. De leiding van de SA voerde formeel het commando over de SS, maar zorgde ook voor de rekrutering van manschappen uit de SA voor de SS. De SS viel toen direct onder de Oberste SA Führung, het commandocentrum van de SA onder leiding van de Oberste SA-Führer. Van 1926 tot 1930 werd deze functie vervuld door de ex-Freikorpsleider Felix Pfeffer von Salomon. In 1930 werd de functie van Oberste SA-Führer veranderd in Chef des Stabs. Voormalig Reichswehr-officier en persoonlijke vriend van Adolf Hitler, Ernst Röhm, vervulde deze functie van 1931 tot 1934. Zowel Von Salomon als Röhm creëerden een organisatiestructuur die als grondslag diende voor de uiteindelijke structuur van de SS.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

Schutzstaffel

Na het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog vonden van 1945 tot 1949 de processen van Neurenberg plaats. Het bekende proces tegen vierentwintig hooggeplaatste nazi’s werd gevolgd door een serie van meerdere processen tegen minder prominente oorlogsmisdadigers. Tijdens de processen kwamen alle ernstige misdaden aan bod die gepleegd waren in het Derde Rijk, waaronder de terreur in de concentratiekampen, de uitroeiing van de Joden, de dwangarbeid door buitenlandse arbeiders, de executie van krijgsgevangenen en de deportatie van overwonnen volken. Vooral de misdaden tegen de menselijkheid van de nazi's en in het bijzonder tegen het Joodse volk zorgden voor veel beroering in binnen- en buitenland.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 17 april 2005

Sicherheitsdienst (SD)

Een belangrijke component van de SS was de Sicherheitsdienst (SD). Net zoals de Abwehr de Wehrmacht voorzag van inlichtingen deed de SD dit voor de SS. De SD werd opgericht in maart 1931 toen Heinrich Himmler door de groei van de SS het noodzakelijk vond om een inlichtingendienst ten bate van de veiligheid op te richten. Vooral leden van de Allgemeine-SS met enige intellectuele achtergrond werden opgenomen binnen de gelederen van de SD. Voordat Hitler aan de macht kwam, was het vooral de taak van de SD om politieke tegenstanders in de gaten te houden. Bijgehouden werd wanneer politieke tegenstanders vergaderingen en andere bijeenkomsten organiseerden en of er mogelijk aanvallen te verwachten vielen tijdens bijeenkomsten van de NSDAP. Ook evalueerde de SD de veiligheid van de partijleiders, maar hield zij evengoed partijleden in de gaten om een opstand van binnenuit te voorkomen.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

SS und Polizeiführer

De Höhere SS und Polizeiführer (HSSPF) en de daaraan ondergeschikte SS und Polizeiführer (SSPF) waren de meest machtige en gevreesde posten binnen de SS. In Italië en Oekrainië was de functie van Höchste SS und Polizeiführer (HöSSPF) een nog hogere positie. De functie van HSSPF werd ingevoerd op 13 november 1937 om de SS en de politie met elkaar te verbinden en verenigen. De mannen in deze functies waren direct ondergeschikt aan Himmler en hadden de supervisie over de veiligheid en het politiewezen binnen het Rijk. Geregeld hadden de HSSPF's ook de leiding over een Oberabschnitt van de Allgemeine-SS, waar hun werkgebied gelijk aan was. Na de inval van Polen werden HSSPF's ook aangesteld in bezette gebieden. Vanwege de geografische grootte van het gebied werd de functie van SSPF specifiek opgericht voor bezet gebied in Polen en Rusland, om taken van de HSSPF te verlichten.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op

SS-Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt

Op het hoogtepunt van haar macht werd de Schutzstaffel (SS) geleid vanuit twaalf zogenaamde SS-Hauptämter (SS-hoofdbureaus), die gezamenlijk de Reichsführung-SS (rijksleiding van de SS) vormden. Deze hoofdbureaus waren ingedeeld in Amtsgruppen en Ämter die verder werden ingedeeld in ondergeschikte bureaus. De basis voor het uit twaalf bureaus bestaande bestuursorgaan van de SS kwam voort uit de organisatiestructuur van de Sturmabteilung (SA), waar de SS tot de ‘Nacht van de Lange Messen’ in juni 1934 deel van uitmaakte. De leiding van de SA voerde formeel het commando over de SS, maar zorgde ook voor de rekrutering van manschappen uit de SA voor de SS. De SS viel toen direct onder de Oberste SA Führung, het commandocentrum van de SA onder leiding van de Oberste SA-Führer. Van 1926 tot 1930 werd deze functie vervuld door de ex-Freikorpsleider Felix Pfeffer von Salomon. In 1930 werd de functie van Oberste SA-Führer veranderd in Chef des Stabs. Voormalig Reichswehr-officier en persoonlijke vriend van Adolf Hitler, Ernst Röhm, vervulde deze functie van 1931 tot 1934. Zowel Von Salomon als Röhm creëerden een organisatiestructuur die als grondslag diende voor de uiteindelijke structuur van de SS.

  • Artikel door Kevin Prenger
  • Geplaatst op 22 september 2005

Totenkopfverbände

De SS-Totenkopfverbände (SS-TV) waren belast met de bewaking van de concentratiekampen in het Derde Rijk. Deze bewakingsformatie werd in 1934 opgericht door Theodor Eicke, de eerste commandant van concentratiekamp Dachau en later inspecteur van de concentratiekampen (Inspektor der Konzentrationslager). Hij had van Reichsführer-SS Heinrich Himmler het bevel gekregen om voor elk concentratiekamp een bewakingseenheid op te richten die buiten het bevel van de Allgemeine-SS viel. Eicke richtte vijf formaties op, Totenkopfsturmbanne, die gezamenlijk de Totenkopfverbände (doodshoofdformaties) werden genoemd. De eenheid kreeg deze naam omdat de manschappen, naast het doodshoofd dat op elk hoofddeksel van de SS afgebeeld stond, een doodshoofd op de rechterkraagspiegel van hun uniform droegen. Eicke leerde zijn mannen om zich gedisciplineerd te gedragen ten opzichte van hun meerderen, maar wreed en meedogenloos tegen hun gevangenen te zijn. Hij creëerde zo een eenheid die berucht werd vanwege haar buitensporige wreedheid.