Inleiding

    Na de bezetting van Nederland in mei 1940 door de Duitsers en later Nederlands-IndiŽ door Japan, wisten vele Nederlanders Groot-BrittanniŽ en AustraliŽ te bereiken. Met een aantal van deze mensen werd onder de hoede van de RAF en de RAAF een aantal Nederlandse squadrons opgericht die doorgingen met het bestrijden van de vijand. Naast het tonen van vaderlandsliefde hadden deze eenheden een duidelijk politiek karakter. Het opzetten en onderhouden van eigen Nederlandse eenheden gaf naar de Duitse en Japanse bezetters en de onderdrukte bevolking aan dat Nederland weliswaar bezet, maar allerminst verslagen was. Daarnaast werd hiermee aan de geallieerden getoond dat binnen de geallieerde legers men rekening had te houden met een eigen Nederlandse inbreng. Als bijkomend voordeel wist men zo tijdens de oorlog de basis te leggen voor de Nederlandse strijdkrachten voor na de oorlog.

    Definitielijst

    geallieerden
    Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.

    Overzicht

    Onderstaand overzicht geeft een beeld van de in het buitenland dienende Nederlandse eskaders. Het overzicht is nog niet compleet en zal naarmate meer artikelen op Go2War2 verschijnen, worden aangevuld.



    Coastal Command (RAF)

    Insigne volgt
    No. 320 (Dutch) Squadron
    Bijnaam:
    Animo libre dirigimur
    (We are guided by the mind of liberty)

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Luitenant Kolonel J. M. van Olm
    (juni 1940 - oktober 1940)
    Luitenant Kolonel  Willem van Lier
    (oktober 1940 - maart 1943)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Europa


    Insigne volgt No. 321 (Dutch) Squadron
    Bijnaam:

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Luitenant Kolonel H. Kolff
    (juni 1940 - augustus 1940)
    Luitenant Kolonel M.G. Smalt
    (augustus 1940 - oktober 1940)
    Luitenant Kolonel Willem van Lier
    (oktober 1940 - januari 1941)
    Luitenant Kolonel W. van Prooijen
    (juli 1942 - 1945)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Verre Oosten


    Fighter Command (RAF)

    Insigne onbekend No. 6 (Dutch) Auster Squadron
    Bijnaam:
    onbekend

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Kapitein H. Niehuis

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Nederland


    Insigne volgt No. 322 (Dutch) Squadron
    Bijnaam:
    Niet praten maar doen
    (Actions not words)

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Squadron Leader A.C. Stewart
    (12 juni 1943 - 1 september 1943)
    Majoor K.C. Kuhlmann
    (1 september 1943 - 1 september 1944)
    Squadron Leader L.C.M. van Eendenburg
    (12 september 1944 - 17 november 1944)
    Squadron Leader H. L. O'Neill
    (17 november 1944 - 2 maart 1945}
    Squadron Leader A.L. van der Stok
    (2 maart 1945 - 7 oktober 1945)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Europa


    Insigne onbekend Dutch Communication Flight
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    onbekend

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Europa


    Royal Navy Fleet Air Arm (FAA)

    Insigne volgt No. 860 (Dutch) Squadron
    Bijnaam:
    onbekend

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Luitenant J. van der Tooren
    (juni 1943 - 1945)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Atlantische Oceaan


    Royal Australian Air Force (RAAF)

    Insigne onbekend No. 18 (NEI) Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Kapitein W.F. Boot
    (21 april 1942 - 1 mei 1942)
    Luitenant Kolonel B.J. Fiedeldij
    (1 mei 1942 - 11 juni 1943)
    Luitenant Kolonel J.J. Zomer
    (11 juni 1943 - april 1944)
    Luitenant Kolonel E.J.G. te Roller
    (april 1944 - 23 juni 1944)
    Luitenant Kolonel D.L. Asjes
    (1 juli 1944 - 7 oktober 1944)
    Luitenant Kolonel M. van Haselen
    (7 oktober 1944 - 13 juni 1945)
    Luitenant Kolonel R.E. Jesserun
    (13 juni 1945 - 14 februari 1946)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend No. 19 (NEI) Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    No. 19 (NEI) Squadron werd pas na afloop van de vijandelijkheden geformeerd



    Insigne onbekend No. 119 (NEI) Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    Eskader is niet operationeel geweest

    Bevelhebbers:
    Squadron Leader E.C. Rutter
    (16 september 1943 - 10 december 1943)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    AustraliŽ


    Insigne onbekend No. 120 (NEI) Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    onbekend

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    Depot Vliegtuigafdeling ML/KNIL
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    onbekend

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    NEI Personnel & Equipment Pool Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    onbekend

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    NEI Transport Section Brisbane
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    De Stoppelaar
    (1943 - mei 1944)
    Majoor Wittert van Hoogland
    (mei 1944 - juli 1944)
    Majoor Verwijs
    (21 juli 1944 - 16 augustus 1944)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    NEI Transport Section Melbourne
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Kapitein S. de Mul

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    1 NEI Transport Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Majoor S. de Mul
    Majoor W.C.J. Versteegh
    (april 1945)

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    Insigne onbekend
    2 NEI Transport Squadron
    Bijnaam:
    Geen

    Basissamenstelling:
    onbekend

    Bevelhebbers:
    Majoor Verwijs

    Belangrijkste operatiegebieden:
    Zuidwest Pacific


    In eigen beheer

    Insigne toevoegen
    Royal Netherlands Military Flying School (RNMFS)
    Bijnaam:

    Basissamenstelling:

    Bevelhebbers:

    Belangrijkste operatiegebieden:


    Definitielijst

    KNIL
    Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger (1830-1950) Benaming van het Nederlandse leger in IndonesiŽ.

    320 (Dutch) Squadron

    Dit squadron was het eerste Nederlandse squadron in Britse dienst. Het was in juni 1940 samengesteld uit de naar Groot-BrittanniŽ uitgeweken militairen van de Marine Luchtvaartdienst inclusief hun acht Fokker T.VIII /W watervliegtuigen, die dan ook gelijk het eerste materieel werden van dit squadron. De eenheid was gestationeerd te Pembroke Dock en hield zich van daaruit vooral bezig met kustpatrouilles.
    Dit squadron werd in eerste instantie aangevuld met uitgeweken personeel van de Luchtvaartafdeling (LVA). Operationeel was het ondergebracht bij Coastal Command.
    Na verplaatsing naar Leuchars onder de hoede van No 18 Group Coastal Command en werd de eenheid via de Avro Anson Mk I omgeschoold tot de Lockheed Hudson Mk.1, waarvan het er 16 had ontvangen.
    Op 18 januari 1941 werd het samengevoegd met het op Avro Ansons vliegende 321 Squadron tot een vergroot 320 Squadron op de basis Carew Chariton. In februari 1941 werden nog eens twee Hudson MK II toestellen ontvangen, tussen juli en december gevolgd door 16 Hudson Mk IIIen. In oktober van dat jaar werd de laatste Anson afgedankt en was de eenheid geheel op de Hudson overgestapt. De belangrijkste taak werd het vliegen van patrouilles boven het Kanaal van Bristol en boven de Ierse Zee.
    De eenheid werd in die tijd echter ook ingezet voor offensieve missies boven de Noorse kust.
    In april 1942 ging de eenheid over naar No 16 Group Coastal Command. Vanaf 1942 werden nog eens 4 Hudson Mk V toestellenen 23 Mk VIen geleverd.
    In maart 1943 werd de eenheid overgeheveld van Coastal Command naar Bomber Command en stapte men over op de North American B-25 Mitchell Mk II. Tijdens de activiteiten voor Coastal Command werden 37 vijandelijke schepen tot zinken gebracht.
    Net als de Spitfires van 322 Sq werd No. 320 Squadron ingedeeld bij de 2nd Allied Tactical Air Force. De Mitchell's waren afkomstig uit een bestelling die de Nederlandse regering in ballingschap had gedaan voor Nederlands-IndiŽ. De 162 bestelde toestellen konden echter niet meer op tijd worden geleverd. Van deze bestelling werden er 67 ter beschikking gesteld aan de RAF voor gebruik bij No 320 Squadron. Hiervan werden er 58 gebruikt gedurende de verdere jaren. In totaal heeft het squadron een kleine honderd Mitchell's gebruikt inclusief de in 1945 geleverde Mitchells MK III.
    De eenheid vloog vele offensieve vluchten, waarbij zelfs het eigen land moest worden gebombardeerd. Daarnaast vloog de eenheid veel vluchten naar bezet Frankrijk ter voorbereiding op de invasie in NormandiŽ en tijdens D-Day zelf. Op 18 oktober 1944 werd de eerste basis op het vasteland betrokken en wel Melsbroek in BelgiŽ.
    Nadat de geallieerde troepen vaste grond hadden op Duitse bodem werd de eenheid verplaatst naar het in Duitsland gelegen Achmer.
    Gedurende de oorlogsjaren droeg het 320 Squadron het kenmerk TD- in het begin van de oorlog (op de Hudson en de Anson) gevolgd door later het kenmerk NO- (op de Mitchell).
    Op 2 augustus 1945 kwam 322 Squadron weer onder Nederlands bevel en wel dat van de Koninklijke Marine. In mei 1946 werd het squadron tijdelijk opgeheven om op 22 maart 1949 weer te worden geactiveerd.

    Na de Tweede Wereldoorlog was No. 320 Squadron ťťn van de belangrijkste binnen de Marine Luchtvaartdienst. Het laatste toestel dat bij deze eenheid vloog was de Lockheed Orion. Met het afvoeren van dit type toestel in 2004, kwam op 14 januari 2005 het (voorlopig?) definitieve einde van No. 320 Squadron.

    Tabel 1 : Overzicht bases en vliegtuigen van het 320 squadron

    Datum:
    Vliegbasis:
    Vliegtuigtype:
    1 juni 1940
    tot
    1 oktober 1940
    Pembroke Dock - Pembrokeshire
    Fokker T.VIII W
    Avro Anson Mk I (v/a augustus 1940)
    15 oktober 1940
    tot
    20 april 1942
    Leuchars -Fife
    Lockheed Hudson Mk I
    Lockheed Hudson Mk II (v/a maart 1941)
    Lockheed Hudson Mk III (v/a juli 1941)
    Lockheed Hudson Mk V (v/a januari 1942)
    30 juni 1940
    Carew Cheriton - Pembrokeshire
    Samengevoegd 320 en 321 tot 320 Sq.
    24 april 1942
    tot
    10 maart 1943
    Bircham Newton - Norfolk
    Lockhed Hudson VI (v/a augustus 1942)
    15 maart 1943
    tot
    30 maart 1943
    Methwold - Norfolk
    North American Mitchell Mk II
    30 maart 1943
    tot
    30 augustus '43
    Attlebridge - Norfolk
    North American Mitchell Mk II
    30 augustus '43
    tot
    18 februari '44
    Lasham
    North American Mitchell Mk II
    18 februari 1944
    tot
    18 oktober 1944
    Dunsfold
    North American Mitchell Mk II
    18 oktober 1944
    tot
    30 april 1945
    Melsbroek - Belgie
    North American Mitchell Mk II
    North American Mitchell Mk III (v/a februari '45)
    30 april 1945
    tot
    2 augustus 1945
    Achmer - Duitsland
    North American Mitchell Mk II
    North American Mitchell Mk III
    10 augustus '45
    tot
    einde WO 2
    Fersfield
    North American Mitchell Mk II
    North American Mitchell Mk III

     

    Definitielijst

    Bomber Command
    Onderdeel van de RAF dat zich met strategische en soms tactische bombardementen (zoals in NormandiŽ) bezighield.
    D-Day
    De dag dat de invasie van West-Europa plaatsvond op 6 juni 1944. Na een lange misleidingsoperatie vielen de geallieerden op vijf plaatsen op de Normandische kust de stranden binnen om zo hun opmars naar Nazi-Duitsland te beginnen. Hoewel D-Day vaak als Decision Day wordt gezien, is dit niet geheel correct. De D staat in dit geval gewoon voor Day, in het militaire jargon wordt namelijk gesproken van een operatie op Dag D, beginnend op Uur U.
    invasie
    Gewapende inval.
    Tactical
    Tactic betekent taktiek. De werkelijke uitvoering van het militaire bedrijf. De Amerikanen gebruikten de term Tactical ook om luchtmacht onderdelen aan te duiden die aanvallend optraden, zoals jagers en jachtbommenwerpers. Dit in tegenstelling tot Strategical, waarmee bommenwerper eenheden werden aangeduid.

    Afbeeldingen

    Fokker T.VIII W No. 320 Dutch Sq.

    321 (Dutch) Squadron

    Op 1 juni 1940 werd deze tweede Nederlandse eenheid geformeerd op Pembroke Dock, maar pas na de verhuizing naar het nabij gelegen Carew Cheriton werden de vliegtuigen verkregen. Het No. 321 (Dutch) Squadron werd uitgerust met Avro Anson Mk I transport/verkenningsvliegtuigen. Met deze vliegtuigen werden tot 18 januari 1941 maritieme patrouilles voor Coastal Command gevlogen tot de eenheid wordt opgenomen in het No. 320 (Dutch) Squadron. In totaal zijn er door 320 en 321 Squadron 17 Anson's gebruikt.
    In maart 1942 werd in Koggala op Ceylon de Dutch Naval Squadron geformeerd door uit Nederlands-IndiŽ ontkomen Catalina-manschappen. Op deze basis hebben de Nederlanders, die met hun toestellen waren ontkomen, zich verzameld. Hier bevonden zich uit Nederlands-IndiŽ gevluchte Consolidated PBY Catalina's (negen stuks) van de MLD (Marine Luchtvaartdienst). Op genoemde datum werd de eenheid opgenomen in de Britse luchtmacht bij Coastal Command.
    Op 15 augustus 1942 kreeg de eenheid haar officiŽle squadronstatus door de toewijzing van het vrijgekomen Nummer 321. De eenheid viel toen onder No. 222 Group te China Bay.
    Eind 1942, begin 1943 werden hier nog eens elf nieuwe toestellen aan toegevoegd, met overal vandaan geschraapt personeel.
    De eenheid vloog maritieme patrouilles over de Indische Oceaan. In de loop der tijd werd een aantal flights elders gestationeerd, maar de thuisbasis bleef China Bay.
    In december 1944 werden ter vervanging van de verouderde Catalina's 24 Consolidator B-24 J GR.Mk.VI Liberators in bruikleen verkregen. Eťn flight Liberators werd op de Cocos Eilanden geplaatst terwijl de overigen vanuit China Bay bleven opereren.
    In december 1945 werden de Liberators teruggegeven aan de Amerikanen.
    Het laatste toestel dat na de Tweede Wereldoorlog bij No. 321 Squadron vloog was de†Lockheed P-3C Orion. Vooralsnog is op 14 januari 2005 met de buitendienststelling van dit squadron en No. 320 Squadron een eind gekomen aan vliegen met "grotere" vliegtuigen bij de Marine Luchtvaartdienst.

    Tabel 2: Overzicht bases en vliegtuigen van het 321 squadron

    Datum:
    1 juni 1940
    tot
    24 juni 1940
    Pembroke Dock - Pembrokeshire
    24 juni 1940
    tot
    18 januari 1940
    Carew Cheriton - Pembrokeshire
    Avro Anson Mk I
    18 januari 1941
    Carew Cheriton - Pembrokeshire
    Samengevoegd 320 en 321 tot 320 Sq.
    maart 1942
    tot
    15 augustus 1942
    Koggala - Ceylon
    Consolidated Catalina Mk II
    15 augustus 1942 tot
    oktober 1945
    China Bay - Ceylon
    Consolidated Catalina Mk II (tot 2/'45)
    Consolidated Catalina Mk III (v/a nov. 1942)
    Consolidated Liberator GR. VI (december 1944 tot december 1945)
    Consolidated Catalina Mk Va (v/a april 1945)
    1 oktober 1942
    Kaapstad/ Durban - Zuid-Afrika
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/45
    1 oktober 1942
    Socotra (Golf van Aden)
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/45
    1 oktober 1942
    Mombasa
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/42
    1 oktober 1942
    Cocos eilanden
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/45
    1 oktober 1942
    Masirah
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/45
    1 oktober 1942
    Ratmalana - Ceylon
    Een vlucht Catalina's verplaatst tot 10/45
    2 juli 1945
    tot
    8 december 1945
    Cocos Eilanden
    Een vlucht Liberators

    Afbeeldingen

    Consolidated B-24's No. 321 Dutch Sq.

    322 (Dutch) Squadron

    De basis voor de naoorlogse Nederlandse luchtmacht werd in 1940 gelegd binnen de RAF.
    Alhoewel er direct na de capitulatie in mei 1940 al vele landgenoten binnen de Britse strijdkrachten functioneerden, ontstond al snel het idee om een eigen Nederlandse luchtmachteenheid binnen de RAF te formeren. Eťn van de grootste motoren achter dit streven was niemand minder dan Prins Bernhard en mede onder zijn invloed werd in juli 1942 een Nederlandse flight geformeerd binnen het in april van datzelfde jaar opgerichte No. 167 Squadron.
    Al in 1940 waren Nederlanders begonnen aan een opleiding tot jagerpiloot bij de RAF.
    De eerste negen Nederlandse piloten kregen in juli 1942 als basis Castle Town in Schotland als Nederlandse flight binnen het No. 167 Squadron.
    De belangrijkste taak van dit squadron was het geven van luchtbescherming aan de marinebasis in Scapa Flow. Door de geringe kans om snelle Duitse jagers aldaar tegen het lijf te lopen was het squadron uitgerust met de Supermarine Spitfire Mk Vb.
    In oktober van datzelfde jaar werd verhuisd naar de basis Ludham, vanwaar het squadron binnen RAF Group 11 verschillende soorten patrouilles vloog boven vijandelijk gebied waarbij vooral de nadruk lag op het aanvallen van gronddoelen en escorteren van bommenwerpers.
    Alhoewel het squadron nooit volledig uit Nederlanders heeft bestaan werd op 12 juni 1943 No. 167 Squadron opgeheven en officieel No 322 (Dutch) Squadron opgericht. Bedacht moet worden dat dit zeer bijzonder was, aangezien er onder de 25 piloten slechts 8 Nederlanders waren.
    De thuisbasis werd Hornchurch en het squadron bleef ingedeeld bij No.11 Group.
    Toen in 1943 duidelijk werd dat de invasie van Europa op handen was, werd 322 Sq ingedeeld bij de 2nd Allied Tactical Air Force, dat speciaal was geformeerd om de grondtroepen bij het offensief te ondersteunen. Hiertoe werd het squadron, na een kortstondig verblijf op Hawkinge, via de basis Ayr (waarbij het tijdelijk ingedeeld was bij No.13 Group) weer verplaatst naar Hawkinge en kreeg men nieuwe Spitfires toegewezen. Uiteindelijk kwam 322 terecht in Acklington, uitgerust met de nieuwe Spitfire Mk XIVc. Hier werd het aangewezen als verdediging tegen de V-1 aanvallen op Londen. In deze rol was het squadron zeer succesvol, waarbij maar liefst 110 V-1's werden neergehaald. Het squadron miste hierdoor wel de invasie in Frankrijk.
    Na een kortstondig verblijf op de bases Hartfordbridge Flats en West Malling kwam 320 voor een nieuwe taak te staan.
    In Augustus 1944 mocht men aan het offensief meedoen en kreeg men speciaal daarvoor nieuwe Spitfire LF IXb toestellen. Met deze toestellen heeft het squadron een rol gespeeld in de bevrijding van Nederland. Geopereerd werd vanaf de bases Deanland en Fairwood Common. In november echter werd weer overgestapt tijdens een verblijf te Biggen Hill op een nieuwer type Spitfire, de LF XVIe waarop men de rest van de oorlog zou uitvliegen.
    Uiteindelijk werd de Tweede Wereldoorlog door 322 Squadron afgesloten op de basis Varrelbusch in Duitsland. In oktober 1945 werd het squadron ontbonden om niet lang daarna weer te worden geactiveerd om naar Nederlands-Indie te worden gezonden voor een bijdrage in de politionele acties tegen de Nationalisten aldaar.
    Sindsdien is 322 Sq niet meer weggeweest en opereert heden ten dage met General Dynamics F-16 jagers vanaf de vliegbasis Leeuwarden.
    Als mascotte had en heeft het squadron de Polly Grey, een Roodstaartpapegaai.
    Gedurende de Tweede Wereldoorlog droeg het No. 167 Sq. de lettertekens VL- en het No. 322 Sq. de lettertekens 3w-.

    Tabel 3: Overzicht bases en vliegtuigen No. 322 Squadron

    Datum:
    Juli 1942 (167 Sq)
    Castle Town
    Spitfire Mk Vb
    Oktober 1942
    Ludham
    Spitfire Mk Vb
    12 juni1943 (322 Sq)
    Hornchurch -Essex
    Spitfire Mk Vb
    31 december 1943
    Hawkinge -Kent
    Spitfire Mk Vb
    25 februari 1944
    Ayr -Ayrshire
    Spitfire Mk Vb
    1 maart 1944
    Hawkinge -Kent
    Spitfire Mk XIVc
    10 maart 1944
    Acklington - Northumberland
    Spitfire Mk XIVc
    4 april 1944
    Hartfordbridge Flats - Hampshire
    Spitfire Mk XIVc
    20 juni 1944
    West Malling - Kent
    Spitfire Mk XIVc
    21 juli 1944
    Deanland - Sussex
    Spitfire LF IXb
    10 oktober 1944
    Fairwood Common - Glamorganshire
    Spitfire LF IXb
    31 oktober 1944
    Biggen Hill -Kent
    Spitfire LF XVIe
    31 december 1944
    Woensdrecht
    Spitfire LF XVIe
    Schijndel
    Spitfire LF XVIe
    Twente
    Spitfire LF XVIe
    Varrelbusch (Ddl.)
    Spitfire LF XVIe

    Definitielijst

    capitulatie
    Overeenkomst tussen strijdende partijen met betrekking tot de overgave van een land of leger.
    invasie
    Gewapende inval.
    offensief
    Aanval in kleinere of grote schaal.
    Tactical
    Tactic betekent taktiek. De werkelijke uitvoering van het militaire bedrijf. De Amerikanen gebruikten de term Tactical ook om luchtmacht onderdelen aan te duiden die aanvallend optraden, zoals jagers en jachtbommenwerpers. Dit in tegenstelling tot Strategical, waarmee bommenwerper eenheden werden aangeduid.

    Dutch Communication Flight

    Dutch Communication Flight in Metropolitan Communication Squadron:

    Deze eenheid werd geformeerd binnen de Britse luchtmacht om ervoor te zorgen dat na de oorlog Nederland in staat zou zijn een eigen luchtmachttransportdienst op te kunnen zetten.
    Het werd operationeel op 7 juli 1944. De eenheid maakte van vele vliegtuigtypen gebruik zoals De Havilland Dominie, Percival Proctor en een Lockheed 12A. Naast een aantal ex-KLM DC-3's kreeg men in november 1944 ook de beschikking over twee Dakota's.
    Uiteindelijk resulteerde dit in juni 1945 in een Nederlandse Dakota-eenheid, die werd gestationeerd op Croydon.

    Tabel 4: Overzicht bases en vliegtuigen DCF

    Datum: Vliegtuigtype:
    7 juli 1944 Hendon De Havilland Dominie DH-89B
    Percival Proctor
    Lockheed 12 A
    Juni 1945 Croydon Douglas Dakota C-47A
    Douglas DC-2 ex-KLM
    Douglas DC-3 ex-KLM

    No. 6 (Dutch) Auster Squadron

    Nadat Zuid-Nederland was bevrijd werd in januari 1945 een Nederlandse eenheid opgericht met de kleine Auster toestellen. Deze eenheid werd speciaal in het leven geroepen om in bevrijd Nederland voor snelle verbindingen te zorgen. Op 17 juni werd het squadron alweer opgeheven.

    Tabel 5: Overzicht bases en vliegtuigen No. 6 Sq.

    Datum: Vliegbasis: Vliegtuigtype:
    Januari 1945 Auster Mk III
    Mei Voorburg Auster Mk III

    860 (Dutch) Squadron

    No. 860 squadron is het enige echte marinesquadron geweest tijdens de Tweede Wereldoorlog. No's 320, 321 en 322 waren ondergebracht bij de RAF en niet bij de Royal Navy.
    Op 15 juni 1943 werd in Dornbristle dit Nederlandse squadron opgericht en aanvankelijk uitgerust met 6 Fairey Swordfish Mk I toestellen.
    In november van datzelfde jaar, nadat het squadron was uitgebreid tot 12 Swordfishes van het type Mk II, werd het verplaatst naar Maydown en aangewezen om dienst te doen voor konvooibescherming vanaf MAC-schepen. Deze schepen waren gewone koopvaardijschepen, waarop een vliegdek was aangebracht. Naast de normale vracht werden hiermee vliegtuigen meegevoerd ter bescherming van het eigen konvooi. Er werden twee flights geformeerd en verdeeld over de MAC-schepen MV Acavus en MV Gadila. De Acavus was een verbouwde Britse tanker van de Rapana klasse. De Gadila was een Nederlandse tanker uit dezelfde klasse.
    In juni 1944 werd de vlucht van vier Swordfishes van de Acavus verplaatst naar de eveneens Nederlandse Macoma uit dezelfde klasse.
    De vlucht aan boord van de Acavus werd O-flight genoemd, de vlucht aan boord van de Gadila S- flight. Aanvankelijk heette de vlucht aan boord van de Macoma eveneens O-flight maar werd later omgenoemd naar F-flight.
    De MAC schepen waren overigens niet de thuisbasis van het squadron. Tot 19 juli 1943 verbleef men op Donibristle, waarna men verhuisde via Hetston en Dunino naar Machrihanish, waar men overstapte van de Mk I naar de Mk II. Vervolgens werd weer verhuisd naar Maydown in december 1943
    In maart 1945 werd overgestapt op de met radar uitgeruste Swordfish Mk III.
    Tegen het einde van de oorlog zat de konvooidienst voor het 860 Sq er zowat op. Het gehele squadron werd in juni 1945 voorzien van 21 Fairey Barracuda Mk III toestellen en werd geplaatst op de Escorte Carrier HMS Nairana.
    Direct na de oorlog, in 1946, zou dit schip worden overgedragen aan de Nederlandse marine en tot 1948 dienstdoen als de Hr Ms Karel Doorman.
    Na de oorlog is de eenheid tot twee keer toe opgeheven en weer opnieuw ingesteld. Op dit moment bedient men de helikopters aan boord van de Nederlandse fregatten met de Westland Lynx.

    Tabel 6: Overzicht bases en vliegtuigen 860 squadron:

    15 juni 1943
    tot
    19 juli 1943
    Donibristle
    Fairey Swordfish Mk I
    19 juli 1943
    tot
    augustus 1943
    Hatston
    Fairey Swordfish Mk I
    15 augustus 1943
    tot
    3 november 1943
    Dunino
    Fairey Swordfish Mk I
    3 november 1943
    tot
    6 december 1943
    Machrihanish
    Fairey Swordfish Mk II
    4 december 1943
    tot
    30 juni 1945
    Maydown
    Fairey Swordfish Mk II
    Fairey Swordfish Mk III (v/a maart 1945)
    Januari 1944
    tot
    april 1944
    MS Acavus
    O-flight
    Februari 1944
    tot
    15 mei 1945
    MS Gadila
    S-flight
    2 juni 1944
    tot
    19 oktober 1944
    MS Macoma
    O-flight
    19 oktober 1944
    tot
    21 mei 1945
    MS Macoma
    F-flight
    Juni 1945
    tot
    eind WO2
    HMS Nairana
    Fairey Barracuda Mk II/III

    Definitielijst

    radar
    Engelse afkorting met als betekenis: Radio Detection And Ranging. Systeem voor het met elektromagnetische golven vaststellen van de aanwezigheid, afstand, snelheid en richting van voorwerpen als schepen, vliegtuigen, enz.

    Afbeeldingen

    Macoma, Nederlands MAC schip

    18 (NEI) Squadron

    Uit Nederlands-IndiŽ geŽvacueerd personeel van de Vlieg- en Waarnemersschool en personeel dat al voor de Japanse inval naar AustraliŽ was vertrokken om nieuwe North American B-25C Mitchells te gaan halen, vormden de basis van het op 4 april 1942 binnen de RAAF (Royal Australian Air Force) opgerichte No. 18 (NEI) Squadron.
    De eerste basis werd Fairbairn Field nabij Canberra. De eerste vijf B-25's werden al gelijk in april ontvangen.
    Al snel werden de vijf Mitchells vervangen door tien Douglas Bostons. Deze levering bestond uit een mengeling van 10 DB-7N en A-20A toestellen.
    In deze beginfase werd de tijd vooral besteed aan oefenvluchten en anti-onderzeebootpatrouilles. Op 6 juli 1942 vond een bijzondere gebeurtenis plaats. De eenheid werd namelijk uit de RAAF gezet en vormde vanaf dat moment een onderdeel van de onafhankelijke Netherlands East Indies Air Force. Operationeel bleef de eenheid echter wel onder de RAAF functioneren.
    Vanaf augustus 1942 werden de Bostons vervangen en kreeg de eenheid 19 North American B-25C Mitchell toestellen en eind van dat jaar volgde er een verhuizing naar McDonald nabij Darwin. Er was zoveel werk aan de basis dat de eenheid pas midden januari 1943 operationeel was. Vanaf deze basis werden verscheidene maritieme patrouilles gevlogen en bombardementsvluchten uitgevoerd totdat het squadron in april/mei 1943 werd verplaatst naar Batchelor. Ook hiervandaan werden vele missies gevlogen. Gedurende 1943 werden er in totaal nog eens 16 Mitchells ontvangen.
    Vanaf september 1943 werden nieuwe B-25J Mitchells ontvangen, gelijk met personeel vanuit de Nederlandse opleidingsschool te Jackson.
    Gedurende 1944 werden er nog eens totaal 87 toestellen en in 1945 28 toestellen ontvangen.
    De eenheid heeft in de oorlogsjaren circa 1950 operationele vluchten uitgevoerd, waarbij 85 vijandelijke schepen werden vernield met een tonnage van 54.000 ton. Verscheidene Japanse jagers werden tijdens diverse missies door de boordschutters naar beneden gehaald.
    Gedenkwaardig waren de speciale operaties die aan het eind van de zomer van 1944 werden uitgevoerd. De eenheid vloog toe 14 missies om pamfletten te droppen boven concentratiekampen op Java. Aangezien de toestellen van de NEI de Nederlandse driekleur als kenteken voeren moet het voor de mensen in die kampen een morele steun geweest zijn Nederlandse vliegtuigen boven bezet Java te zien.
    Het lukte de eenheid in de periode daarna om in de buurt van Nederlands-IndiŽ gestationeerd te blijven en uiteindelijk kwam men op Balikpapan terecht.

    Tabel 7: Overzicht bases en vliegtuigen 18 (NEI) squadron

    4 april 1942
    tot
    5 december 1942
    Fairbairn (Canberra)
    Douglas Havoc A-20 C
    Douglas Boston DB-7B
    North American B-25 C Mitchell
    5 december 1942
    tot
    mei 1943
    Mc Donald (Darwin)
    North American B-25 C Mitchell
    Mei 1943
    tot
    15 juli 1945
    Batchelor (Darwin)
    North American B-25 J Mitchell
    (v/a september 1943)
    17 juli 1945
    Balikpapan
    North American B-25 J Mitchell

    Afbeeldingen

    Eskader Mitchell's No. 18 (NEI) Sq.

    120 (NEI) Squadron

    Dit squadron werd op 10 december 1943 opgericht binnen de RAAF. Het werd geformeerd uit de eerste groep jachtvliegers die van de eigen Nederlandse vliegopleiding te Jackson kwamen. Bij de Japanse bezetting van Nederlands-IndiŽ had men verzuimd de Nederlandse jagerpiloten te evacueren. De enkelingen die hadden weten te ontkomen waren onvoldoende om een eigen eenheid op te richten.
    De eenheid werd al snel van Canberra naar Potshot gedirigeerd om van daaruit te kunnen worden ingezet. De geplande aanvallen gingen echter niet door en de eenheid ging weer terug naar Canberra.
    In april van dat jaar volgde een overplaatsing dichter naar het front en wel naar Merauke op Nieuw Guinea.
    Over de uitgevoerde operaties is niet veel bekend, naar verluid zijn alle officiŽle papieren hierover verloren gegaan. Het einde van de Tweede Wereldoorlog maakte het squadron mee vanaf Biak.


    Tabel 8: Overzicht bases en vliegtuigen 120 (NEI) squadron:

    10 december 1943
    tot
    maart 1944
    Canberra
    Curtiss P-40 N Warhawk
    9 maart 1944
    tot
    23 maart 1944
    Potshot
    Curtiss P-40 N Warhawk
    23 maart 1944
    tot
    11 april 1944
    Canberra
    Curtiss P-40 N Warhawk
    april 1944
    tot
    juni/juli 1945
    Merauke (Nieuw Guinea)
    Curtiss P-40 N Warhawk
    Juli 1945
    tot
    einde WO2
    Biak
    Curtiss P-40 N Warhawk

    Afbeeldingen

    Curtiss P-40N No. 120 (NEI) Sq.

    Royal Netherlands Military Flying School (RNMFS)

    Om ervoor te zorgen dat al tijdens de oorlog de opleiding van Nederlandse piloten door kon gaan, werd in 1942 in AustraliŽ de RNMFS opgericht. Om veilig te zijn voor eventuele Japanse aanvallen werd de school ondergebracht in de Verenigde Staten. Hiervoor werd de Jackson Army Airforce Base als thuisbasis gekozen. Niet alleen werd dit vliegveld in Mississippi gebruikt, maar ook Tallulah Airbase en Sherman Field (Kansas).
    Er werd een totale vliegopleiding gegeven. De primaire opleiding kreeg men op Sherman Field met de Fairchild PT-19A. De basistraining vond plaats op Jackson met de Vultee BT-13A. Uiteindelijk kwam men bij de gevorderde training uit. De ťťnmotorige jachtvliegtraining vond plaats met de North American AT-6 Harvard, terwijl de bommenwerpertraining plaatsvond op de Beech AT-11 Kansan (24 stuks) en de Lockheed 12.
    De uiteindelijke operationele training vond plaats op de toestellen waarmee men naar de operationele squadrons ging. Vaak werden de toestellen zelf daar naartoe gevlogen waardoor de vliegopleiding de squadrons niet alleen van mensen voorzag, maar ook van de vervangingsvliegtuigen. De school werd uiteindelijk op 15 februari 1944 gesloten, nadat de laatste manschappen waren opgeleid en er niet voldoende leerlingen meer kwamen om de school open te houden.

    Bronnen

    - A.P. De Jong e.a.; Vlucht door de Tijd, 75 jaar Nederlandse luchtmacht; Unieboek b.v.; 1988
    - Korbee P., 85 jaar Marineluchtvaartdienst in beeld, Marineluchtvaartdienst, 2002
    - Hans Heerkens; Gevleugelde Engelandvaarders; Piloot en vliegtuig Classic Nr.1 pag 26-29; Luchtvaart bv; 2001