De Joden hebben zich als makke lammetjes naar de gaskamer laten leiden. Het wordt nog steeds gezegd. Maar niets is minder waar, stelt Martijn Katan. Hij schreef het boek Geen makke schapen, over hoe een grote groep Joden zich actief verzette tegen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog.
Het Bevrijdingsdefilé met een militaire optocht op 5 mei in Wageningen blijft een jaarlijks terugkerend evenement. Het ministerie van Defensie maakte twee maanden geleden bekend de optocht nog maar eens in de vijf jaar te kunnen ondersteunen, maar komt daar nu van terug.
Wederom geen drukbezochte herdenkingen bij monumenten en ook geen volle Dam of Waalsdorpervlakte. Net als vorig jaar zijn fysieke bijeenkomsten tijdens Dodenherdenking niet mogelijk. Vanwege corona zal het jaarlijkse stiltemoment om 20.00 uur vooral virtueel plaatsvinden. Maar er zijn ook nieuwe initiatieven om te herdenken.
Bij de ingang van het Vondelpark aan de Van Eeghenstraat is een gedenkteken geplaatst. Op de plek waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een bordje hing met de tekst ’Voor Joden verboden’, staat ter nagedachtenis nu een spiegel en tekstbord.
Ze verborgen onderduikers in hun eigen huis, fietsten met wapens en voedselbonnen door het land, beraamden aanslagen en smokkelden Joodse kinderen weg om ze op een veilige plek onder te brengen. En dat alles met gevaar voor eigen leven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen veel vrouwen in verzet tegen de bezetter, maar hun verhalen kwamen na de oorlog lang niet altijd terug in de geschiedenisboeken.
Ton van Dijk was 10 toen hij in 1944 een aantal maanden bij de boerenfamilie Van Iersel in Helvoirt woonde. Wat hem daar overkwam, tekende hem voor het leven: 'levenslang in vrijheid' zou je het kunnen noemen. Hij zweeg 69 jaar lang over wat hij tijdens de oorlog had meegemaakt.
Nu er nog altijd geen publiek bij mag zijn, maakt Nationaal Monument Kamp Vught dit jaar opnieuw een speciale herdenkingsuitzending. Een overlevende van het kamp heeft een bijzondere boodschap. Verder komt Joost Prinsen aan het woord, zingt kleinkunstenares Willemijn Smeet een speciaal lied en is er onder meer een kranslegging. De herdenking is dinsdagavond bij Omroep Brabant te zien.
Oud-gevangene Arie van Houwelingen (97) opende twee weken geleden samen met demissionair premier Rutte het nieuwe ondergrondse museum van Kamp Amersfoort. Als één van de laatste nog levende ooggetuigen blikt hij terug op zijn gevangenschap. ,,Zolang ik nog in staat ben mijn verhaal te doen, zal ik niet zwijgen. Opdat wij niet vergeten.’’
Wie heeft er nog herinneringen aan het kippenhok op landgoed De Weele? En de twee Joodse gezinnen die er ondergedoken zaten in de winter van 1943, kan iemand zich die herinneren?
Deze week worden de oorlogsslachtoffers en de bevrijding van Nederland herdacht. Frits Siegel uit Beilen maakte als kind de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië mee. Een verschrikkelijke periode, maar het echte trauma van die ervaring kwam pas jaren later. Over de 'pijn van de herinnering' maakten vier leerlingen van De Nieuwe Veste in Coevorden hun profielwerkstuk.
Omroep Max zendt dinsdagavond vanaf 18.55 uur op NPO 2 de documentaire Jetje van Radio Oranje: Van het één kwam het ander uit.
DODENHERDENKINGDEN BOSCH - In de Bossche Casinotuin komt een derde monument. Met een kunstwerk wordt vanaf mei volgend jaar nadrukkelijker stil gestaan bij alle Bossche inwoners die slachtoffer waren van het geweld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om de vermelding van ruim 900 namen.
Het papieren archief van de NS uit de Tweede Wereldoorlog verhuist van het Spoorwegmuseum naar Het Utrechts Archief. Hier wordt het onderzocht, geconserveerd en uiteindelijk toegankelijk gemaakt.
Op 4 mei herdenken we slachtoffers die vielen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar waar we te weinig bij stilstaan, zegt historicus Joël Stoppels, is dat er in de maanden na de oorlog ongeveer duizend geallieerden op Nederlandse bodem overleden.
Paul van de Water onderzoekt in ‘Langs de lijn’ de rol van ‘foute’ sporters onder het nationaalsocialisme. Het boek bevat portretten van 36 bekende Nederlandse en Vlaamse sporters die tijdens de bezetting lid waren van organisaties als de NSB en de SS. We stelden de auteur, die ook recensent is voor deze website, via e-mail enkele vragen over zijn boek.
In je boek portretteer je 36 bekende Nederlandse en Vlaamse sporters die tijdens de bezetting collaboreerden met de nazi’s. Wat deed je besluiten om over hen een boek te schrijven en waarom juist over deze 36 personen? Waren hun namen jou voorafgaand aan je onderzoek al bekend?
Tijdens mijn promotieonderzoek stuitte ik op de familie Olij, bekende boksers en uiterst gewelddadige handlangers van de nazi’s. Die familie paste niet in mijn proefschrift, maar ik vond Olij en zonen interessant genoeg om het verder uit te zoeken. Van daaruit vroeg ik mij af hoe het eigenlijk met andere sporters zit wat betreft collaboratie. Voor TracesOfWar schreef ik een recensie over een prima boek van Jurryt van de Vooren, ‘Door Wilskracht Zegevieren’. Wat mij opviel is dat Jurryt erg weinig aandacht besteedt aan collaborerende sporters. Je kunt mijn boek dus ook zien als een aanvulling op zijn boek.
Er zijn unieke beelden van Urk uit de Tweede Wereldoorlog opgedoken. Het gaat om filmmateriaal waarop te zien is dat een boordschutter wordt begraven in 1941. Een fotocamera hebben was in die tijd al best bijzonder, dat gold helemaal voor een filmcamera.
LEIDSCHE RIJN - Het is heel mooi dat dit monument er voor en door inwoners van Leidsche Rijn is gekomen. Met die woorden onthulde burgemeester Sharon Dijksma vandaag een nieuw oorlogsmonument op het Berlijnplein in Leidsche Rijn.
Hij vindt het ‘geweldig’ en zegt zich ‘zeer vereerd’ te voelen. De 97-jarige oud-verzetsstrijder Roelf Wolterink legt komende dinsdagavond de derde krans tijdens de Nationale Dodenherdenking op de Dam. „Jammer dat de Dam opnieuw leeg is, maar het zal een emotioneel moment voor mij zijn.’
Ruim 11.000 Nederlandse militairen verbleven tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitse krijgsgevangenschap. In ‘Verzwegen oorlogsjaren’ wordt voor het eerst hun verhaal opgetekend. Aan de hand van nooit eerder gepubliceerde dagboeken, brieven en rapporten wordt het leven van de Nederlandse militairen achter prikkeldraad gereconstrueerd. We stelden via e-mail enkele vragen aan de auteurs, Johan van Hoppe, Eric van der Most en Erwin Rossmeisl.
Regisseur Celine Daemen uit Schimmert maakt samen met jongeren tussen 12 en 18 jaar een film over de Tweede Wereldoorlog. Zij gaan in gesprek met ouderen die de oorlog hebben meegemaakt.
[H’VELD-G’DAM] Er is veel geschreven over de Biesbosch tijdens de oorlogsjaren ’40-’45. Echter, er ontbrak een overzichtelijk beeld van de vele gebeurtenissen die daar in deze donkere bladzijde van de Nederlandse geschiedenis hebben plaatsgevonden, vinden initiatiefnemers Alfons van Bokhorst en Leen Fijnekam. Daarom vonden zij het tijd worden om hierin verandering te brengen.
Hij droomt er nog steeds over. 76 jaar na de Tweede Wereldoorlog zijn de nachten van René de Vries (89) vaak gevuld met de angst opgepakt te worden: ,,Er gaat geen dag voorbij dat ik niet aan de oorlog denk.”
Al 65 jaar is het Monument op de Dam het middelpunt van de Nationale Dodenherdenking. Elke 4 mei is de rijzige zuil op zijn concentrische verhoging het toneel van kransleggingen, de Taptoe en twee minuten stilte.
30-08-1940: Duitse bombardementen op Zuid-Engeland
(Foto: www.onwar.com)